Το Κάστρο της Νεραντζιάς αποδίδεται στην τοπική κοινωνία της Κω

Όπως σημείωσε η υπουργός Πολιτισμού στον χαιρετισμό της: «Κάθε φορά, που το Υπουργείο Πολιτισμού και η Αρχαιολογική Υπηρεσία αποδίδουν ένα αποκατεστημένο έργο στην τοπική κοινωνία, είναι μέρα χαράς, γιατί βλέπουμε προσπάθειες ετών να ολοκληρώνονται. Το συγκεκριμένο έργο, στο Κάστρο, ήταν δύσκολο, αλλά υλοποιήθηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Έπρεπε να στερεωθούν τα εδάφη, να δημιουργηθεί γερό, στιβαρό υπόβαθρο, το οποίο θα μπορούσε να δεχτεί το αποκατεστημένο κάστρο. Όταν πρωτοήρθαμε, το 2020 -ήταν η πρώτη αυτοψία που κάναμε, μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τον Κυριάκο Μητσοτάκη- η κατάσταση που αντικρύσαμε δεν ήταν απλώς δυσάρεστη, ήταν απολύτως απογοητευτική. Είχαν περάσει 2,5 χρόνια από τον σεισμό και δεν υπήρχε τίποτε. Ούτε καταγεγραμμένες προτεραιότητες. Ξεκινήσαμε από το μηδέν. Από το 2020 μέχρι το 2025 ωρίμασαν οι μελέτες και αδειοδοτήθηκαν, έγιναν διαγωνισμοί, εγκαταστάθηκαν οι ανάδοχοι, ολοκληρώθηκαν τα έργα. Ήδη, σήμερα, αποδίδουμε το Κάστρο, που θα υποδέχεται δωρεάν τους επισκέπτες του, τουλάχιστον ως το τέλος Οκτωβρίου. Ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων στην Κω -η οποία απέκτησε το δικό της πολιτιστικό masterplan, ένα στρατηγικό εργαλείο του ΥΠ.ΠΟ. για τη δημιουργία νέου προτύπου βιώσιμης πολιτιστικής ανάπτυξης- ξεπερνά τα 10.000.000 ευρώ και καλύπτεται, στο μεγαλύτερο μέρος του, από το Τ.Α.Α.. Η σταθερότητα, την οποία εξασφάλισε στη χώρα ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ήταν το διαβατήριο, που επέτρεψε στην Ευρωπαϊκή Ένωση να δώσει 36 δισ. για την ανόρθωση της Ελλάδας μετά από την πανδημία. Και αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Η σταθερότητα της χώρας και οι παρεμβάσεις, που υλοποιούν τα Υπουργεία, το καθένα στο πεδίο της αρμοδιότητάς του, είναι αυτά που εξασφαλίζουν το βιώσιμο μέλλον. Ένα μέλλον για μας, κυρίως, όμως, για τις επόμενες γενιές, στις οποίες, τουλάχιστον, το ΥΠ.ΠΟ. οφείλει να αποδώσει τα μνημεία σε καλύτερη κατάσταση από αυτήν, που τα παρέλαβε. Θέλω να ευχαριστήσω τους βουλευτές μας, οι οποίοι είναι πάντοτε παρόντες, τον Δήμαρχο, τον Περιφερειάρχη για την εξαιρετική συνεργασία. Με τους κοινοτικούς πόρους του Ε.Σ.Π.Α., που διαχειρίζεται η Περιφέρεια, τη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και με εθνικούς πόρους του ΥΠ.ΠΟ., συγκροτήσαμε το μεγαλύτερο πρόγραμμα έργων πολιτισμού στα Δωδεκάνησα. Ευχαριστώ τους συνεργάτες μου στο Υπουργείο Πολιτισμού, επειδή όλοι ξεπερνάμε τον εαυτό μας, πιστεύοντας ότι ο πολιτισμός είναι εργαλείο κοινωνικής συνοχής, τεράστιος μοχλός οικονομικής ανάπτυξης, ευημερίας και δυναμικής.».

Το Κάστρο Νερατζιάς βρίσκεται στην είσοδο του λιμανιού της Kω, σε χώρο που στην αρχαιότητα ήταν νησί και συνδεόταν με την ξηρά, μέσω γέφυρας, η οποία σώζεται μέχρι σήμερα. Πάνω από την κεντρική πύλη υπάρχει ελληνιστική ζωφόρος με προσωπεία και γιρλάντες. Στην οροφή των εισόδων (κεντρική πύλη, πύλη Carmadino) έχουν τοποθετηθεί εγκάρσια κίονες από γρανίτη, προερχόμενοι πιθανότατα από την παλαιοχριστιανική βασιλική του Λιμένος. Από περιγραφές των περιηγητών γνωρίζουμε πως ο εσωτερικός περίβολος πρέπει να κτίστηκε πριν από τα τέλη του 14ου αι..
Ένα δεύτερο έργο, το οποίο ολοκληρώθηκε και αποδόθηκε στους Κώους, είναι η αποκατάσταση της Πύλης του Φόρου.
Το έργο υλοποίησε η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, με προϋπολογισμό 300.000 ευρώ, με πόρους του Τ.Α.Α.. Σε άμεση γειτνίαση με την Πύλη βρίσκεται το τέμενος Defterdar με τη -μαυριτανικής τεχνοτροπίας- μαρμάρινη κρήνη της κάθαρσης. Και αυτό το μνημείο είχε τραυματιστεί σοβαρά από τον σεισμό του 2017, με αποτέλεσμα τη διακοπή της χρήσης του. Το έργο, συνολικού προϋπολογισμού, περίπου, 1.800.000 ευρώ, υλοποιείται από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού.
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το έργο της αποκατάστασης και ανάδειξης των σεισμόπληκτων μεσαιωνικών οχυρώσεων της Κω, του προμαχώνα και των τμημάτων των τειχών, επί της οδού Ιπποκράτους. Το έργο, προϋπολογισμού 1.335.600 ευρώ, από το Τ.Α.Α., εκτελείται από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου και ολοκληρώνεται στο τέλος του έτους. Το ίδιο χρονοδιάγραμμα ακολουθεί και το έργο της αποκατάστασης του Παλαιοχριστιανικού Βαπτιστηρίου του Αγίου Ιωάννη, στο παλαιό κοιμητήριο της Κω, που εκτελείται από τις Διευθύνσεις Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων, με συνολικό προϋπολογισμό 2.000.000 ευρώ, από το Τ.Α.Α..
O ναός ήταν αρχικά παλαιοχριστιανικό βαπτιστήριο του 5ου-6ου αιώνων. Πρόκειται, ίσως, για το μοναδικό παλαιοχριστιανικό βαπτιστήριο, που σώζεται σχεδόν ακέραιο στον ελλαδικό χώρο, και χρησιμοποιείται, σήμερα, ως κοιμητηριακός ναός. Στο εσωτερικό του διατηρούνται τοιχογραφίες του 12ου-13ου αιώνα, με σκηνές από τη ζωή του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου. Κατά τη διάρκεια του έργου της αποκατάστασης του μνημείου αποκαλύφθηκαν και νέα στοιχεία τοιχογραφικού διακόσμου, η συντήρηση των οποίων είναι σε εξέλιξη.
Την υπουργό Πολιτισμού συνόδευσαν στην απόδοση του Κάστρου της Νεραντζιάς και στις αυτοψίες ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Κώου και Νισύρου κ.κ. Ναθαναήλ, o Σοφολογιότατος Ιρφάν Τράμπα, οι βουλευτές Δωδεκανήσου κ.κ. Ιωάννης Παππάς και Βασίλης Υψηλάντης, η Έπαρχος Κω-Νισύρου κ. Κωνσταντίνα Σβύνου, ο Δήμαρχος Κω κ. Θεοδόσης Νικηταράς, η Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠ.ΠΟ. κ. Ολυμπία Βικάτου, ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων κ. Θέμης Βλαχούλης, η Τμηματάρχης Έργων της Διεύθυνσης κ. Έφη Χωραφά, ο Προϊστάμενος της Επιτελικής Δομής Ε.Σ.Π.Α. του ΥΠ.ΠΟ. κ. Γιάννης Μυλωνάς, η Αναπληρώτρια Προϊσταμένη της ΕΦ.Α. Δωδεκανήσου κ. Ελένη Φαρμακίδου και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠ.ΠΟ..