Εγκαινιάστηκε στο καφέ του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών η εξαιρετικά σημαντική έκθεση της κ. Φιλιππίνας Λιβιτσάνου, με τίτλο: «Τα εις Μορφέα»

Ρεπορτάζ-Φωτογραφίες-Βίντεο: Παναγιώτα Σούγια

Τα εκτιθέμενα έργα της κ. Φιλιππίνας Λιβιτσάνου, πέρα από την αδιαμφισβήτητη καλλιτεχνική τους αξία, όπως καθένας μπορεί να διαπιστώσει αβίαστα αρκεί και μόνο να τα δει από κοντά, επισκεπτόμενος τη μοναδική αυτή έκθεση, είναι και έμφορτα με σημαντικά κοινωνικά μηνύματα, κυρίως αντίστασης απέναντι στη διαρκώς διογκούμενη σε παγκόσμιο επίπεδο έμφυλη βία και, γενικότερα, στην καταπίεση και στην εκμετάλλευση της γυναίκας, παροτρύνοντας όλες τις γυναίκες να χρησιμοποιούν τη φωνή τους, να διεκδικούν τα δικαιώματά τους και να αγωνίζονται για μια καλύτερη κοινωνία.

Ώρες λειτουργίας:

Τετάρτη έως Δευτέρα: 08:30 – 15:00.
Τρίτη: 13:00 – 19:00.

Η εκδήλωση ξεκίνησε με τον επιμελητή της έκθεσης, κ. Μάνο Στεφανίδη, να την προλογίζει, λέγοντας, μεταξύ άλλων, πως: «Εγώ θα ήθελα, πρώτον: να συγχαρώ τους διοργανωτές, για το ότι διατηρούν αυτόν τον χώρο εδώ, που δεν είναι ούτε ο πιο ωραίος του Μουσείου, ούτε ο πλέον ενδεδειγμένος, αλλά τον κρατάνε σαν ένα μετερίζι σύγχρονης εικαστικής έκφρασης. Αυτό είναι σπουδαίο. Αυτή εδώ είναι η κυρία (Αιμιλία Κουγιά), για την οποία αναφέρομαι.

Θα έπρεπε, ανοίγω τώρα εδώ μια παρένθεση, τα αρχαιογνωστικά μας μουσεία να είναι πιο δεκτικά, πιο ανοιχτά και στη σύγχρονη Τέχνη. Είναι πολύ ωραίο οι νεότεροι Έλληνες καλλιτέχνες να δείχνουν υπό την σκιάν, πείτε το όπως θέλετε, των αρχαίων προγόνων. Αυτό δεν είναι ούτε αρχαιοπληξία, ούτε εθνικισμός. Είναι απλά αυτό που κάνουν όλες οι χώρες με μια παράδοση, να σέβονται διαχρονικά τον Πολιτισμό και την Τέχνη τους. Έχω δώσει αγώνα, συγγνώμη που μιλάω για μένα, αλλά από το ’90 φωνάζω, τα μουσεία τα αρχαιογνωστικά να ανοίξουν και στη σύγχρονη Τέχνη. Όπως ξέρετε πια αυτό έχει γίνει. Έχουμε δει πολύ ωραίες εκθέσεις. Θυμάμαι αυτή που κάναμε του αείμνηστου του Βλάση Κανιάρη στο Μουσείο Μπενάκη, που καταλάβαμε το Μουσείο με τα έργα του. Θυμάμαι την πολύ ωραία έκθεση, που έκανε ο Γιώργος Ξένος στο Μουσείο των Δελφών. Και είναι πάρα πολλές. Δηλαδή, τα τελευταία χρόνια είναι πολλές οι εκθέσεις, που γίνονται, πάντα με σεβασμό ως προς τον χώρο, αλλά και, συγχρόνως, με την, ας πούμε, ανάγκη να υπάρξει ένας διάλογος.
Λοιπόν, εδώ τώρα. Καλά, την Φιλιππίνα την ξέρετε. Είναι μια αγωνίστρια. Ξέρετε, λέμε συχνά ότι ζούμε στην εποχή της εικόνας. Και, μάλιστα, μια εικόνα, που είναι επιθετική, βίαιη και χωρίς νόημα. Η Ζωγραφική, κρατώντας αυτή τη μεγάλη παράδοση, την οποίαν έχει, ενώ μιλάει με εικόνες, εν τούτοις κουβαλάει μέσα από τις εικόνες αυτές ένα νόημα, ένα περιεχόμενο. Και αυτό είναι πολύ σπουδαίο.

Τα έργα είναι ελαφρές ύλες. Το βλέπετε. Παίζει ανάμεσα στα λευκά, τα κόκκινα, τα μαύρα, διακριτική γραμμή, αλλά πολύ εκφραστική, πολύ δυνατή. Και, βέβαια, τα θέματα, που την απασχολούν, ο πιο ιδανικός όρος εδώ, στο Εθνικό μας Μουσείο, που είναι μορφές, που έρχονται από πάρα πολύ παλιά, ο Μορφέας, ο θεός του ύπνου, ο Θάνατος, μια άλλη μορφή του ύπνου, αυτός ο αιώνιος διάλογος, εμφιλοχωρεί και ο νεαρότερος θεός, ο Έρωτας, είτε σαν μνησιπήμων πόνος, δηλαδή, σαν αυτός που μας ξελαφρώνει από το άλγος της ζωής, ή σαν αυτός, αν τον δούμε λίγο πιο φροϋδικά, που μας προετοιμάζει για το μεγάλο ταξίδι. Υπάρχει ακόμη και στον θάνατο μια ερωτική διάσταση.
Τα βλέπετε αυτά. Οι εικόνες είναι τρυφερές, πυκνές. Αλλά εγώ δεν θέλω να πω τίποτε άλλο. Δείτε τα έργα. Είναι πολύ ωραία παρουσιασμένα. Επαναλαμβάνω: παρά τις δυσκολίες. Δεν είναι ο ιδανικός χώρος. Αυτή εδώ η πλευρά φωτίζεται καλύτερα. Πολύ ωραία έχουν βάλει έργα, που έχουν πιο δυνατό χρώμα. Εδώ έχουμε ένα μικρό πρόβλημα, αλλά νομίζω ότι αν τα δείτε από κοντά, τα έργα παρουσιάζονται ανάγλυφα.
Η Φιλιππίνα πρωταγωνιστεί. Τον εαυτό της φτιάχνει συνέχεια. Είτε με τα παλιότερά της «φαντάσματα», είτε με τα τωρινά. Ούτως ή άλλως αυτό είναι και η Ζωγραφική. Είναι μία διαδικασία συμφιλίωσης με τα «φαντάσματά» μας.

Θα ήταν πολύ πιο ωραίο να τα λέγαμε αυτά, και μακάρι να τα πούμε άλλη μια φορά, αλλά με το φως της μέρας. Θα ήταν, λοιπόν, πολύ πιο ωραίο να είχαμε ένα φως, γιατί αυτό το αίθριο είναι καταπληκτικό. Κάντε το μια βόλτα.
Δεξιά είναι η περίφημη Μέδουσα του Πειραιά. Βρέθηκε στο Πασαλιμάνι. 2ος αιώνας μ.Χ.. Θυμίζει πάρα πολύ τα Φαγιούμ. Είναι αρκετά μεγάλες ψηφίδες, αλλά με πολύ έντονες σκιές. Σκιές πράσινες. Ιμπρεσιονισμός, δηλαδή. Είναι το έργο, που λάτρευε ο Γιάννης Τσαρούχης. Το έχει βάλει σε πολλά του έργα.
Μπορείτε να δείτε κάποια επιτύμβια. Τα επιτύμβια γνωρίζουν δύο περιόδους ανάπτυξης στην κλασική εποχή. Η μία είναι κάπου μέχρι και το χτίσιμο του Παρθενώνα, δηλαδή 430 π.Χ., και η άλλη είναι τον επόμενο αιώνα, γύρω στο 380 π.Χ. κ.τ.λ.. Γιατί; Γιατί υπήρξαν δύο αποφάσεις από την Εκκλησία του Δήμου, που για ένα μεγάλο διάστημα απαγόρευαν στους πλούσιους να φτιάχνουν πολυτελή και ακριβά μνημεία, μνημεία θανάτου, για να μην, τρόπον τινά, προκαλούν τους φτωχούς.
Έτσι, λοιπόν, έχουμε δυο περιόδους, που υπάρχει μεγάλη ανάπτυξη, και δύο περίοδοι όπου δεν έχουμε καθόλου μνημεία. Αυτά είναι από τα δεύτερα, τρίτα, αλλά είναι πολύ σπουδαίο να τα δείτε.
Εδώ αριστερά υπάρχει μια μάνα, που της φέρνουνε το παιδί, πιο αριστερά μία υπηρέτρια, που δείχνει στην κυρά της, που έχει πεθάνει, τα κοσμήματα μέσα από μια πυξίδα, όπως είναι το περίφημο ανάγλυφο της Ηγησούς, γύρω στο 400-401 π.Χ.. Αλλά είναι πάρα πολύ σπουδαίο το εξής: ότι αυτά δεν είναι τα αριστουργήματα, όμως, έχουν ένα υψηλότατο επίπεδο και τεχνικό, κατασκευής, αλλά και ιδέας. Που σημαίνει ότι έχουμε Πολιτισμό, και, μάλιστα, ουσιαστικό Πολιτισμό, όταν μετέχουν σε αυτόν τον Πολιτισμό οι πάντες. Από την πιο υψηλή τάξη ως και τον τελευταίο απλό πολίτη μετέχουν της ίδιας υψηλής αισθητικής. Κάτι που δεν μπορούμε να το πούμε σήμερα.
Και στο βάθος, αυτή είναι φοβερή έκπληξη, μην το χάσετε, αφού είστε εδώ, είναι το περίφημο «Ναυάγιο των Αντικυθήρων». Το ξέρετε. Έτσι; Από εκεί που σώθηκε και ο μηχανισμός, ο οποίος εκτίθεται στον 1ο όροφο. Αλλά έβγαλαν οι Σημιακοί ψαράδες γύρω στο 1900, περίπου 150 αντικείμενα και χάλκινα και μαρμάρινα. Και μερικά από αυτά, επειδή έμειναν στο νερό όλα αυτά τα χρόνια, 2000 χρόνια, έχουνε μικροοργανισμούς κ.τ.λ., έχουν υποστεί τη διάβρωση του νερού, του αλατιού κ.τ.λ..
Και αυτά τα βλέπετε, ας πούμε στο κέντρο είναι ο περίφημος Ηρακλής Φαρνέζε. Είναι αυτός ο φοβερός Ηρακλής, που κρατάει ένα ρόπαλο, τον ξέρουμε από τη Συλλογή Φαρνέζε, τους Πάπες στη Ρώμη. Αυτός ο φοβερός Ηρακλής έγινε σε πάρα πολλά αντίγραφα και εγκατεσπάρη όπου υπήρχαν εκπρόσωποι της Ρωμαϊκής εξουσίας. Γι’ αυτό το βλέπουμε, το ίδιο αυτό άγαλμα, αντίγραφό του, βέβαια, από τη Λιβύη μέχρι τη Συρία και από τη Ρουμανία μέχρι το περίφημο τείχος των Ρωμαίων, δηλαδή, στη Μεγάλη Βρετανία. Θα το έχετε δει αυτό από τις ταινίες.
Όλα αυτά συμβαίνουν εδώ.
Η Φιλιππίνα, ιδίοις αναλώμασι, όπως λέγαμε παλιά, μας προσφέρει αυτό το πολύ ωραίο μικρό εδώ Εφέστιο Δείπνο.
Τύπωσαν έναν πάρα πολύ κομψό κατάλογο. Ο Μιχάλης Τωμαδάκης τον σχεδίασε και είναι εδώ παρών. Θα μας κάνετε τη χαρά να το δείτε.
Δείτε και τα μαξιλάρια της. Πάλι προσωπικές ιστορίες. Κεντημένα και τόσο επίκαιρα. Αυτά που συμβαίνουνε στο Ιράν, αλλά και σε όλον τον κόσμο. Η μοίρα της γυναίκας παντού και πάντα. Και η Φιλιππίνα χωρίς να κάνει ούτε διδακτισμό ούτε ακτιβισμό μιλάει για τη μοίρα της γυναίκα σε έναν κόσμο, που μοιάζει σαν να φτιάχτηκε για άντρες. Και το κάνει με πολλή αξιοπρέπεια και με πολύ υψηλή αισθητική.».

Αμέσως μετά, ο Δημοσιογράφος-Συγγραφέας κ. Νίκος Βατόπουλος, είπε πως: «Ασχεδίαστα να πω δυο λόγια. Θαύμασα τον τρόπο, που ο κύριος Στεφανίδης συνέδεσε αυτό που ζούμε αυτή τη στιγμή, με αυτό που υπάρχει έξω. Και, πραγματικά, κι εγώ μετά, αφού απολαύσω λίγο ακόμη τα έργα της Φιλιππίνας, θα πάω, λίγα λεπτά σιωπής θέλω, για όλα αυτά τα έργα, που μας υπέδειξες Μάνο. Είναι εξαιρετικό το πόσο συνειδητούς μας κάνει αυτή η πρόσκληση. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Απλώς, έτσι, με δυο λόγια να πω ότι διάβασα το εισαγωγικό κείμενο του Στεφανίδη, και το οποίο πολύ ωραία οργανώνει αυτά που θέλει να πει για τη Φιλιππίνα, και στάθηκα σε αυτό που λέει, ότι η Φιλιππίνα, καθώς είναι ένας άνθρωπος, που πάντα έχει ένα σημαντικό πολιτικό και κοινωνικό υπόβαθρο στο βλέμμα της, και έχω δει κι άλλες δουλειές της, εδώ απεκδύεται, τουλάχιστον σε ένα πρώτο επίπεδο, αυτής της δυναμικής, και πηγαίνει λίγο πιο βαθιά, διυλίζει αυτό το πολιτικό στοιχείο, που πάντα έχει και που φαίνεται, αχνοφαίνεται, και μιλάει για τον άνθρωπο, για την ψυχή, για την ίδια την πορεία της, και πιστεύω ότι υπάρχει ένα αυτοβιογραφικό και πνευματικό στοιχείο πολύ έντονο, το οποίο είναι πάρα πολύ χαρακτηριστικό και πολύ ιδιαίτερο. Και την Φιλιππίνα την τιμώ ως έναν άνθρωπο απολύτως αξιοπρεπή, πολύ ταλαντούχο, συνεπέστατο και νομίζω ότι είναι ένας άνθρωπος, που πραγματικά μας πηγαίνει πολύ κοντά στις καλύτερες εκδοχές του εαυτού μας. Και αυτό θέλω πάντα να το σημειώνω όταν βρίσκομαι μπροστά σε τέτοιες περιπτώσεις.

Και, επίσης, θέλω να πω για την Αιμιλία Κουγιά, η οποία διατηρεί αυτόν τον χώρο με τόση προσπάθεια και αγώνα, και αν πάει κανείς πίσω στην ιστορία αυτού του χώρου βλέπει μία καταπληκτική συλλογή εκθέσεων, που πραγματικά βρίσκουν έναν τόπο εδώ διαλόγου και γονιμότητας, που είναι όχι συνηθισμένος. Ευχαριστώ πάρα πολύ.».

Στη συνέχεια, τον λόγο έλαβε η δημιουργός των έργων της έκθεσης, κ. Φιλιππίνα Λιβιτσάνου, η οποία ανάφερε πως: «Και εγώ ήθελα να σας ευχαριστήσω όλους, που παρευρεθήκατε εδώ. Πολύ μεγάλη μου τιμή. Τιμή που εκθέτω στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το οποίο επισκέφτηκα για πρώτη φορά όταν ήμουνα 17 χρονών και ήρθα από την Πρέβεζα, επαρχιωτοπούλα, για να σχεδιάσω τα αγάλματα, καθισμένη στο τσιμέντο. Και είναι διπλή η τιμή και πολύ μεγάλη πρόκληση να βρίσκεσαι εδώ σε αυτόν τον χώρο και να βάζω εγώ τα έργα μου δίπλα σε αυτά τα αριστουργήματα, τα οποία θεωρώ ότι έρχονται από παντού για να τα θαυμάσουν. Πιστεύω ότι είναι ένα διαμάντι το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Για εμένα είναι το καλύτερο στον κόσμο. Ραγίζει η ψυχή μου, δεν θέλω να σκέφτομαι ότι θα κλείσει για κάποιο διάστημα. Το ξαναλέω ότι είναι πολύ μεγάλη τιμή και πολύ μεγάλη πρόκληση, και ελπίζω ότι οι Έλληνες καλλιτέχνες να εκτιμήσουνε και να μην θεωρούν ως βάρος τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό, που πολλοί τον βλέπουνε έτσι, δυστυχώς, αλλά ως ένα πολύτιμο αγαθό, ένα πολύτιμο πετράδι, που μπορούν να στολίσουν την ψυχή τους και τη ζωή τους, και είναι μία αξία. Εμένα αυτά με κρατάνε. Και θέλω να σας ευχαριστήσω όλους. Και τον κύριο Στεφανίδη, και τον κύριο Βατόπουλο, και την Αιμιλία, που μου έδωσε τη χαρά, και τον αγαπημένο μου δάσκαλο τον Νίκο Δασκαλοθανάση, που ήρθε από τη Σχολή, που μας διδάσκει Τέχνη. Όλους τους φίλους, τον αγαπημένο μου Τωμαδάκη, που φτιάξαμε τον κατάλογο. Τους συναδέλφους από το σχολείο, που ήρθανε, που κάνανε τόσον κόπο. Τη Φωτεινή, τον Αποστόλη, τον αγαπημένο μας, που με τόσον κόπο εργάζεται χωρίς αμοιβές, όπως και όλοι οι καλλιτέχνες αφιλοκερδώς, ο αγαπημένος μας Γιώργος Χαρβαλιάς, ο δάσκαλος. Πολύ μεγάλη τιμή κύριε Χαρβαλιά, ευχαριστώ πάρα πολύ, που ήρθατε. Και το ξαναλέω: είναι πολύ μεγάλη τιμή και σας ευχαριστώ.».

Κατόπιν, τον λόγο έλαβε ο Καθηγητής Ιστορίας της Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης, στο Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, κ. Νίκος Δασκαλοθανάσης, είπε χαρακτηριστικά πως: «Η Φιλιππίνα είναι μία πολύ καλή Ζωγράφος. Και αυτό φαίνεται. Έχει σπουδάσει στο Παρίσι. Ας το πούμε κι αυτό.

Νομίζω ότι με τέτοιες εκθέσεις τίθεται αυτό το ζήτημα της Ζωγραφικής σήμερα. Δηλαδή, η Ζωγραφική θεωρείται από τους πολλούς μία ξεπερασμένη παραδοσιακή γλώσσα και κάθε ζωγραφική έκθεση μάς κάνει να σκεφτούμε σε ποιον βαθμό πράγματι αυτό ισχύει ή δεν ισχύει. Νομίζω ότι εκθέσεις όπως αυτές της Φιλιππίνας, μας δείχνουν ότι αυτό δεν ισχύει και ότι η Ζωγραφική παραμένει μία γλώσσα ικανή, με δυσκολίες μεγάλες, γιατί έχουν αλλάξει πάρα πολλά, να συνεχίζει να διατυπώνει κάποια άποψη για τον κόσμο.».

Επίσης, ο Πρώην Πρύτανης της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών κ. Γιώργος Χαρβαλιάς, επισήμανε πως: «Τι να πω; Εγώ είμαι θαυμαστής της Φιλιππίνας, γιατί ισχύει στην περίπτωσή της αυτό που λέγαμε παλιά κατά κόρον και καταχρηστικά ότι αυτός είναι χρωματιστής ή αυτός είναι σχεδιαστής.

Στην Φιλιππίνα, που είναι μια πάρα πολύ καλή ζωγράφος, εξαιρετική, νομίζω ότι δεν της έχουν αποδοθεί (καλά, δεν είναι και η πρώτη ούτε η τελευταία) αυτά που της αξίζουν. Είναι μία καταπληκτική ζωγράφος και μία καταπληκτική σχεδιάστρια. Οπότε, η παρουσία των σχεδίων της εδώ, στο Αρχαιολογικό Μουσείο, έχει μια ιδιαίτερη συνάρτηση και βαρύτητα.».

Επιπλέον, ο Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης, του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α., κ. Δημήτρης Παυλόπουλος, είπε πως: «Και για μένα είναι πολύ ευχάριστη έκπληξη να βλέπω έργα της κυρίας Φιλιππίνας Λιβιτσάνου, την οποία έχω γνωρίσει σε ανύποπτο χρόνο, όταν παρακολούθησε μια επίσκεψη που κάναμε και είπε καλά λόγια για εμένα. Επομένως, δεν το θεωρώ υποχρέωση, να πω κι εγώ, όμως, ότι η δουλειά που βλέπω έχει πολύ ενδιαφέρον, σχεδιαστικά, τουλάχιστον, αλλά και ουσιαστικά.

Γιατί και οι γραμμές της και τα χρώματά της εμένα με μεταφέρουν τρόπον τινά στην αρχαία ελληνική Τέχνη και την ακρίβεια, με την οποία αποτυπώνει τα πράγματα η Φιλιππίνα Λιβιτσάνου, και τη συγκίνηση που έχουν τα πράγματα για εκείνη. Γιατί νομίζω ότι η συγκίνηση είναι βασικό στοιχείο στην καλλιτεχνική δημιουργία και καταφέρνει νομίζω με τα έργα της να την αναδεικνύει και να πείθει ότι είναι γνήσια και δεν είναι απλά και μόνο εξωτερική και επιφανειακή.
Δεν θέλω να πω περισσότερα. Θα φέρω και τους φοιτητές, που έχω,, να δουν από κοντά την έκθεση, γιατί νομίζω ότι είναι σημαντικό να βλέπουμε έργα ενδιαφέροντα από κάθε άποψη και ουσιαστικά. Θερμά συγχαρητήρια.».

Επίσης, ιδιαίτερη αξία έχει και η καλαίσθητη έκδοση του καταλόγου της έκθεσης, στην οποία εκτός από τα υπέροχα εκτιθέμενα έργα υπάρχει και ένα σημαντικό σημείωμα του επιμελητή της έκθεσης, κ. Μάνου Στεφανίδη, όπου διαβάζουμε, μεταξύ άλλων, πως: «…η Φιλιππίνα Λιβιτσάνου και τα σχέδια που παρουσιάζει εδώ αποτελούν συμπυκνωμένα παραδείγματα όλης της εικαστικής της έρευνας. Μιας έρευνα, η οποία στηρίζεται στο αναλυτικό σχέδιο -την εντιμότητα της τέχνης- στην ευαίσθητη χρωματικά και τονικά σύνθεση, αλλά και την αυθεντικότητα των θεμάτων της. Η ζωγραφική της είναι και βιωματική και βιωμένη εκκινώντας από το σώμα της το ίδιο, τα πάθη αλλά και τη δυνατότητά του για κάθαρση και αναγέννηση. Επειδή η Τέχνη εξ ορισμού νικάει τη θνητότητα και χαρίζει στους αφοσιωμένους της άπειρες καθημερινές αναστάσεις.
Το ανθρώπινο σώμα, βασικό θέμα στη ζωγραφική της Φιλιππίνας Λιβιτσάνου, είναι σταθερά ένα αίνιγμα, είναι σταθερά ένας κόσμος προς εξερεύνηση, είναι σταθερά ένας άθλος και βέβαια είναι σταθερά το έπαθλο των ανδρείων της ηδονής, όπως θα έλεγε και ο Αλεξανδρινός. Είτε γυμνό, είτε ντυμένο, είτε ανδρικό, είτε γυναικείο διατυπώνει σταθερά τον λόγο της επιθυμίας. Τον ίμερο. Λόγο αντίστροφα ανάλογο προς τον λόγο του Θανάτου. Προς τον λόγο της ασθένειας και της φθοράς. Κάθε οργασμός και μία ανάσταση για όλα τα πλάσματα του Θεού. Κάθε έρωτας και μια κάθαρση. Χώμα, σώμα, ανάσταση. Και έπειτα έρχεται η Τέχνη για να δώσει με τα έργα της την ψευδαίσθηση της αθανασίας. …», καθώς και ότι: «Στην ενότητα «Τα εις Μορφέα», η Ζωγράφος, χρησιμοποιώντας σουρντίνα, δηλαδή χαμηλόφωνη ατμόσφαιρα, ανασύρει εικόνες από τον συλλογικό Μύθο, αλλά και τις προσωπικές της ιστορίες. Εκεί, που αυτές ο δύο πηγές της τέμνονται, συναντά η ίδια τον θεατή για να του αποκαλύψει τα κατ’ αυτήν όνειρα του Μορφέα. Τους θεού του ύπνου και του αδελφού του θανάτου. Των σταθερών συντρόφων μας. Εννοιών, δηλαδή, σύμφυτων με την ανθρώπινη ύπαρξη και έμφορτων από συνειρμούς και συμπαραδηλώσεις. Έτσι ώστε οι εικόνες της να διαβάζονται σε πολλαπλά επίπεδα. Σαν παλίμψηστα και αισθητικά ψυχογραφήματα. Η Φιλιππίνα αυτή τη φορά παραμερίζει το κοινωνικο-πολιτικό στοιχείο, που αποτελούν βασικά αιτήματα της δουλειάς της, για να αφοσιωθεί στο προσωπικό-εξομολογητικό. Επιμένοντας σε μια ποιητική της εικόνας κι ένα ταξίδι στον κόσμο των αοράτων, που καθίστανται προς στιγμήν ορατά. Βλέποντας τα όνειρά της σαν όνειρά μας, σαν μέσα από ένα ανοιχτό παράθυρο…».
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ κ. ΦΙΛΙΠΠΙΝΑΣ ΛΙΒΙΣΤΑΝΟΥ
Η κ. Φιλιππίνα Λιβιτσάνου γεννήθηκε στην Πρέβεζα.
ΣΠΟΥΔΕΣ
1986-1991 Α΄ Πτυχίο Ζωγραφικής στην Α.Σ.Κ.Τ. Αθήνας, με καθηγητές τους Δ. Κοκκινίδη και Τ. Χρηστάκη. Αποφοίτησε με Άριστγα.
1992-1995 Μεταπτυχιακές σπουδές Ζωγραφικής στην Ecole Nationale Superieure des Beaux-Arts στο Παρίσι, με καθηγητή τον Vladimir Velickovic.
1999-2008 Β΄ Πτυχίο Χαρακτικής, Α.Σ.Κ.Τ. Αθήνα.
2003-2008 Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Ψηφιακές Μορφές Τέχνης, Α.Σ.Κ.Τ. Αθήνας, με καθηγητή τον κ. Γ. Χαρβαλιά. Αποφοίτησε με Άριστα.
2017 Εισαγωγή στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε..
ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ
1995 Αίθουσα Τέχνης «Αστρολάβος», Δεξαμενή, Αθήνα.
1999 Αίθουσα Τέχνης «Αγκάθι», Αθήνα.
2001 Αίθουσα Τέχνης Bosch, Αθήνα.
2001 Αίθουσα Τέχνης «Αγκάθι», Αθήνα.
2002 Αίθουσα Τέχνης «Παρατηρητής», Θεσσαλονίκη.
2003 Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης «Διάτοπος», Λευκωσία, Κύπρος.
2005 Γκαλερί 7, Αθήνα.
2007 Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης «Διάτοπος», Λευκωσία, Κύπρος.
2008 Γκαλερί 7, Αθήνα.
2011 Γκαλερί 7, Αθήνα. «Ο ύπνος της λογικής γεννά τέρατα».
2019 Γκαλερί 7, Αθήνα. «Ιστορίες του γυναικείου στήθους».
2023 Γκαλερί 7, Αθήνα. «Σώματα Ανοίκεια».
2025 Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα. «Τα είς Μορφέα».
ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ
Έχει συμμετάσχει σε πολλές ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Έργα της βρίσκονται σε ιδιωτικές και δημόσιες συλλογές, στη Δημοτική Πινακοθήκη Αθηνών, στην Πινακοθήκη Πιερίδη, στην Πινακοθήκη Γ. Βογιατζόγλου, στη Συλλογή Γ. Κωστόπουλου, στη Συλλογή Β. Φρυσίρα.

Ακολουθούν φωτογραφικά στιγμιότυπα από τα εγκαίνια της έκθεσης: «Τα εις Μορφέα».