Κοινή επιστολή Δημάρχων Αθηναίων, Ζωγράφου και Παπάγου-Χολαργού με θέμα τα μητροπολιτικά Πάρκα Γουδή και Ιλισίων

Ακολουθεί αναλυτικά ολόκληρη η επιστολή:
Αθήνα, 09 Σεπτεμβρίου 2025
Α.Π.Δ.Α: 219667
Κύριο
Νικόλαο Ταγαρά Υφυπουργό
Περιβάλλοντος & Ενέργειας
Κύριο
Ευθύμιο Μπακογιάννη Γενικό Γραμματέα
Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος

ΘΕΜΑ: Σχέδιο Π Δ/τος για την προστασία Υμηττού:
Προτάσεις τροποποίησης των άρθρων, που αφορούν τα μητροπολιτικά Πάρκα Γουδή, Ιλισίων.
Σχετικό:
Το υπ’ αριθ. 146/2022 Πρακτικό Επεξεργασίας του ΣτΕ
Την υπ’ αριθ. 611/2024 Απόφαση του ΔΣ. Δήμου Αθηναίων, για κίνηση της διαδικασίας εκπόνησης Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου.
Το υπ’ αριθμ. 76176|19.3.2025 έγγραφο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ) «συστάσεις κατόπιν διερεύνησης αναφορών»
Αξιότιμε κύριε Υφυπουργἐ͵
Αξιότιμε κύριε Γενικέ Γραμματέα
Πληροφορηθήκαμε με χαρά ότι προωθείται προς το Συμβούλιο Επικρατείας (ΣτΕ) το νέο σχέδιο ΠΔ/τος για την προστασία του Υμηττού, που περιλαμβάνει κρίσιμες διατάξεις για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση των μητροπολιτικών Πάρκων Γουδή και Ιλισίων.
Με την ευκαιρία αυτή θέλουμε να δηλώσουμε τη διαθεσιμὀτητά μας για συνεργασία μαζί σας, ώστε να προωθηθεί, όσο γίνεται πιο άμεσα, το επόμενο στάδιο σχεδιασμοὐ στο Μητροπολιτικό Πάρκο, όπως εξ’ άλλου συνιστά και η ανεξάρτητη Ενιαία Αρχή Διαφάνειας (Ε.Α.Δ.), η οποία επισημαίνει τις απαιτούμενες ενέργειες για την προώθηση της εφαρμογής του ισχύοντος σήμερα ΠΔ/τος (ΦΕΚ 817Δ/2011), και την αναγκαία συμπλήρωση του θεσμικού πλαισίου διαχείρισης του Πάρκου, απευθυνόμενη τόσο στο ΥπΕν, όσο και στον Δήμο Αθηναίων και το Ταμείο Εθνικής Άμυνας. (ίδετε σχετ.3)
Ο Δήμος Αθηναίων, που καταλαμβάνει διοικητικά το μεγαλύτερο ποσοστό της έκτασης του Πάρκου, έχει ήδη κινήσει τη διαδικασία εκπόνησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (Ε.Π.Σ.) στην έκτασή του, (ίδετε σχετ.2), διαπιστώνοντας, όπως και η Ε.Α.Δ., ότι απαιτείται εξειδίκευση του σχεδιασμού σε επίπεδο ρυμοτομικού σχεδίου, ώστε να είναι εφικτή η αστυνὁμευση της διαμπερούς κυκλοφορίας και στάθμευσης εντός του Πάρκου, η οποία, παρά τις διατάξεις του ΠΔ/τος, έχει υποβαθμίσει τραγικά το περιβάλλον και τον χαρακτήρα του «Πάρκου». Η συγκυρία εκπόνησης μελετών των τριών Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Τ.Π.Σ.) στους τρεις εμπλεκόμενους Δήμους είναι θετική, ώστε να ενσωματωθεί δημιουργικά το Ε.Π.Σ. στα προς θεσμοθέτηση Τ.Π.Σ..
Ωστόσο, επειδή η ολοκλήρωση της πορείας του Ε.Π.Σ. και των Τ.Π.Σ. προβλέπεται χρονοβόρα, εντοπίστηκαν επί του σχεδίου ΠΔ/τος κάποιες δυνατότητες βελτιώσεων ορισμένων διατυπώσεων, με στόχο αφενός την παροχή ευελιξίας για τη σύσταση του φορέα διαχείρισης και αφετέρου την αμεσότερη εφαρμογή των διατάξεων του ΠΔ/τος.
Στο θέμα του φορέα εντοπίζουμε ότι με το σχέδιο ΠΔ/τος προβλέπεται ίδρυση φορέα διαχείρισης, που επαναφέρει την πρόβλεψη του ΠΔ/τος της 14.6.2011 (αρθ.4), η οποία είχε βασιστεί τότε επί του άρθρου 15 του νόμου 2742/1999, που αναφερόταν στους φορείς διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών (Φ.Δ.Π.Π.). Σήμερα, που οι Φ.Δ.Π.Π. έχουν καταργηθεί και συγχωνευθεί στον Ενιαίο Φορἑα ΟΦΥΠΕΚΑ (Ν.4685/2Ο2Ο,ΦΕΚ 92Α), δεν έχει έννοια να επανέλθει ένα σχήμα διαχείρισης, που έκανε τον κύκλο του επί 20 έτη, και έχει πλέον αντικατασταθεί ως αποτυχημένο διοικητικά και διαχειριστικά, σύμφωνα με το αιτιολογικό σκεπτικὁ ίδρυσης του ΟΦΥΠΕΚΑ, και, μάλιστα, σε μια έκταση με ιδιοκτησιακές ασάφειες και εκκρεμότητες σχεδιασμού. Σημειώνεται ότι ακόμη και στο Πάρκο Τρίτση, μια ενιαία έκταση με τα ιδιοκτησιακά θέματα λυμένα, χρειάστηκε ειδική νομοθετική ρύθμιση για την ίδρυση του φορέα (Ν.4414/2016 άρθρα 51-60), με την οποία αρχικά ιδρυόταν ειδικό Ν.Π.Ι.Δ. ως φορέας εποπτευόμενος από το ΥΠ.ΕΝ., ενώ στη συνέχεια με τροπολογία (Ν. 4635/2019/ αρθ.204͵ παρ.1) o φορέας ανήκει στην Περιφέρεια Αττικής.
Η πρότασή μας είναι να προβλεφθεί με ευελιξία η επιλογή της νομικής βάσης για τη σύσταση φορέα.
Επιφυλασσὀμεθα να επανέλθουμε, με πιο συγκεκριμένες προτάσεις όταν εκδοθεί το Π.Δ., προτάσσοντας τον σεβασμό των αρμοδιοτήτων των δήμων στη διαχείριση του κοινόχρηστου χώρου, αλλά και την ανάγκη συντονισμού και κεντρικής οικονομικής ενίσχυσης για τα έργα και τις μελέτες ανάπλασης ενός πάρκου μητροπολιτικής εμβέλειας. Από τη μέχρι σήμερα συνεργασία μας, οι τρείς δήμοι, έχουμε εντοπίσει ότι θα χρειαστεί να διακριθεί ο ρόλος του διαχειριστικού σχήματος για τον πυρήνα και την περιμετρική ζώνη, με έμφαση στις διαδικασίες συντονισμού και συνεργασίας των πολλών εγκατεστημένων και εμπλεκομένων φορέων.
Στο θέμα της εκπόνησης του Ε.Π.Σ. προτείνουμε τη διόρθωση μιας πιθανής αβλεψίας, ότι, δηλαδή, δεν είχε προβλεφθεί ότι η εκκίνηση διαδικασίας για την εκπόνηση του Ε.Π.Σ., σύμφωνα με την ισχύουσα διάταξη του Ν.4759/2021 αρθ.11 παρ 3α͵ μπορεί να γίνει και από τους Δήμους, παρ’ ότι η έγκριση γίνεται με Π.Δ., με πρόταση του ΥΠ.ΕΝ.. Επίσης, προσθέτουμε μια διευκρίνιση για τη δυνατότητα εκπόνησης Πολεοδομικής Μελέτης με βάση τις ισχύουσες μεταβατικές διατάξεις για τις περιοχές εντός ισχύοντος Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου, ώστε να είναι δυνατή η εκπόνηση του Ε.Π.Σ. σε επίπεδο ρυμοτομικού προ της έκδοσης των προδιαγραφών για το Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής (Ρ.Σ.Ε.), δυνατότητα που θα συμβάλει σε αμεσότερη επίλυση των διαχειριστικών δυσκολιών στον πυρήνα του Πάρκου.
Στο θέμα της αστυνόμευσης της ανεξέλεγκτης σήμερα κυκλοφορίας και στάθμευσης έχει ενδιαφέρον η σύσταση της Ε.Α.Δ. προς τον Δήμο Αθηναίων, σε συνέχεια της θετικής αναφοράς για τις μέχρι σήμερα πρωτοβουλίες του, για «άμεση λήψη πρωτοβουλίας (..) με στόχο ο έλεγχος τήρησης των διατάξεων του Κ.Ο.Κ. τόσο στον πυρήνα (Δ1) του Μητροπολιτικού Πάρκου, όσο και στην περιφερειακή ζώνη Δ2, να προβλεφθεί ως αρμοδιότητα της Δημοτικής Αστυνομίας». Σ’ αυτήν την κατεύθυνση και ύστερα από προφορική συνεννόηση και με την Τροχαία, προτείνουμε να υπάρξει σαφέστερη πρόβλεψη ότι οι διατάξεις περί απαγόρευσης της διαμπερούς κυκλοφορίας και της ανεξέλεγκτης στάθμευσης, θα είναι αμέσου εφαρμογής και προ της ολοκλήρωσης της έγκρισης Ρυμοτομικοὐ Σχεδίου, που θα ολοκληρώνει τον χαρακτηρισμό των χώρων κοινοχρήστου πρασίνου και το δημοτικό οδικό δίκτυο.
Κύριε Υφυπουργέ,
Κύριε Γενικέ Γραμματἐα,
Γνωρίζοντας την ευαισθησία σας για την περιβαλλοντική αναβάθμιση του πυκνοδομημένου λεκανοπέδιου της Αθήνας, ευελπιστούμε ότι οι ανωτέρω προτάσεις, που αποσκοπούν αποκλειστικά στον κοινό μας στόχο για δημιουργία αυτού του Θεσμοθετημένου από το 1977 μητροπολιτικού πάρκου (ή Άλσους Στρατού), θα γίνουν δεκτές και Θα ενταχθούν στο προωθούμενο προς το ΣτΕ νέο σχέδιο Π. Δ/τος για την Προστασία του Υμηττού.