Ζωντανεύει η ιστορία της Λάρισας στο Ψηφιακό Μουσείο, στον Λόφο του Φρουρίου
Το Υπουργείο Πολιτισμού, στο πλαίσιο του προγράμματος αναβάθμισης μουσειακών υποδομών, προχωρά στην αποκατάσταση του συγκροτήματος των πρώην Στρατιωτικών Αρτοποιείων στη Λάρισα, το οποίο, με τον αύλειο χώρο του, καταλαμβάνει έκταση 3.5 στρεμμάτων. Το συγκρότημα διαμορφώνεται σε Μουσείο του Λόφου του Φρουρίου, με ψηφιακές συλλογές και χώρους υποστήριξης του παρακείμενου αρχαίου θεάτρου.
Τα πρώην Στρατιωτικά Αρτοποιεία, με τη νέα τους χρήση, σε έναν χώρο με συνεχή κατοίκηση από την αρχαιότητα και στρατιωτική χρήση έως τον 20ό αιώνα, μαζί με τα γειτονικά μνημεία -το Αρχαίο Θέατρο, το Μπεζεστένι και τη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου- συγκροτούν ενιαίο σύνολο της μακράς ιστορικής διάρκειας, επιτρέποντας στον επισκέπτη να αποκτήσει μια ολοκληρωμένη εικόνα της χρήσης του Λόφου στη διαδοχή των εποχών.
Το Μουσείο του Λόφου αναπτύσσεται σε 700 τ.μ., στο αποκατεστημένο και αναβαθμισμένο λειτουργικά συγκρότημα των πρώην Στρατιωτικών Αρτοποιείων. Πρόκειται για ένα εξ ολοκλήρου ψηφιακό Μουσείο με εκθεσιακούς χώρους, αίθουσα πολλαπλών χρήσεων και χώρους εξυπηρέτησης των επισκεπτών. Παράλληλα, προβλέπεται η σύνδεσή του με το περιβάλλον του Λόφου, δημιουργώντας ένα «Μουσείο χωρίς τοίχους», εντάσσοντας τον επισκέπτη στην ιστορική συνέχεια της πόλης. Το έργο, προϋπολογισμού 900.000 ευρώ, χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Θεσσαλία»-Ε.Σ.Π.Α. 23021-2027.
Η υπουργός Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, δήλωσε σχετικά πως: «Το ιστορικό συγκρότημα των πρώην Αρτοποιείων βρίσκεται στην καρδιά της πόλης της Λάρισας, σε άμεση γειτνίαση και επικοινωνία με το Α΄ Αρχαίο Θέατρο, το Μπεζεστένι και τη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου. Η αποκατάσταση και η επανάχρησή του συγκροτήματος εντάσσεται στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού για ανάδειξη του συνόλου των ιστορικών φάσεων του κέντρου της Λάρισας. Με αφετηρία τη διαχρονική σημασία του Λόφου της Λάρισας, ως κέντρου κατοίκησης, θρησκευτικής ζωής, εμπορίου και στρατιωτικής οργάνωσης, το Μουσείο επιδιώκει να αναδείξει τις πολλαπλές χρήσεις του χώρου από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, μέσα από μια καινοτόμο ψηφιακή αφήγηση, προσβάσιμη και συμπεριληπτική. Η αποκατάσταση των πρώην Στρατιωτικών Αρτοποιείων και η επανάχρησή τους ως «Μουσείο του Λόφου», αποτελεί το δεύτερο βήμα για την αποκατάσταση της ιστορικής διαχρονίας της Λάρισας, μετά και από την αποκατάσταση του Αρχαίου Θεάτρου. Το Μουσείο αφηγείται την ιστορία του Λόφου του Φρουρίου, ενός χώρου, που συνδέει το παρελθόν με τη σύγχρονη πόλη. Οι επισκέπτες θα γνωρίσουν την ανασκαφική διαδικασία, μέσα από τα μάτια των αρχαιολόγων, το παρελθόν και το παρόν του τόπου, μέσα από τις ιστορίες ατόμων, που έζησαν ή έδρασαν στη Λάρισα σε διαφορετικές ιστορικές στιγμές. Θα δουν όψεις της πόλης σε διαφορετικές εποχές, σε σύνδεση του Μουσείου με τον περιβάλλοντα χώρο του Λόφου. Η προσβασιμότητα και η συμπερίληψη αποτελούν βασικές αρχές του σχεδιασμού της έκθεσης, ώστε διαφορετικές κατηγορίες χρηστών -άτομα με κινητικές, οπτικές, ακουστικές ή νοητικές δυσκολίες- να έχουν πρόσβαση σε αυτή. Παράλληλα, η εγκατάσταση βοηθητικών χώρων για τη λειτουργία του αρχαίου θεάτρου αναβαθμίζει το μνημείο και υποστηρίζει την επανάχρησή του.».
Η μουσειολογική πρόταση αφορά στη δημιουργία ενός σύγχρονου ψηφιακού Μουσείου, αξιοποιώντας την ιστορική κληρονομιά, το αρχαιολογικό και ιστορικό υλικό, και τις ψηφιακές τεχνολογίες για μια βιωματική και διαδραστική εμπειρία. Όσον αφορά στη μουσειακή αφήγηση και στη διάρθρωση της έκθεσης, ακολουθείται μια νοηματική κατεύθυνση, η οποία δομείται ως εξής: Στην εισαγωγή περιέχεται η ιστορική εξέλιξη του Λόφου, ενώ γίνεται αναφορά και παρουσίαση της καθημερινότητας και των ιστοριών των ανθρώπων, εξερεύνηση της αρχαιολογικής ανακάλυψης, της σύνδεσης παρελθόντος-παρόντος μέσα από ηχητικά περιβάλλοντα, καταλήγοντας στην ανάδειξη του οικονομικού και στρατιωτικού ρόλου της Λάρισας. Το Μουσείο στοχεύει να λειτουργήσει ως πολιτιστικός κόμβος, που συνδέει το παρελθόν με τη σύγχρονη ζωή της πόλης, ενισχύοντας τη σχέση του κοινού με την ιστορική μνήμη και την τοπική ταυτότητα.
Το Μουσείο του Λόφου του Φρουρίου Λάρισας θα στεγαστεί στα πρώην Στρατιωτικά Αρτοποιεία της πόλης, ιδιοκτησίας του Ταμείου Εθνικής Άμυνας και μισθωμένα, από το 2023, στο Υπουργείο Πολιτισμού. Το συγκρότημα βρίσκεται στον μοναδικό λόφο της Λάρισας, στη θέση της αρχαίας Ακρόπολης, δίπλα στο Α΄ Αρχαίο Θέατρο, όμορο και σε άμεση επικοινωνία μαζί του. Αποτελείται από ένα λιθόκτιστο κτήριο (Α1), του 19ου αιώνα, πιθανώς παλιά οθωμανική πυριτιδαποθήκη, και ένα πλινθόκτιστο (Α2), τέλη 19ου-αρχές 20ού αιώνα, παλιό στρατιωτικό αρτοποιείο. Το συγκρότημα αποτελεί τεκμήριο της στρατιωτικής λειτουργίας του χώρου, από τις αρχαιότερες που σώζονται στη Θεσσαλία, και χρησιμοποιήθηκε ως στρατιωτικό αρτοποιείο έως το 1977. Το 1979, παραχωρήθηκε στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, αποκτώντας αποθηκευτικές και εργαστηριακές χρήσεις. Διατηρεί αυθεντικά μορφολογικά χαρακτηριστικά της εποχής και είναι το χαρακτηρισμένο αρχαίο μνημείο.