Πλαφόν στα περιθώρια κέρδους υγρών καυσίμων, τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης – Τα κυβερνητικά μέτρα για την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας

Αναλυτικά, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, κ. Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε σχετικά πως: «Είμαστε σήμερα εδώ, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο υπουργός Ανάπτυξης και εγώ, για να παρουσιάσουμε τα μέτρα της κυβέρνησης σε σχέση με την αισχροκέρδεια με βάση και τις πρόσφατες εξελίξεις ως προς την κρίση στον Κόλπο. Όπως έχετε παρατηρήσει τις τελευταίες μέρες η ελληνική κυβέρνηση, σε σχέση με την κρίση στον Κόλπο, επιχειρεί να κινηθεί με τη δέουσα σοβαρότητα και ταχύτητα. Αυτό αφορά στην εξωτερική πολιτική της χώρας και στον τομέα της άμυνας, με τις κινήσεις που έχουν γίνει σε σχέση με την Κύπρο και σε σχέση με την αντιβαλλιστική κάλυψη της Βουλγαρίας. Αλλά αυτό, προφανώς, αφορά και στην οικονομία. Με βάση αυτά, θέλω να κάνω τρεις επιμέρους παρατηρήσεις.
Η πρώτη έχει να κάνει με την επάρκεια εφοδιασμού της χώρας και να υπογραμμίσω ότι δεν υφίσταται κανένα θέμα επάρκειας εφοδιασμού σε όλα τα επίπεδα, αλλά και ειδικά σε σχέση με την ενέργεια. Το σημειώνω, διότι τις πρώτες μέρες υπήρξαν κάποιες κινήσεις, με ουρές σε πρατήρια βενζίνης κ.λπ.. Τέτοιο ζήτημα δεν υφίσταται. Υπάρχει σαφής και κατηγορηματική δήλωση της κυβέρνησης. Άλλωστε, από τα στενά του Ορμούζ διακινείται το 20 με 25% του πετρελαίου παγκοσμίως. Το υπόλοιπο δεν διακινείται από εκεί. Και για το φυσικό αέριο, τα ποσοστά είναι παρόμοια και λίγο παραπάνω, πέραν του ότι, σε σχέση με το φυσικό αέριο, η Ελλάδα δεν καλύπτεται από αυτήν την περιοχή, από πλευράς τροφοδοσίας.
Δεύτερη παρατήρηση. Ευρύτερες επιπτώσεις στην οικονομία. Παρακολουθούμε φυσικά τις εξελίξεις, μαζί με όλες τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Και θα δράσουμε όταν υπάρχει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα σε σχέση με την εξέλιξη της κρίσης και φυσικά ανάλογα με τις αντοχές της οικονομίας.
Σημειώνω εδώ ότι αν είχαμε την οικονομία του 2019 ή και, φυσικά, την οικονομία της περασμένης δεκαετίας, δεν θα υπήρχαν αντίστοιχα περιθώρια. Σήμερα, όποια περιθώρια υπάρχουν, αυτό οφείλεται χάρη στην πολιτική της δημοσιονομικής σοβαρότητας και της νοικοκυροσύνης της κυβέρνησης.
Τελευταία παρατήρηση. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να προτεραιοποιήσει την αντιμετώπιση των όποιων φαινομένων αισχροκέρδειας. Καμιά κυβέρνηση δεν μπορεί να ελέγξει, φυσικά, τις διεθνείς εξελίξεις, ούτε και τις επιπτώσεις στον παγκόσμιο πληθωρισμό.
Ωστόσο, μπορούμε και είμαστε αποφασισμένοι να ελέγξουμε φαινόμενα αισχροκέρδειας. Θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα όπλα, που έχουμε στη διάθεσή μας, και κάθε κατεργάρης θα κάτσει στον πάγκο του. Λαμβάνουμε, γι’ αυτόν τον λόγο, υπόψη το περιθώριο κέρδους, το οποίο προϋπήρχε, και θεωρούμε λογικό το χονδρεμπόριο και το λιανεμπόριο να διατηρήσουν τα ίδια περιθώρια κέρδους για μια περίοδο, κατά την οποία η κρίση θα εξελίσσεται.
Αυτή είναι η λογική των μέτρων, που θα παρουσιάσουν στη συνέχεια ο Σταύρος Παπασταύρου και ο Τάκης Θεοδωρικάκος. Εκείνο το οποίο θέλω να πω εγώ εισαγωγικά είναι ότι σήμερα προωθείται ήδη από την κυβέρνηση μια Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, έτσι ώστε μέχρι το βράδυ να υπάρξει σχετική δημοσίευση της πράξης αυτής στο φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, προκειμένου τα μέτρα να τύχουν άμεσης εφαρμογής.
Στη συνέχεια, ο υπουργός Περιβάλλοντος & Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, ανάφερε πως: «Η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί έντονες αναταράξεις και αβεβαιότητα, με αντίκτυπο στη ζωή των Ελλήνων πολιτών. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει αποδείξει στην πράξη ότι διαθέτει ισχυρά αντανακλαστικά απέναντι σε παγκόσμιες κρίσεις.
Ανακοινώνουμε σήμερα, όπως είπε ο Αντιπρόεδρος, προληπτικές παρεμβάσεις στην αγορά υγρών καυσίμων, αποτρέποντας με αυτόν τον τρόπο φαινόμενα αθέμιτης κερδοφορίας σε βάρος των Ελλήνων πολιτών. Από την έναρξη ισχύος της ΠΝΠ, ως την 30η Ιουνίου του 2026, θεσπίζεται πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα καύσιμα.
Συγκεκριμένα, οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών, που προμηθεύουν τα πρατήρια λιανικής, απαγορεύεται να επιβάλλουν σε τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων και του πετρελαίου κίνησης diesel ποσό μεγαλύτερο των 5 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια.
Παράλληλα, τα πρατήρια λιανικής πώλησης υγρών καυσίμων απαγορεύεται να επιβάλλουν επί της τιμής προμήθειας από τις εταιρείες εμπορίας ποσό μεγαλύτερο των 12 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο, κατά την πώληση προς τους καταναλωτές. Με τον τρόπο αυτόν θέτουμε ανώτατο όριο στα περιθώρια κέρδους, ώστε να αποτραπούν φαινόμενα αισχροκέρδειας και να προστατευτεί το διαθέσιμο εισόδημα νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Να σημειώσω ότι υπάρχει ιδιαίτερη πρόβλεψη για τις νησιωτικές περιοχές, όπου οι εταιρείες εμπορίας μπορούν να επιβάλλουν επιπλέον ειδικό κόστος διανομής μεταφοράς πάνω από το ανώτατο όριο των 5 λεπτών, το οποίο θα καθορίζεται με σχετική υπουργική απόφαση. Στόχος μας να διασφαλιστεί η επάρκεια καυσίμων σε όλα τα νησιά, χωρίς, βέβαια, να δημιουργούνται στρεβλώσεις στην αγορά.
Θα ήθελα να επισημάνω ότι την ίδια στιγμή αποδεικνύεται η ανθεκτικότητα, που έχει η χώρα μας, η ενεργειακή. Χθες, η χώρα μας ήταν η 4η φτηνότερη χώρα στην Ευρώπη στην χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας. Να σημειώσω ότι τον Ιανουάριο η μέση χοντρική τιμή ήταν στα 109 ευρώ/MW, τον Φεβρουάριο ήταν στα 78 ευρώ και τον Μάρτιο, ως χθες, είναι στα 86 ευρώ/MW. Γιατί, όμως, γίνεται αυτό, ενώ η διεθνής κρίση πιέζει το ενεργειακό κόστος; Γιατί έχουμε άμυνες, που ενισχύουν την ανθεκτικότητά μας στις διακυμάνσεις αυτές. Έχουμε ένα διαφοροποιημένο ενεργειακό μείγμα με ισχυρή ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Και αυτό αποδεικνύεται κρίσιμο την περίοδο αυτή με τη σημαντική ανατίμηση της τιμής του φυσικού αερίου. Σήμερα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καλύπτουν πάνω από το 50% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Ενώ μόνο τους τελευταίους 12 μήνες έχουν προστεθεί επιπλέον 2,8GW νέας ισχύος από τις Α.Π.Ε.. Παράλληλα, προχωρούμε με γρήγορους ρυθμούς μέσα στον χρόνο στην εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες, που θα επιτρέψουν την ακόμη καλύτερη αξιοποίηση της πράσινης παραγωγής των ανανεώσιμων πηγών και θα βοηθήσουν στη σταθερότητα του συστήματος. Επιπλέον, οι φετινές αυξημένες βροχοπτώσεις έχουν ενισχύσει σημαντικά τα υδροηλεκτρικά αποθέματα της χώρας. Άλλη μία άμυνα στην αύξηση της τιμής, προσφέροντας, περίπου, 1 TW παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Επόμενο βήμα είναι η ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων. Όπως γνωρίζετε, υπάρχει στις μέρες αυτές η συζήτηση στη Βουλή και αύριο θα έχουμε την ψηφοφορία για την κύρωση της συμφωνίας με τις Chevron και Hellenic Energy.
Σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας, καθήκον μας είναι ως κυβέρνηση να απλώσουμε ένα δίχτυ προστασίας πάνω από τους πολίτες της χώρας μας, απέναντι στις επιπτώσεις της κρίσης, αλλά και, όπως είπε ο Αντιπρόεδρος, απέναντι σε όλους όσοι επιχειρήσουν να κερδοσκοπήσουν σε βάρος των πολιτών. Και αυτό κάναμε. Να ευχαριστήσω τον Τάκη Θεοδωρικάκο και τον Αντιπρόεδρο, με τους οποίους συνδιαμορφώσαμε τις προτάσεις αυτές, τις οποίες ανακοινώνουμε σήμερα.».
Κατόπιν, ο υπουργός Ανάπτυξης, κ. Τάκης Θεοδωρικάκος, είπε πως: «Η πολεμική αναμέτρηση στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής δημιουργεί κλίμα αβεβαιότητας διεθνώς. Αναμφίβολα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία και εντείνει τις πιέσεις σε όλες τις αγορές και ιδίως στην εφοδιαστική αλυσίδα. Ο πληθωρισμός, και, μάλιστα, σε βασικά είδη για τους πολίτες, είναι ένας πολύ σοβαρός κίνδυνος, που απειλεί το διαθέσιμο εισόδημά τους. Σε τέτοιες έκτακτες καταστάσεις οφείλουμε να κάνουμε ακόμη περισσότερο ό,τι περνάει από το δικό μας χέρι για την προστασία της κοινωνίας και ιδιαίτερα της μεσαίας τάξης και των αδύναμων κοινωνικών ομάδων. Όπως, άλλωστε, το έχει κάνει αυτό η κυβέρνησή μας σε κάθε κρίση, που αντιμετώπισε τα τελευταία 7 χρόνια.
Από την πρώτη στιγμή, που ξεκίνησε αυτός ο πόλεμος, εντάθηκαν οι έλεγχοι από την νέα Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή και Ελέγχου της Αγοράς. Έγιναν 1.500 τέτοιοι έλεγχοι, ιδίως σε πρατήρια βενζίνης. Διαμορφώθηκε μαζί με την Ανεξάρτητη Αρχή η συνολική πρόταση, που έγινε δεκτή από την κυβέρνησή μας, για την επιβολή πλαφόν κέρδους και στα καύσιμα, όπως ήδη παρουσίασε ο υπουργός Ενέργειας, και στα τρόφιμα και στα βασικά είδη διαβίωσης και συντήρησης του νοικοκυριού.
Συγκεκριμένα, από την έναρξη ισχύος της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, δηλαδή, αμέσως, δεν θα μπορεί κανείς να πωλεί ένα προϊόν από αυτά που ανέφερα με μεγαλύτερο μεικτό περιθώριο ποσοστό κέρδους ανά κωδικό, από αυτό που είχε αυτός ο κωδικός, αυτό το προϊόν, κατά μέσο όρο το 2025. Το μέτρο αυτό ισχύει καταρχήν ως 30 Ιουνίου. Οπότε, θα αποφασιστεί σε ποιες κατηγορίες θα παραμείνει σε ισχύ με εισήγηση της Ανεξάρτητης Αρχής προς τον υπουργό Ανάπτυξης. Τα πρόστιμα παραβίασης του συγκεκριμένου μέτρου φτάνουν στα 5 εκ. ευρώ, ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και την ποσότητα στην οποία σημειώθηκε η αθέμιτη κερδοφορία. Το μέτρο αφορά στη βιομηχανία τροφίμων, στο χονδρεμπόριο, στα σούπερ μάρκετ και στις εμπορικές εταιρείες, που διακινούν αυτά τα προϊόντα.
Κυρίες και κύριοι, είναι αναμφίβολα ένα πολύ αυστηρό μέτρο για την αγορά, αλλά υπό τις συνθήκες που βιώνουμε είναι δίκαιο. Θα πρέπει να μοιραστούμε όλοι το βάρος των δυσκολιών και της κρίσης και να προστατεύσουμε την κοινωνική συνοχή, όπως το κάναμε πετυχημένα τόσες και τόσες φορές τα τελευταία 7 χρόνια.
Θέλω να καλέσω την επιχειρηματικότητα να ανταποκριθεί στην έκτακτη συγκυρία και να προτάξει την κοινωνική ευθύνη, συμβάλλοντας στην τιθάσευση των τιμών και ιδιαίτερα σε συγκεκριμένα είδη τροφίμων και προϊόντων, που έχουν μεγάλη σημασία για τη ζωή του μέσου Έλληνα πολίτη, της μέσης ελληνικής οικογένειας. Το κέρδος είναι θεμιτό, η αισχροκέρδεια όχι.
Καλώ την αντιπολίτευση να στηρίξει αυτά τα μέτρα, να στηρίξει το μέτρο του πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους και να ενώσουμε όλοι τις δυνάμεις μας και σε αυτή την περίοδο για την αντιμετώπιση κάθε φαινόμενου αισχροκέρδειας.
Και, ασφαλώς, καλώ, και είμαι απολύτως βέβαιος, ότι θα το πράξει, την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς, να εντείνει τους αυστηρούς ελέγχους στην αγορά, όπως κάναμε τους τελευταίους 20 μήνες, επιβάλλοντας πρόστιμα 20 εκ. ευρώ, να διασφαλίσει την εφαρμογή του νόμου υπέρ του συμφέροντος όλων των Ελλήνων πολιτών. Σας ευχαριστώ και ευχαριστώ και πάλι τους συναδέλφους για τη συνεργασία.».
Η παρουσίαση των συγκεκριμένων μέτρων ολοκληρώθηκε με τον Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, κ. Κωστή Χατζηδάκη, να αναφέρει πως: «Συνοψίζοντας σε τίτλους, να πω ότι τα μέτρα, με απόφαση και του ίδιου του πρωθυπουργού, υπό τον συντονισμό του οποίου, άλλωστε, τα μέτρα αυτά προετοιμάστηκαν, θα είναι άμεσης εφαρμογής. Γι’ αυτόν τον λόγο επιλέγεται και ο δρόμος της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου. Θα ισχύουν προσωρινά μέχρι τις 30 Ιουνίου και αφορούν στη βιομηχανία, στα σούπερ μάρκετ, στις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και στα πρατήρια καυσίμων. Αυτοί οι τομείς καλύπτονται. Προτεραιοποιούμε την αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας, δρώντας προληπτικά και ξεκαθαρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να είναι καθόλου ανεκτική με αυτό το θέμα. Και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτους θα δράσουν, προκειμένου να εφαρμοστεί αυτή η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Άλλωστε, τα περιθώρια κέρδους, που υπήρχαν προηγουμένως, ήταν ξεκάθαρα, μπορούν εύκολα να γίνουν συγκρίσεις και θα προχωρήσουμε με την ταχύτητα που πρέπει και την αποφασιστικότητα που πρέπει. Σας ευχαριστούμε πολύ.».
Ακολουθούν πίνακες από την παρουσίαση των μέτρων: