Παρουσιάστηκε ο συλλογικός τόμος, με τίτλο: «Οθωμανικά μνημεία στην Ελλάδα» | Εκδόσεις ΚΑΠΟΝ

Ρεπορτάζ-Φωτογραφίες: Παναγιώτα Σούγια

Την εκδήλωση προλόγισε η Διευθύντρια της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, κ. Véronique Chankowski, η οποία καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους και ανέφερε μεταξύ άλλων πως: «Κατ’ αρχήν, πρόκειται για την παρουσίαση ενός ερευνητικού προγράμματος, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία μεταξύ σημαντικών ερευνητών, που ειδικεύονται στην Οθωμανική περίοδο, μαζί με τη Γαλλική Σχολή. Όπως ξέρετε, η Γαλλική Σχολή ενδιαφέρεται εδώ και καιρό για την περίοδο αυτή. Και νομίζω ότι αυτός είναι ένας πολύ καλός τρόπος για όλους μας να συμβάλλουμε στην πρόοδο της έρευνας και της γνώσης. Δεύτερον, τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας περιλαμβάνονται σε βιβλίο των Εκδόσεων ΚΑΠΟΝ.», προσθέτοντας πως: «Θέλουμε να αναπτύξουμε αυτές τις εκδοτικές συνεργασίες στο μέλλον και χαίρομαι ιδιαίτερα γι’ αυτή τη συνεργασία που είχαμε με τις Εκδόσεις ΚΑΠΟΝ.

Ακολούθησε χαιρετισμός του κ. Gilles de Rapper, από τη Γαλλική Σχολή Αθηνών,

και αμέσως μετά η κ. Ραχήλ Μισδραχή-Καπόν απηύθυνε με τη σειρά της χαιρετισμό, λέγοντας μεταξύ άλλων πως: «Περπατώντας κανείς στους δρόμους των ελληνικών πόλεων και της υπαίθρου έρχεται αντιμέτωπος με το πολύμορφο παρελθόν τους, με το πολυπολιτισμικό τους υπόβαθρο, με τους λαούς και τους κατακτητές που πέρασαν, έζησαν και άφησαν το αποτύπωμά τους επάνω στην Ελλάδα. Είμαστε κομμάτια του σήμερα, που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας, κληρονόμοι ιστοριών και αποτυπωμάτων του χθες. Σας καλωσορίζω σήμερα στον φιλόξενο χώρο της Γαλλικής Σχολής Αθηνών για την παρουσίαση του νέου μας βιβλίου, το οποίο μας ταξιδεύει σε μία από τις γοητευτικότερες και πιο ομιχλώδεις περιόδους της ελληνικής Ιστορίας, την περίοδο της Οθωμανικής κυριαρχίας. Ο συλλογικός τόμος: «Τα Οθωμανικά μνημεία στην Ελλάδα», έρχεται να καλύψει ένα μεγάλο κενό γύρω από τη μελέτη και ανάδειξη μιας κληρονομιάς, η οποία για διάφορους λόγους θεωρείται ότι δεν μας ανήκει απόλυτα.».

Συνεχίζοντας, η κ. Ραχήλ Μισδραχή-Καπόν επισήμανε μεταξύ άλλων πως: «Το συλλογικό αυτό έργο αγκαλιάζει τα μνημεία, συγκεντρώνοντας πρωτότυπες μελέτες διαφόρων επιστημονικών κλάδων, ενώ, παράλληλα, μέσα από πλούσιο αδημοσίευτο αρχειακό υλικό, φωτογραφικό και αντιγραφικό, οι συγγραφείς αναδεικνύουν άγνωστες πτυχές της αρχιτεκτονικές του αγροτικού χώρου της Ελλάδας.», αναφέρθηκε σε περισσότερες λεπτομέρειες από τα περιεχόμενα του τόμου και ολοκλήρωσε ευχαριστώντας τη Γαλλική Σχολή Αθηνών «για την αμέριστη υποστήριξή της στη δημιουργία του βιβλίου» και το Ίδρυμα Αναστάσιος Γ. Λεβέντης «για την οικονομική του υποστήριξη», καθώς και όλους τους συγγραφείς, επιστήμονες και ερευνητές «που με το έργο τους συνετέλεσαν στο άψογο αυτό αποτέλεσμα», όπως και τους επιμελητές της έκδοσης «που ο καθένας από το αντικείμενό του συνεισέφερε στην ολοκλήρωσή της», αλλά και τους ομιλητές της συγκεκριμένης εκδήλωσης.

Ακολούθως, τον λόγο έλαβε η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Επιστημονική Σύμβουλος του Μουσείου Μπενάκη, κ. Αναστασία Δρανδάκη, η οποία ξεκίνησε την τοποθέτησή της αναφερόμενη σε μία προσωπική της ιστορία από την ενασχόλησή της με τα εκπαιδευτικά προγράμματα του Μουσείου Μπενάκη, και στη συνέχεια μίλησε για τη σημαντικότητα του παρουσιαζόμενου τόμου, καθώς και για τις περιεχόμενες σε αυτόν μελέτες, και ολοκλήρωσε λέγοντας χαρακτηριστικά πως: «Ο τόμος που μόλις εκδόθηκε υποσκάπτει τις διαχωριστικές γραμμές, προτείνοντας νέες αναγνώσεις και πιο ευέλικτα εργαλεία. Όχι γιατί αποφεύγει τις αντιφάσεις, αλλά γιατί τις αναγνωρίζει και τοποθετείται δυναμικά απέναντί τους. Ας είναι καλοτάξιδος.».

Κατόπιν, τον λόγο έλαβε η Επίκουρη Καθηγήτρια Μουσειολογίας του Τμήματος Εικαστικών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, κ. Εσθήρ Σολομών, η οποία ξεκίνησε την ομιλία της σχολιάζοντας τον όρο: «δύσκολες κληρονομιές», ο οποίος, όπως αρχικά τόνισε: «Βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της Αρχαιολογίας, της Μουσειολογίας, της Αρχιτεκτονικής, της Πολεοδομίας, της Πολιτικής, ακόμη και της Εκπαίδευσης. Αυτός νομίζω ότι είναι ένας από τους λόγους που κάνει αυτόν τον τόμο τόσο ξεχωριστό και τόσο ενδιαφέροντα για μια σειρά από Επιστήμες.».
Επίσης, η κ. Σολομών ανέφερε μεταξύ άλλων πως: «Ο τόμος συγκεντρώνει πολλές και πρωτότυπες μελέτες για Οθωμανικά Μνημεία, τα περισσότερα εκ των οποίων παρουσιάζονται τόσο με αφορμή την εκπόνηση μελετών αποκατάστασης, όσο και ως αντικείμενα αρχειακής και άλλης ιστορικής έρευνας.», τονίζοντας πως: «Αυτό, όμως, που κατά τη γνώμη μου κάνει τον τόμο τόσο ενδιαφέροντα, είναι ότι αντιμετωπίζει τα Οθωμανικά Μνημεία ως κληρονομιές υπό διαπραγμάτευση, δηλαδή ως μία κληρονομιά, της οποίας διαρκώς διαπραγματευόμαστε την ερμηνεία της, τη σημασία της, και, βεβαίως, τον ρόλο της τόσο στο παρόν όσο και στο μέλλον.» και ακόμη αναφέρθηκε στα βασικά στοιχεία του διαφιλονικούμενου χαρακτήρα των μνημείων, όπως αναδεικνύονται μέσα από την ύλη του τόμου.

Στη συνέχεια, για τον παρουσιαζόμενο συλλογικό τόμο μίλησε ο Ομότιμος Καθηγητής Πολιτισμικής Ανθρωπολογίας και Μουσικολογίας του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Παύλος Κάββουρας, ο οποίος αναφέρθηκε στις 4 έννοιες, που κατά την άποψή του συγκροτούν τον τόμο, που είναι: Οθωμανικός, Μνημείο, Κληρονομιές, Διαπραγμάτευση.

Των κεντρικών ομιλιών ακολούθησαν οι αντιφωνήσεις των επιμελητών του τόμου: κ. Ηλία Κολοβού (Πανεπιστήμιο Κρήτης), κ. Γιώργου Πάλλη (Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) και κ. Παναγιώτη Κ. Πούλου (Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), ενώ την εκδήλωση συντόνισε η κ. Σοφία Πρόκου (Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών).

Επίσης, αμέσως μετά από την ολοκλήρωση της παρουσίασης του βιβλίου ακολούθησε μία υπέροχη συναυλία στους κήπους της Γαλλικής Σχολής με τους κ.κ.: Στέφανο Αγιόπουλο (κρουστά), Ελένη Καλλιμοπούλου (πολίτικη λύρα), Αλέξανδρο Καψοκαβάδη (πολίτικο και κρητικό λαούτο, μπάσο, τραγούδι), Γεράσιμο-Σοφοκλή Παπαδόπουλο (τραγούδι) και Παναγιώτη Κ. Πούλο (πολίτικο λαούτο, σάζι).

(Σημ.: Ενδεικτικά αποσπάσματα από τη συναυλία μπορείτε να παρακολουθήσετε πατώντας ΕΔΩ και ΕΔΩ).

Επιπλέον, οφείλουμε να αναφέρουμε πως ο τόμος που παρουσιάστηκε, γενικά, εξετάζει τα Οθωμανικά Μνημεία της Ελλάδας ως την κληρονομιά μιας ιστορικής περιόδου, που υπόκειται σε πολλαπλές αναγνώσεις. Το συλλογικό αυτό έργο συγκεντρώνει πρωτότυπες μελέτες, που καλύπτουν μεγάλο εύρος επιστημονικών κλάδων, όπως η Ιστορία της Τέχνης, η Αρχαιολογία, η Αρχιτεκτονική και οι σπουδές του αστικού χώρου.

Στις σελίδες του βιβλίου ζωντανεύουν οι ιστορίες τόπων, κτηρίων και ανθρώπων από την οθωμανική περίοδο έως τις μέρες μας και τροφοδοτούν τον διάλογο για τη θέση και τον ρόλο αυτής της ιδιαίτερης κληρονομίας στη σύγχρονη Ελλάδα, ενώ οι κριτικές αναλύσεις που παρουσιάζονται, ανανεώνουν και διευρύνουν την έρευνα στα πεδία των οθωμανικών σπουδών και της πολιτιστικής κληρονομίας.