Ο κύκλος των χαμένων επαναστατών, με τα πάντα όλα γύρω μας να καίγονται, μεταφορικά και κυριολεκτικά

Του Απόστολου Σαλονικίδη
Όμως, δυστυχώς, το ζήτημα της όποιας Επανάστασης δεν περιορίζεται μόνον στη σημερινή ελληνική πραγματικότητα, η οποία θα έπρεπε να είχε προκαλέσει δικαίως «μπαράζ» λαϊκών επαναστάσεων, αλλά είναι μια αμαρτωλή ιστορία, η οποία όποτε είναι αληθινή έχει αποτελέσματα και όποτε είναι κατευθυνόμενη και ελεγχόμενη νομίζουμε πως έχει αποτελέσματα.
Προτού, λοιπόν, αποφασίσουμε αν θα συνεχίσουμε ή όχι να ρίχνουμε νερό στον μύλο κάθε είδους εξουσίας με τις τάχα επαναστάσεις μας, οι οποίες στην καλύτερη των περιπτώσεων μας βγάζουν και μετά μας ξαναβάζουν στα ρούχα μας, ας ξεφύγουμε από τη ζοφερή ελληνική καθημερινότητα, το «μενού» της οποίας κάθε τρεις και λίγο περιλαμβάνει «τριήμερα εθνικά πένθη», ας μην αναφερθώ και σε άλλα ακόμη πιο σοβαρά πράγματα, τα οποία όλα, όλες και όλοι βιώνουμε, χωρίς, όμως, να μπορούμε να τα διαχειριστούμε νοηματικά, και ας αναφερθούμε σε ένα «παραμυθάκι» σχετικό με το τι γίνεται διαχρονικά με τις παγκόσμιου ενδιαφέροντος «επαναστάσεις», οι οποίες είτε το θέλουμε είτε όχι εντάσσονται μοιραία σε έναν ιδιότυπο «κύκλο των χαμένων επαναστατών».
Έτσι, λοιπόν, καλό είναι να αναφέρουμε εξ αρχής πως ο αγαπητός καπιταλισμός, θέλοντας να πείσει τη διεθνή κοινή γνώμη πως είναι αιώνιος και αταλάντευτος, ισχυρίζεται πως το πρόβλημα δεν είναι οι κοινωνικές συγκρούσεις, οι οποίες έχουν ξεπεραστεί με την καθιέρωση της αστικής δημοκρατίας, ούτε οι συγκρούσεις ιδεολογιών, ως υπερδομές των ταξικών συγκρούσεων, αλλά η αληθινή ανάγκη, σύμφωνα με τον καπιταλισμό, είναι μία συνεχής προσπάθεια της ενοποιημένης πλέον παγκόσμιας κοινωνίας, στο πρότυπο ενός πλανητικού χωριού, για οργανωτική και τεχνολογική καλυτέρευση. Δηλαδή, πρόκειται για τη συνεχή ανοδική πορεία, που είχε αρχίσει με τον Διαφωτισμό στον 18ο αιώνα και που ονομάστηκε «πρόοδος».
Σήμερα, λέξεις όπως: καπιταλισμός, ιμπεριαλισμός, πάλη των τάξεων, όχι μόνον αποφεύγονται με ειρωνικές εκφράσεις, αλλά καταδικάζονται ως παρωχημένες, που συνεχίζουν να χρησιμοποιούνται από σκονισμένους γενειοφόρους.
Βέβαια, κύριος εκφραστής του παραπάνω μύθου υπήρξε ο Αγγλοκαναδός κοινωνιολόγος, θεωρητικός του κλάδου της επικοινωνίας, Marshall McLuhan (1911-1980). Τα δύο συνθήματα, που άφησαν τα έργα του, είναι: «Το μέσον είναι το μήνυμα» («The medium is the message») επάνω σε έναν πλανήτη, που έχει μεταβληθεί σε «παγκόσμιο χωριό» («The global village»).
Το πρώτο σύνθημα σήμαινε πως το μέσον, δηλαδή, η εικόνα, η διαφήμιση, η προπαγάνδα, το φαινόμενο, υπερίσχυε του περιεχομένου, δηλαδή της ουσίας, και έπαιρνε τη θέση του ως μήνυμα.
Το δεύτερο σύνθημα σήμαινε πως η τεχνολογία της επικοινωνίας συρρίκνωνε τον πλανήτη σε μορφή πλανητικού χωριού.
Και στις δύο περιπτώσεις, ο McLuhan έδινε προτεραιότητα στην τεχνολογία, βασικό μέσον εμπλουτισμού του καπιταλισμού και αγνοούσε τελείως τις κοινωνικές και οικονομικές δομές της καπιταλιστικής κοινωνίας, στην οποία έζησε ολόκληρο βίο.
Ειδικά η θεωρία του περί πλανητικού χωριού, των αρχών της δεκαετίας του 1960, το οποίο θα διαμόρφωνε ο ηλεκτρονικός υπολογιστής, ισχυριζόταν πως στη νέα εποχή η ανθρωπότητα θα εξελισσόταν από τον ατομισμό και την περιχαράκωση σε μία συλλογική ταυτότητα «φυλετικής νοοτροπίας». Την εξέλιξη αυτή τη θεωρούσε αναπόφευκτη, αν και δεν την επιθυμούσε.
Έτσι, περάσαμε από την ενότητα της εποχής του Πλάτωνα και του Κομφούκιου της Ευρασίας της αρχαιότητας, που ήταν και το πραγματικό παγκόσμιο χωριό του πνεύματος και της κοινωνίας, στη βαλκανοποίηση του πλανητικού χώρου και την εξατομίκευση της ανθρωπότητας, προς χάρη όχι οικουμενικής αυτοκρατορίας, αλλά δικτατορικής αυτοκρατορίας του χρηματικού θηρίου του καπιταλισμού, με όπλο την τεχνολογία.
Επρόκειτο, δηλαδή, για την ιδανική θεωρία, που βοήθησε στην αποδοχή από το κοινό του θριάμβου του ιμπεριαλιστικού παγκοσμισμού των πολυεθνικών.
Φυσικό ήταν και για τον παραπάνω μύθο, που πλάστηκε για να διαιωνίσει την κοινωνία του καπιταλισμού, ο κύριος εκφραστής να υπήρξε Αμερικανός. Πρόκειται για τον καθηγητή Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, τον Daniel Bell (1919-2011), τον συγγραφέα του βιβλίου: «The End of Ideology. On the Exhaustion of Political Ideas in the Fifties» («Το τέλος των ιδεολογιών. Περί της εξαντλήσεως των πολιτικών ιδεών στη δεκαετία του 1950»), βιβλίο που εκδόθηκε το 1960.
Το θράσος του συγγραφέα να τιτλοφορεί εν μέσω του μεγαλύτερου ιδεολογικού πολέμου της εποχής, του Ψυχρού Πολέμου, το έργο του με τον χαρακτηριστικό για «εξάντληση» πολιτικών ιδεών, μπορεί μόνον να συγκριθεί με το μετέπειτα θράσος Αμερικανού συγγραφέα, του Francis Fukuyama, ο οποίος το καλοκαίρι του 1989, τη στιγμή ακριβώς που κατέρρεε ο ιδεολογικός αντίπαλος της Αμερικής, η Σοβιετική Ένωση, δημοσίευε θριαμβευτικά ένα άρθρο στο αμερικανικό περιοδικό «The National Interest», για το τέλος της Ιστορίας.
Ειδικά ο Bell, υπήρξε ο υπεύθυνος, πριν από 50 χρόνια, τεράστιας πνευματικής απάτης για να καλύψει με αιωνιότητα το καπιταλιστικό σύστημα. Αρνούμενος ότι με τον σοσιαλισμό υπήρχε εναλλακτική λύση στον καπιταλισμό, προσπάθησε να παρουσιάσει τον τελευταίο ως συνεχώς μεταλασσόμενο θηρίο, αν και ουσιαστικά παραμένοντας ο ίδιος, με τις προθέσεις «νέο» (neo) και «μετά» (post), που κόλλησε στις λέξεις που χαρακτηρίζουν τον καπιταλισμό: τον φιλελευθερισμό (neo-liberalism) και τον εκβιομηχανισμό (post-industrialism), όπως γράφει στο βιβλίο του: The Coming of Post-Industrial Society, 1973).
Σήμερα, που στην ίδια την Αμερική οι δύο μύθοι του πλανητικού χωριού και του τέλους των ιδεολογιών αμφισβητούνται, η Ελλάδα που σε όλες τις εκφάνσεις της βρίσκεται ως τριτοκοσμική χώρα, συστηματικά αργοπορημένη κατά πενήντα χρόνια, ανακαλύπτει και προωθεί τους δύο αυτούς μύθους.
Σε όλες, λοιπόν, τις θρησκευτικές παραδόσεις του πλανήτη, όπως και στα «Έργα και Ημέραι» του Ησίοδου, η Ιστορία εξελίσσεται κατεβαίνοντας μία κλίμακα από τον παράδεισο στην κόλαση, στην οποία πρόοδος δεν υπάρχει, αλλά αντιθέτως υπάρχει οπισθοδρόμηση. Η όλη πορεία διαμορφώνει έναν τεράστιο κύκλο, όταν αφού η ανθρωπότητα πατώσει στο σιδηρούν γένος εκτινάσσεται και πάλι στην κορυφή του κύκλου, στο χρυσό γένος.
Μέσα στον τεράστιο αυτόν κύκλο διαμορφώνονται μικρότεροι κύκλοι, βάσει των δυναστειών, με τρεις πάντα φάσεις: άνοδο, μεσουράνημα, παρακμή. Και ο κύκλος επανέρχεται.
Ο δυτικός 18ος αιώνας υπήρξε ο μόνος που έπλασε τον μύθο της προόδου, συγχέοντας την τεχνολογική πρόοδο με την πνευματική, εικόνα που απέρριψε ο Ρουσσώ, ενώ αντιθέτως, ο Μαρξ βελτίωσε, εισάγοντας την έννοια της διαλεκτικής. Έτσι, ο κύκλος μεταβάλλεται σε σπειροειδή κώνο, στον οποίο, σε κάθε γύρο που παρομοιάζεται με κύκλο, ανεβαίνει προς τον κολοφώνα του κώνου με αυξάνουσα πολυπλοκότητα και αυξάνουσα ταχύτητα. Το μόνο που παραμένει είναι να αποφασίσουμε εάν αυτή η εξέλιξη είναι προς όφελος του ανθρώπου (πρόοδος) ή ζημιογόνα.
Για την κοινωνική τάξη που βρίσκεται στην εξουσία/αρχή, η εξέλιξη αυτή θεωρείται πρόοδος, και για τους υπόλοιπους πρόκειται για καταστροφή, μέχρι που μια «επανάσταση» την αποκαθηλώσει. Με άλλα λόγια, οι καθεστωτικοί χρησιμοποιούν τις κολακευτικές γι’ αυτούς προθέσεις «νέο» και «μετά», για να κατηγορήσουν τους αντικαθεστωτικούς ως ξεπερασμένους και δογματικούς, ενώ οι αντικαθεστωτικοί κηρύσσουν πόλεμο εναντίον των εγκάθετων.
Μία τρίτη κατηγορία, συμφωνώντας με τον Ησίοδο, θεωρεί πως καμία επαναστατική αλλαγή δεν πρόκειται να βελτιώσει την ανθρωπότητα, εφόσον ούτως ή άλλως κατεβαίνουμε αναπόφευκτα την κλίμακα προς τον Αρμαγεδδώνα.
Όμως, από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης ο κόσμος είχε εισέλθει σε μία περίοδο συνεχών ανακατατάξεων με βάση την υπερδομή των ιδεολογιών, οι οποίες είχαν δύο στόχους: να αντικαταστήσουν την παρακμή των θρησκειών και να δικαιολογήσουν τα συμφέροντα της κάθε τάξης.
Οποιοσδήποτε ισχυριζόταν πως οι ιδεολογίες είχαν με τη σειρά τους παρακμάσει, έπαιζε το παιχνίδι του αστικού κατεστημένου, που κάλυπτε την ηθική του γύμνια με τις κούφιες (στην πράξη) λέξεις της δημοκρατίας και τις ελευθερίας, καταδικάζοντας ως παρωχημένες τις ιδεολογίες, εφόσον ο φιλελευθερισμός είχε επικρατήσει και δεν επέτρεπε καμία αντίδικη ιδεολογία.
Το 1789, μετά από μία μακρά περίοδο προετοιμασίας, η Δύση, ως μεθυσμένο καράβι εισήλθε στον κόσμο της ανισορροπίας. Μέχρι τότε, οι πολλές εξεγέρσεις ενσωματώνονταν στη λογική της κυκλικής Ιστορίας, που διασφάλιζε την κοινωνική αρμονία.
Τρία ήταν τα στάδια των εξεγέρσεων:
-Η εξέγερση των δούλων ή των αγροτών, με στόχο να επαναφέρουν τον «χαμένο παράδεισο» στην παρηκμασμένη κοινωνία.
-Η ενδεχόμενη αναρρίχηση στον εξουσιαστικό θρόνο του ηγέτη της εξέγερσης, που οδηγούσε το κοινωνικό κράτος προς την ευημερία, και τέλος ως τρίτη φάση,
-η παρακμή λόγω διαφθοράς, που επέβαλλε την εμφάνιση νέας εξέγερσης και επάνοδο στην ανοδική περίοδο.
Αντίθετα, επανάσταση σημαίνει αλλαγή συστήματος, δηλαδή αλλαγή κατεστημένου, που περνά στα χέρια μιας άλλης υποβαθμισμένης τάξης. Ποτέ η αγροτική τάξη, όπως και οι δούλοι της Αρχαιότητας, δεν φαντάστηκαν επανάσταση, δηλαδή την ανάληψη της αρχής από την τάξη τους, παρά μόνον μια επάνοδο σε ένα αιώνιο σύστημα διακυβέρνησης, που, όμως, είχε διαταραχτεί από τη διαφθορά. «Να επαναφέρουμε έναν δίκαιο μονάρχη», τέτοιος ήταν ο στόχος των εξεγέρσεων.
Επί αιώνες, οι εξεγέρσεις των αγροτών κατά των φεουδαρχών γίνονταν με κατάληψη του πύργου και σφαγές, αλλά χωρίς πρόγραμμα κατάληψης και διαχείρισης εξουσίας, και κατέληγαν όλες σε αιματηρές αντιδράσεις των φεουδαρχών, που κατέπνιγαν στο αίμα τις εξεγέρσεις. Η γαλλική ιστορία ονόμασε τις εξεγέρσεις αυτές «jacqueries», δηλαδή, των «Jacques», καθώς Ζακ, ήταν το πλέον κοινό όνομα των Γάλλων αγροτών. Γι’ αυτό και οι Μαρξ και Λένιν ήταν της γνώμης ότι οι αγρότες δεν μπορούσαν ποτέ να προβούν σε επανάσταση, παρά μόνον σε εξέγερση, διότι ήταν ανίκανοι να έχουν μια οργανωτική εμπροσθοφυλακή, που θα εξασφάλιζε την παραμονή τους στην εξουσία.
Άλλωστε, η μόνη αγροτική επανάσταση, που γνωρίζει η Ιστορία, είναι αυτή των Κινέζων αγροτών υπό την ηγεσία του Μάο, στην περίοδο 1927-1976. Όλες οι άλλες ήταν αυθόρμητες «ζακερί».
Με τον ίδιο τρόπο που καταδίκαζε ο μαρξισμός-λενινισμός τον αυθορμητισμό των αγροτικών εξεγέρσεων, καταδίκαζε και τον αυθορμητισμό των αναρχικών των πόλεων, όπως την εξέγερση του γαλλικού Μάη του 1968, διότι ήταν ανοργάνωτες, χωρίς την καθοδήγηση μιας εμπροσθοφυλακής.
Επανάσταση, όμως, σημαίνει αναποδογύρισμα της ιεραρχίας των κοινωνικών τάξεων, όπου τα πόδια παίρνουν τη θέση της κεφαλής και η κεφαλή υποβιβάζεται στα πόδια ή και εξαφανίζεται (ενίοτε με αποκεφαλισμούς). Εξ ορισμού, λοιπόν, η επανάσταση είναι ταξική.
Επίσης, οφείλουμε να διευκρινίσουμε πως τεχνολογική, οικονομική, πολιτική, τροφική και ενδυματική επανάσταση δεν υπάρχει. Αυτές είναι αλλαγές και προσαρμογές εντός συστήματος. Μέχρι το γαλλικό 1789, παντού, σε Δύση και Ανατολή, η ιεράρχηση των τάξεων ήταν η ίδια:
-Στην κορυφή ήταν το πνεύμα, δηλαδή η θρησκεία, που αντιπροσωπευόταν από τους βραχμάνους, τον κλήρο, τους φιλοσόφους, που έδιναν την πνευματική κατεύθυνση στην κοινωνία (ο Πλάτων, ο Κομφούκιος, ο Χριστός ως θεσμική Εκκλησία, ο Μωάμεθ).
-Δεύτεροι έρχονταν οι στρατιωτικοί-πολιτικοί, που διοικούσαν στο όνομα της τάξης των γαιοκτημόνων.
-Τρίτοι έρχονταν οι αγρότες, που εργάζονταν στη γη.
-Τέταρτοι, οι βιοτέχνες και οι εργάτες και οι δούλοι, που κατασκεύαζαν αντικείμενα.
-Πέμπτοι, τέλος, οι έμποροι και οι τραπεζίτες, που έλεγχαν το χρήμα.
Η αρμονία, η ισορροπία και το αμετάβλητο της κοινωνίας βασιζόταν στη θρησκεία και στην αρετή, που κρατούσαν κάθε τάξη στην προκαθορισμένη θέση της.
Επανάσταση και πραξικόπημα δεν είναι αντιφατικές έννοιες, εφόσον το πραξικόπημα είναι ένα από τα μέσα, που δύναται να χρησιμοποιήσει μια επανάσταση για να καταλάβει την αρχή. Έτσι, η ρωσική Οκτωβριανή Επανάσταση πραγματοποιήθηκε μέσω πραξικοπήματος. Επίσης, επανάσταση και δικτατορία δεν είναι πάντα αντιφατικές έννοιες, εφόσον η δικτατορία του προλεταριάτου εγκαθίσταται μέσω επανάστασης. Η δικτατορία, όμως, είναι αντίθετη στην επανάσταση, όταν νοείται ως προσπάθεια της καθεστηκυίας τάξης να αποτρέψει την επανάσταση. Έτσι, μια αστική κοινοβουλευτική δημοκρατία, όπως η σημερινή στην Ελλάδα, που στην ουσία μπορεί να χαρακτηριστεί ως δικτατορία της αστικής τάξης, στην οποία εναλλάσσονται δύο κόμματα εξουσίας, δύναται να παραδώσει την εξουσία σε έναν στρατιωτικό, για περιορισμένο χρόνο, όπως γινόταν στην αρχαία Ρώμη, με εντολή να αποτρέψει τον κίνδυνο μιας ταξικής επανάστασης.
Έτσι, το γαλλικό 1789 υπήρξε σταθμός. Η αστική τάξη, ως κοιλιά του κοινωνικού σώματος, επί αιώνες πλούτιζε και σταδιακά έλεγχε την οικονομία, χωρίς, όμως, να έχει πρόσβαση στην πολιτική εξουσία. Όταν το 1789, για πρώτη φορά στην Ιστορία, η αστική τάξη προσπάθησε και πέτυχε να καταλάβει την εξουσία και η κοινωνική κοιλιά να μετατραπεί σε κεφαλή, αυτό δεν το έκανε αυθόρμητα, αλλά υπό την καθοδήγηση μιας εμπροσθοφυλακής.
Όλος ο 18ος αιώνας, γνωστός ως Διαφωτισμός, υπήρξε προπαρασκευαστικός της πνευματικής εμπροσθοφυλακής. Αυτή η εμπροσθοφυλακή οργανώθηκε στη μορφή της αγγλικής και αργότερα της γαλλικής μασονίας.
Η εμπροσθοφυλακή, λοιπόν, της αστικής επανάστασης και της ιδεολογίας του φιλελευθερισμού (υπερδομής του καπιταλισμού) υπήρξε αναμφισβήτητα η μασονία, η οποία μετά από την αμερικανική επανάσταση του 1776 και τη γαλλική του 1789, συνέχισε σε όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα να οργανώνει αστικές επαναστάσεις στην Ιταλία, στην Ελλάδα και αλλού, υπό μορφή μυστικών εταιρειών, όπως η ελληνική Φιλική Εταιρεία.
Η καταπληκτική αντοχή της καθεστηκυίας αστικής τάξης, που ακόμη μετά από σχεδόν 250 χρόνια παραμένει στην εξουσία, προέρχεται σίγουρα από το τρομερό όπλο του χρήματος, που υποτάσσει τα πάντα, μολύνει ό,τι πιάνει και κατορθώνει να εκτροχιάσει ακόμη και τους πλέον αδιάφθορους ιδεαλιστές.
Στο σημείο αυτό χρήσιμο θα ήταν να αναφερθούμε και στις 6 φάσεις του Επαναστατικού Κύκλου:
Όλες οι επαναστάσεις, λοιπόν, υπόκεινται στους νόμους των φάσεων του επαναστατικού κύκλου. Αυτές οι φάσεις μελετήθηκαν λεπτομερώς με πρότυπο τη Γαλλική Επανάσταση του 1789, και υπάρχουν στο κλασικό βιβλίο του Αμερικανού Καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, Crane Brinton (1898-1968): «The Anatomy of Revolution» (1938 και 1965).
Επαναλαμβάνοντας τη φράση του Γιώργου Σεφέρη: «Ό,τι από την Ελλάδα μ’ εμποδίζει να σκεφτώ τον ελληνισμό, ας καταστραφεί.» (Σεφέρης, Μέρες, Γ΄, σ. 95), είναι προφανές πως στην πρώτη φάση μιας ενδεχόμενης ελληνικής κοινωνικής επανάστασης οι δομές του ελληνικού κράτους πρέπει να καταστραφούν ολοσχερώς.
Στο βιβλίο του, ο Μπρίντον μελετά και συγκρίνει τέσσερις επαναστάσεις: την αγγλική του Κρόμγουελ της δεκαετίας του 1640, την αμερικανική του 1776, τη γαλλική του 1789 και τη ρωσική του 1917.
Όλες ξεκίνησαν με μετριοπάθεια, εξελίχθηκαν σε μια ακραία τρομοκρατική φάση (με κάποια διαφοροποίηση για την αμερικανική), έκαναν μερικώς πίσω, χωρίς, όμως, να επανέλθουν στο παλαιό καθεστώς και κατέληξαν σε δυναμικές αυτοκρατορίες.
1. Πτώση του παλαιού καθεστώτος
-Χρηματοπιστωτική κρίση, τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα, αναστάτωση από υπερβολική άνοδο της φορολογίας, κατηγορίες για μη πάταξη των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων εις βάρος των υπολοίπων, αδυναμία πάταξης της γραφειοκρατίας και χαώδης κατάσταση στο δημόσιο.
-Με πλήρη έλλειψη αξιοκρατίας και υπερβολική διαφθορά υπάρχει γενικευμένη αίσθηση ότι οι νέοι με προσόντα και διπλώματα δεν αξιοποιούνται, αλλά και, παράλληλα, παράπονα των οικονομικών συμφερόντων ότι δεν εξυπηρετούνται από την πολιτική και κοινωνική δομή του κράτους.
-Η άρχουσα τάξη χάνει την εμπιστοσύνη στον εαυτό της και αντιλαμβάνεται ότι τα προνόμιά της είναι εν μέρει άδικα και επιζήμια για την κοινωνία. Οι διανοούμενοι απομακρύνονται από την κυβέρνηση. Με άλλα λόγια, η άρχουσα τάξη έχει αποτύχει πολιτικά.
2. Η επομένη της πτώσης: Επιβολή των ριζοσπαστών κατά των μετριοπαθών
Σε κάθε επανάσταση, ένας μακράς διαρκείας μήνας του μέλιτος ακολουθεί την πτώση του καθεστώτος, έως ότου εμφανίζονται οι αντιθέσεις μεταξύ των επαναστατών. Τότε, η εξουσία τείνει να περνά σταδιακά από τα μετριοπαθή στα πλέον ριζοσπαστικά στοιχεία και «η επανάσταση καταβροχθίζει τα παιδιά της» σαν τον Κρόνο.
Στην αρχή, η επανάσταση συγκροτεί μία «έννομη» μετριοπαθή κυβέρνηση, που συνυπάρχει με μία «παράνομη» ριζοσπαστική εξουσία. Εγκαθίσταται, δηλαδή, μία διπλή εξουσία. Έτσι, στις αρχές της Γαλλικής Επανάστασης, η Εθνοσυνέλευση βρισκόταν υπό τον έλεγχο των μετριοπαθών Γιρονδίνων, ενώ οι ριζοσπαστικοί Ορεινοί έλεγχαν το δίκτυο των Ιακωβίνων της Γαλλικής Κομμούνας και τους Αβράκωτους. Στη Ρωσία, η μετριοπαθής προσωρινή κυβέρνηση της Δούμας βρέθηκε αντιμέτωπη με τους ριζοσπαστικούς μπολσεβίκους, που βασίζονταν στο δίκτυο των Σοβιέτ. Σε κάθε περίπτωση οι ριζοσπάστες έχουν με το μέρος τους τη βασική αρχή κάθε επανάστασης, ότι «η επανάσταση δημιουργεί δίκαιο», κάτι που επικαλέστηκαν και οι Έλληνες συνταγματάρχες του 1967 και που, φυσικά, αμφισβήτησε το ανατραπέν καθεστώς, που επανήλθε το 1974. Οι νόμοι δεν έχουν διαχρονική αξία. Εξυπηρετούν τα συμφέροντα της καθεστηκυίας τάξης. Ο Χριστός δήλωσε πως οι νόμοι των χριστιανών δεν είναι αυτού του κόσμου.
Εξουσία είναι, εξ ορισμού, εξάσκηση βίας μιας τάξης επί μιας άλλης. Συνεπώς, πάντα η καθεστηκυία τάξη καταδικάζει τη βία του άλλου και καλύπτει τη δική της βία με τους νόμους της.
Ο Ρουσσώ είχε γράψει την περίφημη φράση: «Πρέπει να υποχρεώσουμε τον άνθρωπο να είναι ελεύθερος.». Η κατάργηση της θανατικής ποινής από τα σημερινά αστικά καθεστώτα είναι άκρως υποκριτική, διότι η βία εξασκείται εξίσου μέσω άλλων μέσων και ιδίως με τις εκατόμβες των ιμπεριαλιστικών πολέμων, απαραίτητων για να δυνηθεί να επιβιώσει ο καπιταλισμός.
Σε μια επανάσταση, λοιπόν, οι ριζοσπάστες επιβάλλονται επειδή:
-Εμπνέονται από μία συγκεκριμένη ιδεολογία, είναι καλύτερα οργανωμένοι, με καλύτερα στελέχη και δυνατότητα να επιβάλλουν πειθαρχία και υπακοή.
-Βρίσκονται εκτός κυβέρνησης και συνεπώς έχουν λιγότερες ευθύνες, ενώ η νόμιμη κυβέρνηση κουβαλά στους ώμους της μέρος της αντιδημοτικότητας της κυβέρνησης του παλαιού καθεστώτος, με τους πεπαλαιωμένους θεσμούς του.
-Οι μετριοπαθείς παρακωλύονται από τη διστακτικότητά τους να αλλάξουν κατεύθυνση και να κηρύξουν πόλεμο κατά των ριζοσπαστών επαναστατών, με τους οποίους αρχικά είχαν συμμαχήσει, διότι αυτό θα κατέληγε στην προώθηση των συντηρητικών, κατά των οποίων είχαν πρόσφατα ξιφουλκήσει.
-Επιπλέον, οι μετριοπαθείς βρίσκονται μεταξύ δύο πυρών, των δυσαρεστημένων συντηρητικών, που δεν έχουν ακόμη σιγήσει, και των δυναμικών επιθετικών ριζοσπαστών. Οι μετριοπαθείς μεταρρυθμιστές δεν μπορούν να ικανοποιήσουν καμία από τις δύο πλευρές.
-Οι μετριοπαθείς είναι μέτριοι ηγέτες για τους πολέμους, που θα συνεχίσουν την επανάσταση, εφόσον ο εξωτερικός παράγοντας θα συμμαχήσει με τους συντηρητικούς του εσωτερικού και θα επιτεθεί, και είναι ανίκανοι να ενσπείρουν την πειθαρχία και τον απαραίτητο ενθουσιασμό. Έτσι, οι βασιλείς της Ευρώπης περικύκλωσαν τη Γαλλική Επανάσταση, εισέβαλαν στη Γαλλία και της επιτέθηκαν λυσσωδώς, χωρίς, όμως, να καταφέρουν να την κατακρημνίσουν. Το ίδιο συνέβη και με τη μπολσεβικική επανάσταση. Μία ένδειξη ότι το καθεστώς των Ελλήνων συνταγματαρχών του 1967 δεν ήταν ταξική επανάσταση, που θα έβαζε σε κίνδυνο το διεθνές αστικό κατεστημένο, είναι το γεγονός πως οι Η.Π.Α. δεν βομβάρδισαν τότε την Ελλάδα.
3. Η κυριαρχία της τρομοκρατίας και της αρετής των ριζοσπαστών
Σε αντίθεση με τους μετριοπαθείς, οι ριζοσπάστες εμψυχώνονται από μία ενθουσιώδη αφοσίωση στην ιδεολογία τους με στρατιωτική πειθαρχία και μελέτη της τεχνικής της επαναστατικής πράξης, υπακοή στους καθοδηγητές τους, ικανότητα να ξεπερνούν τις αντιφάσεις, μεταξύ της ρητορικής και των πράξεών τους, και να προχωρούν άφοβα. Ο περιορισμένος τους αριθμός, τους επιτρέπει να δρουν πιο άμεσα και να παίρνουν γρήγορα αποφάσεις, χωρίς να κωλύονται από νομικιστικές διαδικασίες.
Η τρομοκρατία επισημοποιείται στον εμφύλιο και στον εξωτερικό πόλεμο με πολύ αίμα και η αρετή επιβάλλεται μέσω οργανωμένης ασκητικής ζωής των επαναστατών και την καταπολέμηση της ανηθικότητας. Κατά τη διάρκεια της εθνικής Αντίστασης και του εμφύλιου Πολέμου, τα μέλη του Κ.Κ.Ε. ακολουθούσαν, ως αδιάφθοροι, μια υποδειγματική ενάρετη ζωή, που θύμιζε χριστιανικό ασκητισμό. Όχι ποτό, όχι τζόγο, όχι πορνεία, όχι εξωσυζυγικές σχέσεις. Η πολιτική καθοδήγηση γίνεται νυχθημερόν και απαραίτητη, όπως το φαγητό και ο ύπνος.
Καταλαμβάνοντας την εξουσία, οι ριζοσπάστες κυβερνούν δικτατορικά, όπως ο Ροβεσπιέρος, και συγκεντρωτικά. Η χαρακτηριστική μορφή αυτής της συγκεντρωτικής εξουσίας είναι η «επιτροπή», όπως η Κεντρική Επιτροπή του κομμουνιστικού κόμματος ή η Επιτροπή Κοινής Σωτηρίας (Comite de Salut Public) της ροβεσπιερικής τρομοκρατίας του 1793-1794. Η λαιμητόμος-αρετή καταβροχθίζει αμέτρητα θύματα, βάσει του σκεπτικού πως «η τρομοκρατία δεν είναι τίποτε άλλο από δικαιοσύνη, ταχεία, σκληρή και αλύπητη» (la Terreur n’est autre chose que la justice prompte, severe, inflexible).
Η ριζοσπαστικοποίηση, όμως, φτάνει σε ένα τέλος όταν οι αριστεριστές, ξεπερνώντας ακόμη και τους ριζοσπάστες, αντιμετωπίζονται από τους τελευταίους δυναμικά. Έτσι, το 1793-1794, οι ριζοσπάστες της Γαλλικής Επανάστασης εξουδετερώνουν τις δύο ομάδες των αριστεριστών, που αποκαλούνταν οι «υπερβολικοί» (και αργότερα αποκαλέστηκαν ως Εβερτιστές, ως οπαδοί του Έβερτ -του Jacques Hebert-, ο οποίος καρατομήθηκε στις 24 Μαρτίου 1794) και οι «λυσσασμένοι» (του Jacques Roux, που αυτοκτόνησε στις 10 Φεβρουαρίου 1794, μέσα στη φυλακή). Επίσης, τον Μάρτιο του 1921, το κομμουνιστικό κόμμα των ριζοσπαστών μπολσεβίκων βρέθηκε αντιμέτωπο με την εξέγερση των αριστεριστών ναυτών της ναυτικής βάσης της Κρονστάνδης, 20 χιλιόμετρα έξω από το Πέτρογκραντ, την οποία και κατέστειλε μέσα στο αίμα.
Οι αριστεριστές, κατά των οποίων είχαν ξιφουλκήσει ο Ροβεσπιέρος, οπαδός του Ρουσωϊσμού και ο Λένιν, οπαδός του Μαρξισμού, αντιμετωπίστηκαν και πάλι εχθρικά από το κομμουνιστικό κόμμα της Γαλλίας, οπαδό του μαρξισμού-λενινισμού, κατά τη διάρκεια της εξέγερσης του παρισινού Μάη 1968.
Πράγματι, οι αριστεριστές του Μάη 68 ήταν οι άμεσοι κληρονόμοι των λυσσασμένων της Γαλλικής Επανάστασης και των κρονστανδικών της Ρωσικής επανάστασης. Άλλωστε, το 1968, μία φοιτητική ομάδα του Πανεπιστημίου της Ναντέρ, που κινούταν στον χώρο των λεγόμενων «καταστασιακών» (situationistes), αυτοαποκλήθηκε ως «οι λυσσασμένοι» (les enrages).
Όμως, Επανάσταση χωρίς ιδεολογία δεν είναι Επανάσταση. Συνεπώς, οποιοσδήποτε ισχυρίζεται πως οι ιδεολογίες είναι ξεπερασμένες, προβάλλει την αντίθεσή του στην επανάσταση, εκτός και αν εννοεί πως έχουμε επανέλθει στη θρησκεία, εφόσον οι ιδεολογίες εμφανίστηκαν στη Δύση και μόνον, λόγω της παρακμής της θρησκείας. Όσοι ισχυρίζονται, λοιπόν, πως οι ιδεολογίες είναι ξεπερασμένες, έστω και άθελά τους, υποστηρίζουν τη διαιώνιση του υπαρκτού καπιταλισμού.
Οι ριζοσπάστες, κατά κανόνα, φλέγονται από την ανάγκη να εξαπλώσουν την ιδεολογία τους στο εξωτερικό, εκτός και αν είναι αποδέκτες εισαγόμενων ιδεολογιών. Έτσι, έχουμε δύο ειδών επαναστάσεις:
-Η χώρα-μήτρα της επανάστασης, που εξάγει υποχρεωτικά την επανάσταση που δημιούργησε, έστω και αν ισχυρίζεται ότι πρόθεσή της δεν είναι η εξαγωγή, διότι δήθεν κάθε χώρα έχει την ιδιομορφία της. Εθνικός δρόμος προς την οποιαδήποτε ιδεολογία δεν έχει νόημα, διότι εφόσον όλες οι ιδεολογίες είναι υπερδομές της ταξικής δομής, ακόμη και η εθνικιστική ιδεολογία είναι παγκόσμια, διότι εκφράζει την πραγματικότητα της μικροαστικής τάξης.
Αλλά το ίδιο συμβαίνει και με τις μονοθεϊστικές καθολικές θρησκείες, που προϋπήρχαν των ιδεολογιών, εφόσον «ένας είναι ο πραγματικός Θεός» για κάθε τέτοια καθολική θρησκεία. Εξαίρεση αποτελεί η εβραϊκή θρησκεία, επειδή βρίσκεται στο μεταίχμιο μεταξύ του πολυθεϊσμού και του μονοθεϊσμού. Οι προχριστιανικοί Έλληνες είχαν τους δικούς του θεούς, που χαρακτήριζαν την ελληνικότητά τους, το ομόθρησκο). Οι Εβραίοι, ως λαός είχαν τον προσωπικό τους θεό, τον Γιαχβέ. Κοινός παρονομαστής των καθολικών θρησκειών είναι ο άνθρωπος, ενώ των ιδεολογιών η κοινωνική τάξη.
Κινεζικός εθνικισμός, ελληνικός εθνικισμός και οποιοσδήποτε άλλος εθνικισμός είναι γαλλικής προέλευσης, του 1789.
Η Γαλλία, στο τέλος του 18ου αιώνα και στον 19ο αιώνα εξήγε τον εθνικισμό σε όλη την Ευρώπη.
Η Ρωσία του 1917 εξήγε τον μαρξισμό-λενινισμό σε όλον τον πλανήτη. Αποδείχθηκε το 1919, πως ήταν στην πράξη αδύνατον να θριαμβεύσει μια ταξική ιδεολογία συγχρόνως σε όλες τις χώρες του κόσμου και ότι ο Στάλιν είχε δίκιο να οικοδομήσει τον επιστημονικό σοσιαλισμό σε μία μόνον χώρα, προτού τον εξάγει.
4. Η Θερμιδωριανή αντίδραση
Η δράση των ριζοσπαστών φέρνει σε κάποια στιγμή, αναπόφευκτα, μία κούραση στους επαναστάτες, μια χαλάρωση, την οποία επωφελούνται τα στοιχεία που υπήρξαν θύματα των εκκαθαρίσεων της τρομοκρατίας και αντιδρούν βάζοντας φρένο. Η αντίδραση αυτή δεν είναι αντεπαναστατική. Δεν αποσκοπεί στην επιστροφή στην προεπαναστατική κατάσταση. Είναι ένα ξέσπασμα ανθρώπων, που θέλουν να επωφεληθούν από αυτά που κέρδισαν μέχρι εδώ από την επανάσταση και να μην συνεχίσουν τον δρόμο. Αυτή η στάση και η μερική οπισθοδρόμηση χαρακτηρίζεται από τους πλέον ριζοσπαστικούς ως προδοσία της επανάστασης, ενώ για άλλους θεωρείται ως ρεαλισμός.
Στη Γαλλική Επανάσταση, αυτή η αντίδραση συνέβη στις 9 του επαναστατικού μήνα Θερμιδώρ του έτους 2, δηλαδή στις 27 Ιουλίου 1794. Ο Ροβεσπιέρος εισήλθε στη Συμβατική Συνέλευση (Convention), δηλώνοντας πως είχε στην τσέπη του έναν κατάλογο εχθρών του λαού, χωρίς, όμως, να αναφέρει ονόματα. Όλοι πάγωσαν, κοιτάζοντας ο ένας τον άλλον για να ανακαλύψουν ποιοι ήταν οι Ιούδες και ποιων οι κεφαλές θα έπεφταν. Τότε αντέδρασαν βίαια και συνέλαβαν τον Ροβεσπιέρο και τους οπαδούς του. Την άλλη μέρα, στις 28 Ιουλίου, ο Ροβεσπιέρος και είκοσι ένας ροβεσπιερικοί καρατομήθηκαν, ενώ το πλήθος έριχνε βοδινό αίμα στο φτωχικό σπίτι ενός ξυλουργού όπου διέμενε ο Αδιάφθορος.
Η εκτέλεση του Ροβεσπιέρου έβαλε τέλος στην κυριαρχία των ριζοσπαστών και στην πολιτική της Τρομοκρατίας και της Αρετής, και επανάφερε στο προσκήνιο τους μετριοπαθείς αστούς επιχειρηματίες. Μαζί με τη «σιωπηλή πλειοψηφία» επιδίδονται στα γλέντια ως «χρυσή νεολαία», κάτι σαν τους ξενύχτηδες των αθηναϊκών νυκτερινών κέντρων, χωρίς, όμως, να θέλουν να επαναφέρουν τη μοναρχία, εφόσον όλοι τους ήταν συνυπεύθυνοι για την καρατόμηση του Λουδοβίκου ΙΣΤ. Είναι η περίοδος της «μεταπολιτικής», της εκπαραθύρωσης της επαναστατικής ιδεολογίας, αλλά κρατώντας τους θεσμούς της αβασιλεύτου και το επαναστατικό παρελθόν με το οποίο βγήκαν επωφελημένοι.
Ακριβώς κάτι τέτοιο συνέβη στην Κίνα το 1976, μετά τον θάνατο του Μάο, όπου οι μετριοπαθείς του Ντεγκ Σιάοπινγκ εγκαινίασαν μια μακρά περίοδο θερμιδωριανής αντίδρασης, με ξεπέρασμα της μαοϊκής ιδεολογίας και γλέντια, αλλά διατηρώντας τα αγάλματα και τα εικονίσματα του Μάο, ακόμη και τον κύριο αντίπαλο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, τον Τσιάνγκ Καΐ-σεκ.
Έτσι, οι νεόπλουτοι Κινέζοι «κομμουνιστές» πληρώνουν τα ξενύχτια τους με χαρτονομίσματα στα οποία εικονίζεται ο Μάο. Στη Σοβιετική Ένωση, το αντίστοιχο της θερμιδωριανής αντίδρασης μπορεί να θεωρηθεί η περίοδος της ΝΕΠ, που εγκαινιάστηκε το 1921.
Το Θερμιδώρ, μία περίοδος ανάρρωσης από τον επαναστατικό πυρετό, παρουσιάζει τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
-Εγκαθίδρυση «τυράννου», δηλαδή μη συνταγματικού ηγέτη, που αναρριχήθηκε χάρη στην επανάσταση. Επειδή τα νήματα ή οι τένοντες της παράδοσης και της νομιμοφροσύνης του παλαιού καθεστώτος έχουν διαρραγεί, για να συσπειρωθούν οι πολίτες του νέου καθεστώτος χρειάζονται οι «σιδηρές αλυσίδες» του ολοκληρωτισμού της ταξικής δικτατορίας. Πράγματι, στην περίοδο αυτή, από το 1794 έως το 1799, εμφανίζεται στη Γαλλία ο βοναπαρτισμός και στη Ρωσία του 1921-1929 εμφανίζεται ο σταλινισμός. Στην Κίνα, στην περίοδο 1949-1958, εμφανίζεται η «σκέψη μαοτσετούνγκ».
-Άλλο σύνδρομο-Θερμιδώρ είναι η επάνοδος σε μερικά προεπαναστατικά χαρακτηριστικά, όπως στην προεπαναστατική ηθική και ανοχή προς την παραδοσιακή θρησκεία.
-Σύνδρομο-Θερμιδώρ είναι και η αντίδραση στον πουριτανισμό της… επανάστασης. Στην εποχή της ΝΕΠ, στη Σοβιετική Ένωση, επανεμφανίστηκε η εμπορική διαφήμιση, και μια τάξη επιχειρηματιών, οι Nepmen, γνωστή για τον κυνισμό της και την πρόστυχη συμπεριφορά της.
-Επίσης, σύνδρομο-Θερμιδώρ αποτελεί η αντικατάσταση του ιεραποστολικού επαναστατικού πνεύματος με τον εθνικισμό.
5. Η Άνοδος του Βοναπαρτισμού
Όταν στην επανάσταση του 1848, στο Παρίσι, ο μεγάλος Γάλλος ποιητής Λαμαρτίν έγινε υπουργός των Εξωτερικών, τέθηκε το θέμα να αντικατασταθεί η τρίχρωμη γαλλική σημαία, που είχε καθιερωθεί από τη Γαλλική Επανάσταση του 1789 και είχε αποδεχθεί ο Ναπολέων, με τη σοσιαλιστική κόκκινη σημαία. Και τότε ο Λαμαρτίν απέρριψε την πρόταση, με το σκεπτικό πως η κόκκινη σημαία έκανε απλώς τον γύρο του πεδίου του Άρεως στο Παρίσι, ενώ η τρίχρωμη σημαία έκανε τον γύρο του κόσμου, «με το όνομα, τη δόξα και την ελευθερία της πατρίδας».
Για τον ίδιο λόγο ο Πούτιν διατήρησε τον σοβιετικό ύμνο και τα σύμβολα της Σοβιετικής Ένωσης, όπως το σφυροδρέπανο, τα αγάλματα και τις εικόνες του Λένιν, ακόμη και του Στάλιν, και θα είχε σίγουρα κρατήσει και τη σοβιετική σημαία «που είχε κάνει τον γύρο του κόσμου» εάν ο Γιέλτσιν δεν την είχε καταργήσει και ήταν κάπως δύσκολο να την επαναφέρει μετά το 2000, αν και δεν αποκλείεται κάποτε να επανέλθει.
Επίσης, η μεταμαοϊκή Κίνα διατήρησε την κόκκινη σημαία, αν και η Δύση αντιλαμβάνεται το σημερινό κινεζικό καθεστώς ως καπιταλιστικό.
Το 1799, ο Βοναπάρτης βάλθηκε να εξαπλώσει τη γαλλική αστική επανάσταση σε όλη την Ευρώπη και οικοδόμησε τη ναπολεόντιο πανευρωπαϊκή αυτοκρατορία. Το 1929, ο Στάλιν, επιβάλλοντας την προσωπολατρία του και γινόμενος κατά τον μεγάλο πατριωτικό πόλεμο του 1941-1945 Στρατάρχης της Σοβιετικής Ένωσης, εξάπλωσε τον κομμουνισμό στον μισό πλανήτη και επέβαλλε προς χάρη της παγκόσμιας εργατικής τάξης τη σοβιετική αυτοκρατορία.
Ναπολέων και Στάλιν επανάφεραν βασικές αξίες της Γαλλίας και της Ρωσίας, όπως την οικογένεια, τη θρησκεία και την πατρίδα. Όμως, όχι μόνον δεν επανάφεραν το παλαιό καθεστώς, αλλά αντιθέτως στέριωσαν ο μεν Ναπολέων στην Ευρώπη το καπιταλιστικό καθεστώς, ο δε Στάλιν στον κόσμο το σοσιαλιστικό.

6. Η Τρίτη ιδεολογία

Ο προαναφερθείς Αμερικανός καθηγητής Crane Brinton δεν μελέτησε τη φασιστική επανάσταση, που, όμως, υπόκειται και αυτή στους ίδιους νόμους.

Η φασιστική επανάσταση είναι και αυτή ταξική, εφόσον προωθεί τα συμφέροντα της μικροαστικής τάξης και εκδηλώθηκε ως υπαρκτός φασισμός, από το 1922, στην Ευρώπη και στον Τρίτο Κόσμο. Ο εθνικομπολσεβικισμός, μετά από την πτώση του υπαρκτού επιστημονικού σοσιαλισμού, κοινώς κομμουνισμού, και του υπαρκτού φασισμού, με την εθνικοσοσιαλιστική του παραλλαγή, αναδύεται και προσπαθεί να γίνει υπαρκτός, ίσως στη Ρωσία του Πούτιν.

Άρα, οι ιδεολογίες θα εξακολουθήσουν να ζουν. Η μόνη ιδεολογία, η οποία δεν μπορεί πλέον να συνεχιστεί για πολύ και έχει καταρρεύσει σε μορφή παγκόσμιας μαφιοκρατίας και κλεπτοκρατίας, θρεφόμενη με τις σάρκες των λαών της γης, δυνάμενη μόνον να επιβιώσει για κάποιο χρονικό διάστημα ακόμη, χάριν συνεχών πολέμων, είναι ο καπιταλιστικός φιλελευθερισμός, ο οποίος παρέμεινε βασικά ο ίδιος από τότε που θριάμβευσε στον 18ο αιώνα.
Νεοφιλελευθερισμός ποτέ δεν υπήρξε, αλλά είναι στάχτη στα μάτια των αφελών, διότι οι επιφανειακές αλλαγές στο σώμα του είναι απλώς διακοσμητικές. Το μόνο που παρατηρούμε είναι μια προχωρημένη γήρανση και σαθροποίηση του σώματος, που αναδύει όλο και πιο έντονα τη μπόχα της μαφιόζικης αποσύνθεσης. Πράγματι, εάν ο Λένιν σωστά διαπίστωσε ότι η ανώτατη φάση του καπιταλισμού το 1916 ήταν ο ιμπεριαλισμός, σήμερα αντιλαμβανόμαστε πως τελευταία φάση του θηρίου είναι η μαφιοποίηση.
Βέβαια, θα ήταν, ίσως, παράλειψη, αν δεν αναφερόμασταν και στη Σουννιτική Επανάσταση της Αλ Κάιντα, όπου έχουμε τα εξής:
1. Άνοδο της ιδεολογοποιημένης θρησκείας
Απόδειξη ότι οι ιδεολογίες δεν έχουν παρέλθει είναι το γεγονός πως αυτές έχουν εισέλθει ακόμη και στις παραδοσιακές θρησκείες και τις έχουν μετατρέψει σε «-ισμούς». Έτσι, το Ισλάμ έγινε ισλαμισμός και η Ορθοδοξία ορθοδοξισμός, Άλλωστε, όσο υπάρχει άνθρωπος και ιδίως όσο υπάρχουν νιάτα, θα υπάρχουν ιδανικά και πίστη, δηλαδή θρησκεία ή το υποκατάστατό της: η ιδεολογία.
Από την εποχή του Ομήρου μέχρι εκείνην του Μπιν Λάντεν, οι ήρωες εμφανίστηκαν διαδοχικά ως ημίθεοι, ήρωες, άγιοι, κομμουνιστές, καμικάζι. Από καταβολής κόσμου ο ήρωας ξέφευγε από τους νόμους του μέσου ανθρώπου και κατεύθυνε το βίωμα των λαών στο πλαίσιο θρησκειών και ιδεολογιών. Διότι βίωμα χωρίς θρησκεία, χωρίς ιδεολογία, δεν έχει νόημα.
Ο κοσμοπολιτισμός, προϊόν του Διαφωτισμού, δεν έχει την παραμικρή σχέση με τον ανθρωπισμό των θρησκειών και καταδικάστηκε ως διεθνισμός της αστικής τάξης στην πορεία της προς τον παγκοσμισμό των πολυεθνικών.
Όταν ξέσπασε η ισλαμική επανάσταση το 1979 στο Ιράν, ο τότε Πρόεδρος των Η.Π.Α., Τζίμι Κάρτερ (1977-1981), έλαβε από τον σύμβουλό του της εθνικής ασφάλειας, τον Γεωπολιτικό Ζ. Μπρεζίνσκι, ο οποίος είχε μελετήσει την «Ανατομία της Επαναστάσεως», του Crane Brinton, συμβουλή να παρακολουθήσει την περαιτέρω πορεία της ιρανικής επανάστασης από τη ριζοσπαστικοποίησή της μέχρι τη θερμιδωριανή αντίδραση και τον επακόλουθο βοναπαρτισμό.
Δηλαδή, ο Μπρεζίνσκι, χρησιμοποίησε το μοντέλο αυτό των φάσεων κάθε επανάστασης για να το εφαρμόσει σε μια ιδεολογοποιημένη θρησκευτική επανάσταση, τον ιρανικό φονταμενταλισμό. Ακόμη, σήμερα, έχοντας στον νου το ίδιο μοντέλο, οι Η.Π.Α. προσπαθούν να προβλέψουν την περαιτέρω πορεία της ισλαμικής επανάστασης.
Όμως, μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου και την απελευθέρωση του πλανήτη από τη δυτική αποικιοκρατία, ως χύτρα που εκρήγνυται υπό την πίεση του ατμού, ο Τρίτος Κόσμος απελευθέρωσε στην πλανητική ατμόσφαιρα το τεράστιο νέφος του Ισλάμ, που ήταν εγκλωβισμένο στα κατάβαθα της κοινωνίας από το 1258 και την πτώση της Βαγδάτης στα χέρια των Μογγόλων.
Η εκκοσμίκευση, που είχε επιβάλλει η Δύση, δεν άντεξε στην αναγέννηση του Ισλάμ, το οποίο, όμως, επηρεάστηκε από τις δυτικές ιδεολογίες και έτσι από την ιδεολογικοθρησκευτική σύνθεση γέννησε τον ισλαμισμό. Το μόνο που η Δύση είχε πετύχει με την εκκοσμίκευση ήταν να καταστρέψει τον ηθικό ιστό των δυτικών χριστιανικών κοινωνιών, αφήνοντας ένα κενό, που άρχισε να καλύπτει το Ισλάμ.
Η εκκοσμίκευση, ως δηλητηριώδες τσουνάμι, σάρωσε κυριολεκτικά τις δυτικές κοινωνίες, παρασύροντας όλες τις παραδοσιακές δομές, που είχαν δημιουργήσει τη δύναμή τους και, πρωταρχικά, παρασύροντας τη χριστιανική θρησκεία. Η ώρα, όμως, του Ισλάμ να πέσει, με τη σειρά του, θύμα του καπιταλισμού, δεν είχε έρθει. Αντιδρούσε στην εκκοσμίκευση. Ο καπιταλισμός έπρεπε να συνδιαλλαγεί μαζί του. Να το χρησιμοποιήσει κατά του πρωταρχικού του εχθρού, του άθεου κομμουνισμού, ο οποίος με τον καιρό βοηθιόταν από τον Χριστιανισμό, στη νότια Αμερική και στην Ευρώπη.
Πράγματι, ο Χριστιανισμός, όπως και ο κομμουνισμός, ήταν προϊόντα της Δύσης και ο χριστιανικός σοσιαλισμός είχε αποδειχτεί σε μερικές περιπτώσεις επικίνδυνος για τον καπιταλισμό.
Αντίθετα, ο μουσουλμανικός σοσιαλισμός ήταν προϊόν του Τρίτου Κόσμου της προβιομηχανικής περιόδου και στην πράξη είχε αποδειχτεί πως δεν μπορούσε να συμβιβαστεί με τον κομμουνισμό, αλλά ούτε και με τον Χριστιανισμό. Επιπλέον, γεωπολιτικά, Ισλάμ και πετρέλαιο εκτός Η.Π.Α., ως βασική πηγή καπιταλιστικού εμπλουτισμού, υπερκαλυπτόταν με μερικές μόνον εξαιρέσεις, όπως στη Βενεζουέλα. Ακόμη και στη Ρωσία, οι πηγές πετρελαίου βρίσκονταν στον νότο, σε εδάφη μουσουλμανικά, που χαρακτηρίζονταν προ του 1989 με την έκφραση «Σοβιετική Μέση Ανατολή».
Ο αμερικανικός καπιταλισμός, που είναι προτεσταντικής φονταμενταλιστικής προέλευσης, διήλθε από μια δοκιμαστική περίοδο, κατά την οποία είχαν υποστηριχθεί τα εκκοσμικευμένα μουσουλμανικά καθεστώτα των Ατατούρκ, Νάσσερ, Άσσαντ, Σαντάμ και Καντάφι. Τελικά, ο καπιταλισμός συνέφερε να συμμαχήσει με έναν ισλαμικό φονταμενταλισμό, ιδίως σουννιτικού τύπου, που δεν θα δεχόταν να παίξει το παιχνίδι του ουδετερισμού μεταξύ κομμουνισμού και καπιταλισμού.
Χάρη στη συμμαχία αυτή αμερικανικού καπιταλισμού και σουννιτικού φονταμενταλισμού, η επέλαση του Ισλάμ στην Ευρώπη αποδεικνυόταν ακάθεκτη. Ο Ρωμαιοκαθολικός και ο Ορθόδοξος Χριστιανισμός θυσιάζονταν στον βωμό του καπιταλιστικού κέρδους.
2. Η κατασκευή της Αλ Κάιντα
Ο γαλλικός καπιταλισμός μίας πρώην αποικιακής χώρας στα εδάφη του αραβοσουνιτισμού θέλησε να χρησιμοποιήσει την αποκαλούμενε «Ευραραβία» στον ανταγωνισμό του κατά του αμερικανικού καπιταλισμού. Η Αλγερία, πρώην επαρχία του γαλλικού κράτους, έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο σχέδιο αυτό.
Η πρώτη σύγκρουση της Ευρώπης με τις Η.Π.Α. δια μέσου του αραβοϊσλαμικού κόσμου, έγινε το 1956, όταν η αγγλογαλλική εισβολή στο Σουέζ σταμάτησε υπέρ της νασερικής Αιγύπτου η Αμερική. Με άλλα λόγια, τα αντικρουόμενα καπιταλιστικά συμφέροντα έφεραν το Ισλάμ στην Ευρώπη προς όφελος των Η.Π.Α., μακροπρόθεσμα όμως, κατά του Ισραήλ.
Εδώ, όμως, έφτασε η ώρα να τελειώσει το παραμυθάκι μας και να ζήσουν αυτοί καλά και εμείς όχι και τόσο, εκτός και αν δούμε με άλλο μάτι το ενδεχόμενο μιας πραγματικής επανάστασης, δίχως ανίδεους προσκολλημένους και ρουφιάνους, η οποία να προλάβει την αναπόφευκτη συστημική επανάσταση, η οποία ναι μεν βρίσκεται σε εξέλιξη σε παγκόσμιο επίπεδο, όμως, δεν έχει ακόμη εισέλθει οριστικά για κάποιες δεκαετίες στον αέναο επαναστατικό κύκλο, που με μαθηματική ακρίβεια πάντοτε οδηγεί στον κύκλο των χαμένων επαναστατών.
Άλλωστε, ανέκαθεν υπήρξαν προσωπικότητες, οι οποίες δραστηριοποιήθηκαν εκτός του κύκλου των χαμένων επαναστατών, και γι’ αυτόν τον λόγο, προφανώς, υπάρχουμε έως σήμερα.