Μια υπέροχη αφιερωματική βραδιά στον ποιητή Νίκο Γκάτσο πραγματοποίησε η Εργατική Λέσχη Νέας Σμύρνης

Ρεπορτάζ-Φωτογραφίες: Παναγιώτα Σούγια

Την εκδήλωση προλόγισε το μέλος της Εργατικής Λέσχης Νέας Σμύρνης, Μαθηματικός, κ. Στέλιος Μαρίνης, ο οποίος ανέφερε πως: «Εκ μέρους της Εργατικής Λέσχης Νέας Σμύρνης θέλουμε να σας καλωσορίσουμε σήμερα εδώ, σε αυτήν την εκδήλωση, που έχει τίτλο: «Χάρτινο το φεγγαράκι». Ο τίτλος δεν είναι καθόλου τυχαίος, γιατί αυτό το κομμάτι που διαλέξαμε για να σας βάλουμε στο «κλίμα» του Γκάτσου είναι και το «ιδρυτικό» τραγούδι, όπως έχει λεχθεί, της σύγχρονης ελληνικής μουσικής. Και, επίσης, κατά πολλούς, είναι το μαγευτικότερο. Ήταν το πρώτο τραγούδι, που έγραψε ο Νίκος Γκάτσος, το 1948, για τις ανάγκες του θεατρικού έργου: «Λεωφορείο ο πόθος», του Τενεσί Ουίλιαμς, στην παράσταση που ετοίμαζε ο Κάρολος Κουν, με τη Μελίνα Μερκούρη στον ρόλο της Μπλανς Ντιμπουά. Ο Κουν, ζήτησε από τον Γκάτσο, που ήταν ήδη γνωστός ως μεταφραστής από τον «Ματωμένο Γάμο» του Λόρκα, να διορθώσει τη μετάφραση του έργου, που είχαν κάνει άλλοι. Δεν ξέρουμε πόσο επενέβη ο Γκάτσος στη μετάφραση, αυτό, όμως, που ξέρουμε είναι ότι απέδωσε στα ελληνικά ένα δημοφιλές τραγούδι της Αμερικανικής τζαζ, του 1933, το «It’s only a paper moon», που ακούγεται να το τραγουδάει η Μπλανς στο έργο. Ο Γκάτσος παίρνει δύο στροφές, πετάει ότι ήταν ξένο σε μας, κρατάει όλη την ουσία, και μας προσφέρει μία απόδοση, που διαψεύδει τη γνωστή ρήση ότι «ποίηση είναι αυτό που χάνεται στη μετάφραση». Το τραγούδι δισκογραφήθηκε το 1958, σε σαρανταπεντάρι, με ερμηνεύτρια την πρωτοεμφανιζόμενη τότε Νανά Μούσχουρη. Και τότε ο Γκάτσος συμπλήρωσε το αρχικό «κουπλέ»: «Θα φέρει η θάλασσα πουλιά.». Αυτή ήταν η όλη αρχή, που έδωσε στον Γκάτσο το έναυσμα να ασχοληθεί με το τραγούδι, δηλαδή, να γράφει ποίηση, που να μπορεί να τραγουδηθεί. Άλλωστε, ιστορικά η ποίηση ξεκίνησε ως τραγούδι. Και όπως είπε και ο Ελύτης: «Καλύτερα τέχνη ταπεινή που λειτουργεί, παρά υψηλή, που σκονίζεται στα ράφια.».» και διευκρίνισε ακόμη πως: «Μετά από αυτή την εισαγωγή, που είχαμε προετοιμάσει να σας πούμε, που ήταν λίγες μέρες νωρίτερα, θα θέλαμε να συμπληρώσουμε, γιατί, δυστυχώς, η σημερινή μας εκδήλωση, από τότε που γράφτηκε αυτό, μεσολάβησε το έγκλημα της Πύλου. Είμαστε σήμερα εδώ, γιατί θεωρούμε πως το «εθνικό πένθος» που κηρύχθηκε είναι υποκριτικό. Είναι ένα πένθος που κήρυξαν οι ένοχοι, αυτοί που έστειλαν 700 ανθρώπους στη θάλασσα, με 600 περίπου νεκρούς. Εκ μέρους της Χορωδίας και της «Λέσχης» αυτό που θέλουμε να πούμε είναι ότι θα σταθούμε απέναντι σε αυτά τα εγκλήματα, θα δείξουμε και θα βγούμε απέναντι στους ενόχους, θα σταθούμε δίπλα σε όλους αυτούς τους ανθρώπους, που ξεριζωμένοι φεύγουν από τον τόπο τους, είτε γιατί έχουν έναν πόλεμο πίσω είτε γιατί έχουν τη φτώχεια, και στο ταξίδι για μια καλύτερη ζωή, που συναντάνε φράχτες στον Έβρο, συναντάνε πυροβολισμούς στη Μεσόγειο και, τελικά, πνιγμούς. Πάνω από 17.000 άνθρωποι έχουν βρεθεί στον πάτο της Μεσογείου και του Αιγαίου. Δεν θέλουμε να ζούμε σε έναν κόσμο, όπου οι παραλίες μας θα ξεβράζουνε πτώματα. Θέλουμε να ζούμε σε έναν κόσμο, που θα μπορεί να υποδεχτεί τους κατατρεγμένους. Έτσι, λοιπόν, και εμείς ζητάμε από όλους να σταθούμε απέναντι σε αυτό το έγκλημα, να μην το συνηθίσουμε, να μην συνηθίσουμε αυτό το τέρας του φασισμού, που αντιμετωπίζει τους ανθρώπους σαν πρώτη και δεύτερη κατηγορία. Η σημερινή μας, λοιπόν, εκδήλωση αφιερώνεται σε όλους αυτούς.».

Ακολούθησε το εξαιρετικό αφιέρωμα στον Νίκο Γκάτσο, που περιλάμβανε 23 από τα μελοποιημένα ποιήματά του, ενώ ενδιάμεσα από αυτά ακούγονταν ιστορικά στοιχεία και λεπτομέρειες από τη ζωή του, αφήνοντας τις καλύτερες εντυπώσεις στους παριστάμενους στην εκδήλωση και ένα σκίρτημα στις καρδιές τους.

Για την ιστορία, τα μέλη της Χορωδίας της Εργατικής Λέσχης Νέας Σμύρνης ήταν, με αλφαβητική σειρά οι κ.κ.: Άννα Ανθίμου, Νάνσυ Αργυράκη, Μυρτώ Γαβρίλη, Πηνελόπη Γασπαράτου, Σοφία Γουρνά, Ελένη Δαμαλά, Χάρης Δαφνής, Αγγελική Ευαγγέλου, Δημήτρης Ζέρβας, Λάμπρος Ηλιόπουλος, Μαριλένα Καγιαβίδου, Ντίνα Κακαλή, Μίνα Καλλιγά, Λάμπρος Καρδάρας, Αναστασία Κονδύλη, Χρυσάνθη Κουντούρη, Ηλίας Λιαργκόβας, Αγγελική Μαζαράκη, Θοδωρής Μαράκης, Μάκης Μαυρέλης, Δέσποινα Μιχελή, Δημήτρης Μπλέτσας, Θύμιος Μπούτσης, Πόπη Παντελή, Σοφία Παναγιωτοπούλου, Καίτη Προκοπάκη, Ανθή Σπανού, Τώνια Σπηλιοπούλου, Χαρούλα Σταρένιου, Έλενα Τερεζάκη, Βάσω Τόλιζα, Αλεξάνδρα Τσιμπίδου, Σοφία Τσώνη, Ελένη Χαμηλοθώρη, Μαρία Χριστοδούλου και Κώστας Χριστοφιλόπουλος, ενώ εκτάκτως συμμετείχε η κ. Αγάπη Κοντραφούρη.

Επίσης, τα κείμενα ήταν της κ. Καίτης Προκοπάκη, στο πιάνο ήταν ο κ. Αλέκος Κοϊντζόπουλος, στο μπουζούκι και την κιθάρα ο κ. Θρασύβουλος Στεφανίδης, την επιμέλεια ήχου έκανε ο κ. Μπάμπης Κοντραφούρης, ενώ τη γενική διεύθυνση και τις εναρμονίσεις είχε αναλάβει και έφερε σε αίσιο πέρας ο κ. Στέλιος Μαρίνης.