Λάζαρος Κυρίζογλου: «Η ανάπτυξη να ακουμπήσει και τους μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς δήμους»

Των Παναγιώτας Σούγια και Απόστολου Σαλονικίδη
Γεννημένος στην Τσάκονη Καστοριάς, ο κ. Λάζαρος Κυρίζογλου φοίτησε στο Γυμνάσιο Νεστορίου και στο Λύκειο Καστοριάς.
Είναι Πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1978) και διετέλεσε επί χρόνια μαχόμενος δικηγόρος στον Άρειο Πάγο.
Στην πρώτη του κάθοδο στις αυτοδιοικητικές εκλογές υπήρξε ο πρώτος Δημοτικός Σύμβουλος Αμπελοκήπων, ο οποίος εκλέχθηκε σε ηλικία μόλις 26 ετών.
Από το 1991 μέχρι το 1993 υπήρξε Νομάρχης Ευβοίας, όπου το έργο του αναγνωρίσθηκε από όλους τους φορείς του Νομού και από όλους τους πολιτικούς χώρους, όντας πρώτος πανελλαδικά σε απορρόφηση πιστώσεων και ρυθμούς εκτέλεσης έργων.
Το 2002 εκλέχθηκε για πρώτη φορά ως Δήμαρχος Αμπελοκήπων με ποσοστό 58% (β΄ γύρος), αξίωμα στο οποίο παραμένει μέχρι και σήμερα (κερδίζοντας πέντε συνεχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις), με το ποσοστό εκλογής του να φτάνει στο εντυπωσιακό 70% κατά τις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2019.
Διετέλεσε επί δύο δημοτικές περιόδους μέλος του Δ.Σ. και Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (Κ.Ε.Δ.Ε.).
Επίσης, στις 20 Οκτωβρίου 2014 εκλέχθηκε Πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (Π.Ε.Δ.Κ.Μ.)
Είναι παντρεμένος με την καθηγήτρια Αγγλικής Φιλολογίας κ. Σωτηρία Λαϊνά και έχουν ένα γιο δικηγόρο.

Ακολουθεί η αποκλειστική συνέντευξη του Προέδρου της Κ.Ε.Δ.Ε. και Δημάρχου Αμπελοκήπων-Μενεμένης Θεσσαλονίκης, κ. Λάζαρου Κυρίζογλου:

Ερώτηση: Τι σημαίνει για την Τοπική Αυτοδιοίκηση το γεγονός πως η χθεσινή συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Κ.Ε.Δ.Ε. έγινε με την παρουσία της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Εσωτερικών;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών προσκλήθηκε από εμένα, ως νέο Πρόεδρο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος, και από όλο το Διοικητικό μας Συμβούλιο, και ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα και παραβρέθηκε, προκειμένου να ακούσει από πρώτο -κατά το κοινώς λεγόμενο- χέρι ποια είναι τα τρέχοντα ζητήματα αυτήν την στιγμή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ποια είναι η μεγάλη εικόνα της Διοικητικής Μεταρρύθμισης και των σημαντικών θεσμικών παρεμβάσεων που πρέπει να γίνουν, ώστε να υλοποιηθεί η συνταγματική επιταγή του άρθρου 102 του Συντάγματος, που μιλάει για οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των δήμων, που μιλάει για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων, αλλά με πόρους και με προσωπικό, αλλά και οι αντίστοιχες διατάξεις του Συντάγματος, στις οποίες γίνεται λόγος για τον τρόπο οργάνωσης της Διοίκησης του Κράτους στην πατρίδα μας την Ελλάδα, που είναι το αποκεντρωτικό σύστημα. Και ως αποκέντρωση δεν εννοούμε σε καμία περίπτωση την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων από το κράτος και τους κεντρικούς φορείς στις περιφερειακές κρατικές υπηρεσίες. Αλλά εννοούμε την αποκέντρωση αρμοδιοτήτων στην Πρωτοβάθμια (τους Δήμους) και στη Δευτεροβάθμια (τις Περιφέρειες) Αυτοδιοίκηση. Και η ενημέρωση αυτή έγινε.
Σε ό,τι αφορά στην κατάσταση που επικρατεί τώρα από πλευράς οικονομικής στους δήμους, πρέπει να ενισχυθεί άμεσα η Τοπική Αυτοδιοίκηση και για τη ναυαγοσωστική κάλυψη και για το πρόγραμμα «Άργος» με τα ζώα συντροφιάς και οι Δ.Ε.Υ.Α., οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης Αποχέτευσης ανά την Ελλάδα. Και, επίσης, οι δήμοι, για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους μετά την 1/1/23, που συνεχίζεται η οικονομική επιβάρυνση, την οποία υφίστανται οι δήμοι.
Ξέρετε, στην απόδειξη της Δ.Ε.Η. λέει: Ο λογαριασμός είναι 600 ευρώ. Ο πολίτης πληρώνει 300 και 400 ευρώ στη Δ.Ε.Η. και το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται οριζόντια από το κράτος. Αυτό δεν ισχύει για τους δήμους. Οι δήμοι πληρώνουν εξ ολοκλήρου και το φυσικό αέριο και την κατανάλωση του ηλεκτρικού ρεύματος.
Ερώτηση: Κατά το καλωσόρισμά σας προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών σημειώσατε πως: «Ό,τι αφορά εμάς, θέλουμε να αποφασίζεται με εμάς.». Θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Όχι απλά θα μπορούσε, αλλά είχαμε φτάσει μερικές φορές να είναι ο κανόνας αυτός. Και είναι πολύ κρίμα. Ιδιαίτερα με πράξεις νομοθετικού περιεχομένου και με άλλες νομοθετικές ρυθμίσεις, που αφορούν άλλα υπουργεία. Όταν λέμε: Να αποφασίζετε μαζί με μας για ό,τι αφορά εμάς, εννοούμε ότι θα πρέπει να υπάρχει επικοινωνία και συνεννόηση. Και σε ό,τι αφορά στο Υπουργείο Εσωτερικών υπάρχει αυτό. Θίξαμε το συγκεκριμένο ζήτημα σε σχέση με όλα τα υπουργεία, με όλες τις πολιτικές δημόσιας δράσης όλων των υπουργείων, προκειμένου το Υπουργείο Εσωτερικών να γνωρίζει (και το ξέρει, γιατί ο κ. Λιβάνιος είναι λίαν πεπειραμένος πολιτικός και το αντικείμενο το κατέχει) ότι δεν είναι μόνον, θεσμικά μιλάω πάντοτε, εκείνα τα ζητήματα που αφορούν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, τα σχέσην έχοντα με το Υπουργείο Εσωτερικών. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπαίνει παντού.
Ερώτηση: Το γεγονός πως οι περισσότεροι από τους έξι προγραμματικούς στόχους που θέσατε έχουν τεθεί υπόψη της κυβέρνησης, ανά υπουργείο, ήδη κατά την περίοδο της προηγούμενης θητείας της, δίχως να έχουν ακόμη προχωρήσει, σε τι βαθμό σας επιτρέπει να αισιοδοξείτε πως θα ευοδωθούν;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία. Εμείς είμαστε επίμονοι και αισιόδοξοι πάντοτε. Νομίζω ότι το σημείωμα που έδωσα στους υπουργούς για την τοποθέτηση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, αυτού του μεγάλου Έλληνα πνευματικού ανθρώπου, γύρω από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τα λέει όλα.
Ο Παπαδιαμάντης έγραψε το Καταστατικό ενός χωριού, τον Κοσκινά Καρδίτσης, όπου τον κάλεσαν από τη Σκιάθο και πήγε δωρεάν και το συνέγραψε, διότι εκεί υπήρχε και υπάρχει ακόμη ένα ποτάμι: Ο Πάμισος ποταμός, που πλημμύριζε και συμπαρέσυρε την ξύλινη γέφυρα. Στις τελευταίες πλημμύρες, που έγιναν το 2020, ξανά πλημμύρισε ο Πάμισος ποταμός. Το λέω αυτό για να προβληματιστείτε και να συσχετίσουμε μεταξύ τους τα γεγονότα. Έλεγε, λοιπόν, ο Παπαδιαμάντης ότι: «Το βιβλιάριον τούτο, το περιέχον το Καταστατικόν της νεωστί αποκατάστασης Κοινότητος του μικρού χωρίου Κοσκινά της Καρδίτσης, μοι φαίνεται ως μια αίγλη φωτός, εν φαεινόν βήμα, εν εύηχον κήρυγμα προόδου, ευημερίας και αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων. Η αλλαγή εξουσίας και Κυβερνήσεως, και η φυσική εντεύθεν ανωμαλία, ή ζύμωσις η εκ του κομματισμού προερχομένη, η ανεπάρκεια και αφροντισία των Ελληνικών Κυβερνήσεων, των λόγω μεν επαγγελλομένων εκάστοτε την λεγομένη αποκέντρωσιν, πράγματι δε εξασκουσών την συγκέντρωσιν μέχρις αποπνιγμού, και η γειτνίασις του συχνά πλημμυρούντος Παμίσου, όλα ταύτα συλλήβδην υπήρξαν αφορμή όπως μη διοικήται καλώς το χωρίον και φθίνη η Κοινότης.».
Τόσο επίκαιρος είναι ο Παπαδιαμάντης. Αν λάβουμε υπόψην τα δεδομένα της τότε και τα δεδομένα της σήμερον.
Βήματα έχουν γίνει πάρα πολλά. Το Σύνταγμά μας είναι από τα καλύτερα Συντάγματα που είχαμε, όσον αφορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ο κοινός νομοθέτης, η κυβέρνηση που εισηγείται και το Κοινοβούλιο που ψηφίζει τους νόμους δεν έχουν κάνει τα απαιτούμενα βήματα, με βάση την τοποθέτησή μου στην πρώτη ερώτηση που μου κάνατε, έτσι ώστε να έχουμε μία ουσιαστική αποκέντρωση για καλύτερη και αποτελεσματικότερη άσκηση των αρμοδιοτήτων προς όφελος των πολιτών.
Εάν συγκρίνουμε με την Ευρωπαϊκή Τοπική Αυτοδιοίκηση, σε ό,τι αφορά στους φόρους, στις αρμοδιότητες, στο προσωπικό, πόρρω απέχουν.
Και θα ζούμε τα ίδια φαινόμενα αν οι εκάστοτε κυβερνήσεις συνεχίσουν να «εξασκούν την συγκέντρωσιν μέχρις αποπνιγμού». Αν δεν προβούν μετεκλογικώς «εις αποκέντρωσιν», την οποίαν υπόσχονται προεκλογικώς. Αν δεν «φροντίσουν», δηλαδή, αναγνωρίσουν, σεβαστούν και στηρίξουν τον θεσμό της Αυτοδιοίκησης, τότε δεν θα «διοικήται καλώς το χωρίον και θα φθίνει η Κοινότης».
Ερώτηση: Πόσο απαραίτητη θεωρείτε πως είναι στην παρούσα φάση μία αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση και προς ποια κατεύθυνση νομίζετε πως πρέπει να κινηθεί;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Έπρεπε να έχει γίνει χθες. Γιατί κοστίζει και από πλευράς γραφειοκρατίας και οικονομικά, και μας επιβαρύνει ως χώρα, αλλά και από πλευράς απόλαυσης παρεχόμενων υπηρεσιών, που μπορούν να είναι καλύτερες, γιατί καλύτερα και αποτελεσματικότερα στο εγγύτερο σημείο η Αυτοδιοίκηση μπορεί να τις υλοποιήσει. Με βάση αυτό το σκεπτικό θα έπρεπε να έχει γίνει. Είμαστε πίσω.
Ωστόσο, στην προηγούμενη θητεία, θέλετε ο κορωνοϊός, θέλετε τα άλλα έκτακτα γεγονότα, τα οποία υπήρξαν, δεν μπόρεσε να γίνει αυτό. Αυτά όλα δεν υπάρχουν τώρα. Όμως, η σημερινή κυβέρνηση, ο ίδιος ο πρωθυπουργός το θέλει και το διακηρύσσει. Περιμένουμε τώρα να γίνει πράξη. Εμείς θα συνεργαστούμε για να γίνει αυτό, γιατί είναι κάτι που επιζητούμε. Και είμαστε έτοιμοι, με προτάσεις συγκεκριμένες. Τις δώσαμε ήδη στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εσωτερικών. Και όχι μόνο για το συγκεκριμένο υπουργείο, αλλά για όλα τα υπουργεία.
Η σημερινή κυβέρνηση έχει αδιατάρακτο κοινοβουλευτικό βίο σε βάθος τετραετίας. Έχει ισχυρή αυτοδυναμία. Δεν υπάρχει δικαιολογία τώρα. Πρέπει να προχωρήσουμε.
Ερώτηση: Από την αρχή της οικονομικής κρίσης τα έσοδα των δήμων μειώθηκαν περίπου κατά 60%. Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της κυβέρνησης με τη νέα χρονιά αναμένεται αύξηση τουλάχιστον 10%. Αρκεί για να επιλυθούν τα συσσωρευμένα προβλήματα;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Όχι, δεν αρκούν. Θα αρκούσαν οι πόροι για να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα, εάν, αφού βγήκαμε από τα μνημόνια, μόνον η Τοπική Αυτοδιοίκηση θα παραμείνει εντός μνημονιακού θεσμικού πλαισίου; Αυτό δεν γίνεται. Ζητάμε την εφαρμογή του άρθρου 259 του ν. 3852/2010 του «Καλλικράτη» για απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, και ο ν. 5000/2022, ο οποίος ψηφίστηκε και αναστέλλει την εφαρμογή της απόδοσης των θεσμοθετημένων πόρων, να καταργηθεί.
Εμείς παίρνουμε λιγότερα περίπου 780 εκ. ευρώ σε σχέση με αυτά τα οποία θα έπρεπε να πάρουμε.
Ερώτηση: Θα διεκδικήσετε και αναδρομικά ποσά;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Ποτέ δεν έχουμε παραιτηθεί από απαιτήσεις, ποτέ δεν έχουμε παραιτηθεί από τους θεσμοθετημένους των παρελθόντων οικονομικών ετών (Π.Ο.Ε.) παρακρατημένους πόρους.
Και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να συμβεί αυτό, όπως συνέβη και επί κυβερνήσεως Κώστα Καραμανλή, όταν μας είχε αποδοθεί, ένα μέρος χρημάτων που είχαμε συμφωνήσει, δηλαδή, 1 δις 711 εκατομμύρια ευρώ.
Ερώτηση: Θεωρείτε εφικτή την ισόρροπη ανάπτυξη και την ενίσχυση των μικρών Δήμων;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Όχι απλώς τη θεωρώ εφικτή, τη θεωρώ λίαν απαραίτητη και λίαν αναγκαία. Στους δε πυλώνες που θέτουμε, πρώτος πυλώνας της βάσης θα πρέπει να είναι η ανάπτυξη να ακουμπήσει και τους μικρούς νησιωτικούς και τους μικρούς ορεινούς δήμους. Όπως συνηθίζω να λέω: Από την Ορεστιάδα μέχρι τη Γαύδο και από το Νεστόριο μέχρι το Καστελόριζο. Κανείς άνθρωπος δεν δικαιούται στη ζωή αυτή να ευτυχεί μόνος του. Ιδιωτικοί «παράδεισοι» δεν υπάρχουν. Και δεν μπορεί κανείς δήμος να ευτυχεί μόνος του. Πρέπει ισόχρονα, σύγχρονα, ταυτόχρονα και παράλληλα να προχωρήσουμε. Διότι τότε έχει αξία η ανάπτυξη, διότι τότε είναι δίκαιη η ανάπτυξη και ο εκσυγχρονισμός της λειτουργίας των δήμων.
Ερώτηση: Με δεδομένο το γεγονός πως οι μεγαλύτεροι δήμοι έχουν και τις μεγαλύτερες ανάγκες, μήπως η ισόχρονη, σύγχρονη, ταυτόχρονη και παράλληλη ανάπτυξη και των πιο απομακρυσμένων περιοχών στερήσει πόρους ζωτικής σημασίας από περιοχές πληθυσμιακά ευρείες;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Το αντίθετο θα συμβεί. Δεν θα χαθούν χρήματα από κανέναν δήμο. Τα χρήματα που έπαιρνε κάθε δήμος θα εξακολουθήσει να τα λαμβάνει. Αυτό διασφαλίζεται με τη μελέτη που έκανε η Αυτοδιοίκηση μέσω της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (Ε.Ε.Τ.Α.Α.), αλλά κατά τι θα ενισχύονται περισσότερο σε σχέση με το παρελθόν οι μικροί ορεινοί και οι μικροί νησιωτικοί δήμοι.
Ερώτηση: Αν και εκλεχθήκατε παμψηφεί, τι απαντάτε σε συγκεκριμένους πολιτικούς κύκλους, οι οποίοι διαρρέουν εντέχνως πως είστε μεταβατικός Πρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε.;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Δεν υπάρχουν μεταβατικοί Πρόεδροι, δεν υπάρχουν μεταβατικά Διοικητικά Συμβούλια, δεν υπάρχει μεταβατική Εκτελεστική Επιτροπή της Κ.Ε.Δ.Ε.. Είμαστε κανονικός Πρόεδρος και κανονικό Διοικητικό Συμβούλιο, στο πλαίσιο της θητείας μας.
Από εκεί και πέρα, πρώτα πιάνεις τα ψάρια και μετά βάζεις το τηγάνι στη φωτιά. Πρώτα θα κάνουμε τις Δημοτικές Εκλογές, να δούμε ποιοι θα βγούμε, ποιοι θα εκλεγούμε, και εν συνεχεία θα μιλήσουμε για τις εκλογές στις Περιφερειακές Ενώσεις και στην Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος.
Κατά συνέπεια, όποια ανακοίνωση έχει γίνει ή έχει λεχθεί ή υπονοηθεί γύρω από αυτό το θέμα είναι και άστοχη και πρόωρη και δεν με αφορά.
Ερώτηση: Πόσο ανεξάρτητος μπορεί να είναι ο Πρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε. και μέχρι πού μπορούν να φτάσουν οι διεκδικήσεις του από την κεντρική εξουσία;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Όσο ανεξάρτητη είναι η Ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση, διοικητικά αυτοτελής, αυτόνομη και οικονομικά αυτοδύναμη. Όπως προβλέπει το Σύνταγμα.
Ερώτηση: Έχετε χαρακτηρίσει ως επείγουσες τις νομοθετικές ρυθμίσεις βελτίωσης του εκλογικού συστήματος ενόψει των εκλογών του Οκτωβρίου 2023. Τι προλαβαίνει να γίνει και σε ποια σημεία;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Δεν θα αλλάξει περεταίρω ο εκλογικός νόμος, διότι ήδη έχουν καταρτιστεί σε όλη την Ελλάδα τα ψηφοδέλτια σχεδόν από όλους. Θα γίνουν, όμως, σημειακού χαρακτήρα διορθώσεις και βελτιώσεις, που αφορούν λάθη, ημαρτημένα και διευκρινήσεις.
Ερώτηση: Με εξαίρεση την πρώτη εκλογή σας το 2022, με ποσοστό 58% στον 2ο γύρο, έκτοτε, και για τέσσερις ακόμη αναμετρήσεις, εκλέγεστε από την πρώτη Κυριακή. Το 2019, μάλιστα, με το εξωπραγματικό 70%. Ποιος είναι ο φετινός στόχος σας;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Ο φετινός στόχος μου είναι να εκλεγώ. Και εναπόκειται στους πολίτες να καθορίσουν αυτοί το ύψος του ποσοστού.
Ερώτηση: Πόσο «έξυπνος» θεωρείτε πως είναι ο Δήμος Αμπελοκήπων-Μενεμένης;
Λάζαρος Κυρίζογλου: Είναι λίαν έξυπνος ο δήμος Αμπελοκήπων-Μενεμένης. Είναι εκσυγχρονισμένος ηλεκτρονικά και παρέχει υπηρεσίες και προϊόντα προς τους πολίτες, έχοντας διευκολύνει τη ζωή τους.