Επετειακό έτος «100 χρόνια Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης, 3 αιώνες ιστορίας»

Η δημιουργία της συλλογής και η λειτουργία της σε διάφορες μορφές (σχολική, κοινοτική, αναγνωστήριο κ.τ.λ.) ανατρέχει στα μέσα του 17ου αιώνα, σύμφωνα με αναφορές.
Ιδιαίτερο και κύριο χαρακτηριστικό της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης είναι ότι η ιστορία της είναι ταυτόσημη, σχεδόν, και ακολουθεί την ιστορία της πόλης, όταν και ξεκινά η κοινωνική και οικονομική της ανάπτυξη.

Η ευεργεσία στη Δυτική Μακεδονία εντάσσεται σε μία γενικότερη πρακτική. Άνθρωποι που φεύγουν σε νεαρή ηλικία από τον τόπο τους, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες, και όταν αποκτήσουν μεγάλη περιουσία νιώθουν την ανάγκη να υποστηρίξουν και να αφυπνίσουν αυτούς που έμειναν πίσω στη γενέθλια γη.
Η αρχική μικρή συλλογή βιβλίων, που εξυπηρετούσε σχολικές ανάγκες, αυξάνεται και μετονομάζεται συνεχώς στη διάρκεια των αιώνων.
Επιγραμματικά οι κυριότεροι σταθμοί λειτουργίας της:
17ος αιώνας: Στο δεύτερο μισό αναφέρεται η έναρξη της ως σχολική.
1791: Παράδοση της βιβλιοθήκης στον ιεροδιδάσκαλο Ιωνά.
1813: Κοντά στον ναό του Αγίου Νικολάου χτίζεται ένα μικρό θολωτό οίκημα με διάφορες αίθουσες, που ονομάζεται Οίκος Βελτιώσεως.
1916: Ιδρύεται το αναγνωστήριο Κοζάνης, σωματείο που παραλαμβάνει τα βιβλία του Οίκου.
1923: Γίνεται η παράδοση στον Δήμο και η σύσταση της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης.
1963: Αποκτά το προσωνύμιο Κοβεντάρειος προς τιμή των δωρητών της, με την προσθήκη του κτηρίου δίπλα στο Δημαρχείο Κοζάνης.
1986: Γίνεται αυτοτελές Ν.Π.Δ.Δ. του Δήμου και σήμερα διοικείται από 11μελές Δ.Σ..
1995: Ιδρύεται το ΙΝΒΑ (πολιτιστικό δίκτυο πόλεων), με κύριο στόχο την ανάδειξη της Κ.Δ.Β.Κ..
2018: Έχουμε τα εγκαίνια και την έναρξη της λειτουργίας της στο νέο κτήριο, μέσω του προγράμματος Ε.Σ.Π.Α..
Σήμερα, η συλλογή της περιλαμβάνει δεκάδες χιλιάδες έντυπα, χειρόγραφα, λυτά έγγραφα, περιοδικά, εφημερίδες -κυρίως τοπικές-, αρχαιολογική συλλογή, χάρτες κ.ά., που μπορεί κανείς να αναζητήσει ηλεκτρονικά στον κατάλογό της, ενώ έχει ψηφιοποιήσει περισσότερες από 1.550.000 σελίδες.
Επίσης, οφείλουμε να αναφέρουμε πως το Δημοτικό Συμβούλιο Κοζάνης με απόφασή του προέβη στην ανακήρυξη του 2023 ως επετειακού έτους «100 χρόνια Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης, 3 αιώνες ιστορίας».
Ακολουθεί η αναλυτική παρουσίαση του προγράμματος εκδηλώσεων του επετειακού έτους οι οποίες πραγματοποιήθηκαν έως σήμερα και στη συνέχεια θα παρατεθεί το πρόγραμμα των εκδηλώσεων που απομένουν να γίνουν.
Πραγματοποιήθηκαν:
2 Απριλίου: Συναυλία: «Η ισορροπία των αντιθέσεων», μία συνεργασία με τον Σύλλογο Φ
φίλων της Βιβλιοθήκης και το Ωδείο «Music Art», Νέο Ωδείο Κοζάνης.
4-7 Μαΐου: Συμμετοχή της Κ.Δ.Β.Κ. στη 19η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου, με περίπτερο, με εισήγηση στην Ημερίδα: «Οι βιβλιοθήκες άνω κάτω» και με έκθεση φωτογραφίας στον χώρο της έκθεσης, με τίτλο: «Η Μικρασιατική Εκστρατεία μέσα από τη ματιά ενός βιβλιοθηκάριου».
8 Μαΐου: Δράση του παιδικού σταθμού «Λιλιπούπολη», με τίτλο: «Δανειστικές βιβλιοθήκες για μικρούς και μεγάλους από τη Λιλιπούπολη» και στις 31 Μαΐου από το ίδιο εκπαιδευτικό ίδρυμα μία παιδική διαδραστική βιβλιοπαρουσίαση με τίτλο: «Ούτε Νότα».
26-27 Μαΐου: Διημερίδα με την επιστημονική επιμέλεια της Ε.Δ.Υ.Μ.Μ.Ε., με τίτλο: «Η βιβλιοθήκη της Κοζάνης και ο Ελληνικός Διαφωτισμός», με θεματικές τους: «Οι πρωτεργάτες της Κ.Β.Δ.Κ.» και «Η συμβολή της Κοζάνης στον Ελληνικό Διαφωτισμό.».
Επίσης, την ίδια ημερομηνία, πραγματοποιήθηκε και η έναρξη της έκθεσης των θησαυρών της βιβλιοθήκης από τον χώρο της ιστορικής στον χώρο του μουσείου. Η έκθεση θα παραμείνει διαθέσιμη προς επίσκεψη τις ώρες λειτουργίας της βιβλιοθήκης καθ’ όλη τη διάρκεια του επετειακού έτους.
10 Ιουνίου: Βιβλιοπαρουσίαση με την επιστημονική επιμέλεια της Ε.Δ.Υ.Μ.Μ.Ε., με τίτλο: «Ο Κοζανίτης ιατροφιλόσοφος Γεώργιος Σακελλάριος, ο βίος, το έργο και η συμβολή του στην εξέλιξη της Ιατρικής κατά την εποχή του νεοελληνικού διαφωτισμού, με βάση τα ανέκδοτα αυτόγραφα του.».
18 Ιουνίου: Βιβλιοπαρουσίαση με την επιστημονική επιμέλεια της Ε.Δ.Υ.Μ.Μ.Ε., με τίτλο: «Έμποροι στη Δυτική Μακεδονία κατά τον 19ο αιώνα. Εμπορικές και επενδυτικές στρατηγικές των Κ.Δ. Τακιατζή και Δ.Κ. Κοεμτζή».

Ακολουθούν οι εκδηλώσεις:
Από σήμερα 22 έως και τις 30 Ιουνίου 2023 θα διαρκέσει η Έκθεση Ζωγραφικής του Συλλόγου Εικαστικών, με τίτλο: «Φρόνει τι κεδνόν», με έργα ενηλίκων και παιδιών, καθώς και 20 έργα για τα 100 χρόνια.
10 Ιουλίου: Επ’ ευκαιρία των εγκαινίων της βιβλιοθήκης στις 10 Ιουλίου, η Κ.Δ.Β.Κ. θα έχει τις πύλες της ανοιχτές όλη μέρα, από τις 8 το πρωί έως τις 10 το βράδυ, για όλους τους δημότες και τους επισκέπτες, με κεράσματα, δράσεις και μουσική, καθώς και αναμνηστικά.
29 Ιουλίου: Η βιβλιοθήκη θα κάνει την πρώτη της μεγάλη μουσική διοργάνωση, με μία δωρεάν συναυλία και καλεσμένο καλλιτέχνη τον κ. Νίκο Πορτοκάλογλου, μαζί με τους κ.κ. Βίκυ Καρατζόγλου και Βύρωνα Τσουράπη, καθώς και τη δυναμική μπάντα «οι Ευγενείς Αλήτες». Ο κ. Νίκος Πορτοκάλογλου, ένας από τους κορυφαίους μουσικούς και τραγουδοποιούς της χώρας μας, στήνει μια μουσική παράσταση στηριγμένη στα πιο αγαπημένα τραγούδια του, αλλά και σε τολμηρούς συνδυασμούς ελληνικών και ξένων εμβληματικών τραγουδιών, με τον ιδιαίτερο τρόπο που το κάνει και στην τηλεοπτική εκπομπή του: «Το Μουσικό κουτί».
Τέλος Αυγούστου συναυλία στον Δημοτικό Κήπο με τη δυναμική τοπική μπάντα: «The Bahalows».
1-15 Σεπτεμβρίου: Φωτογραφική έκθεση του κ. Αλέξανδρου Βρεττάκου και του φωτογραφικού εργαστηρίου του Δήμου «Φωτοδίοδος», με θέμα την πόλη της Κοζάνης.
9 Σεπτεμβρίου: Μουσική βραδιά στο αίθριο της βιβλιοθήκης, με τον κ, Σάκη Ντοβόλη και την μπάντα του. Ένα μουσικό κάλεσμα στον χώρο της βιβλιοθήκης για μια φθινοπωρινή βραδιά γεμάτη μουσική.
15-30 Σεπτεμβρίου: Φωτογραφική έκθεση του κ. Μάρκου Πατσίκα, με θέμα φωτογραφικό ρεπορτάζ.
Με την επιστροφή των παιδιών στις σχολικές αίθουσες θα πραγματοποιηθούν μία σειρά εκδηλώσεων, όπως: δημιουργικά εργαστήρια, εικονογράφηση, συγγραφή ιστοριών κ.ά., στα χωριά του Δήμου Κοζάνης από τη «Smarteching Education», με τίτλο: «Μια βιβλιοθήκη που κυλάει».
22 Σεπτεμβρίου: Ημερίδα με θέμα τη «Χάρτα του Ρήγα και την αξιόλογη συλλογή Χαρτών της Κ.Δ.Β.Κ.», από τον Ομότιμο Καθηγητή της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. κ. Ευάγγελο Λιβιεράτο. Θα προηγηθεί παρουσίαση των εκδόσεων της Βιβλιοθήκης: «Οι θησαυροί της βιβλιοθήκης».
1-15 Οκτωβρίου: Έκθεση φωτογραφίας, με υλικό από την πορεία της κατασκευής της βιβλιοθήκης στο νέο κτηριακό της συγκρότημα, από τον κ. Νίκο Τζημόπουλο, συνταξιούχο πλέον υπάλληλο του Δήμου Κοζάνης.
7 Οκτωβρίου: Το ιδιωτικό νηπιαγωγείο «ΑΜΠΕΜΠΑΜΠΛΟΜ» παρουσιάζει διαδραστική εκδήλωση, με θέμα: «Πέτρα, πάπυρος, χαρτί, ένα ταξίδι η γραφή», βιωματικό εργαστήρι στην ιστορία της γραφής μέσα από το πρόγραμμα Πάμε Βιβλιοθήκη.
Τέλος Οκτωβρίου: Ιστορικό Συνέδριο με την επιστημονική επιμέλεια της Ε.Δ.Υ.Μ.Μ.Ε. και τίτλο: «Η Χρυσοβέργειος Ιστορική Βιβλιοθήκη Κοζάνης, Κιβωτός Παιδείας και Ιστορίας». Πρόεδρος της επιστημονικής επιτροπής μετά θα είναι ο Κωνσταντίνος Πέτσιος, Καθηγητής του Τμήματος Φιλοσοφίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Διευθυντής του Εργαστήριου Ερευνών Νεοελληνικής Φιλοσοφίας του Τμήματος.
Ο Νοέμβριος θα είναι ο μήνας της μαθητικής κοινότητας στη βιβλιοθήκη, όπου θα παρουσιαστεί μία έκθεση εικαστικών έργων των μαθητών, με θέματα συναφή με τη βιβλιοθήκη, σε συνεργασία και με το Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, καθώς και Φεστιβάλ Φιλαναγνωσίας, με επίκεντρο τη Βιβλιοθήκη, και πολλαπλές δράσεις σε κάθε σχολείο.
26 Νοεμβρίου: Ημερίδα με θέμα τον δικηγόρο, πολιτικό και συγγραφέα Μιχάλη Παπακωνσταντίνου.
2-3 Δεκεμβρίου: Με αφορμή και την Παγκόσμια Ημέρα Αναπηρίας, στην Αίθουσα Τέχνης θα πραγματοποιηθεί μία μεγάλη μουσικοθεατρική παράσταση με την Κιβωτό, το Δημοτικό Ωδείο Κοζάνης και τον Ο.Α.Π.Ν. και το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ..
Επίσης, σε ημερομηνία κοντά στη γιορτή του Αγίου Νικολάου προγραμματίζεται ημερίδα για τον δωρητή Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιο, κατά κόσμον Νικόλαο Ψαριανό.
Επιπλέον, θα υπάρξουν και συνεργασίες με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας:
Εργαστήρια δημιουργικής γραφής, παρουσίαση βιβλιοδετικής τέχνης, εκθέσεις με το εργαστήριο αγωγής για το βιβλίο «Βιβλιολογείον» της Σχολής Κοινωνικών και Aνθρωπιστικών επιστημών.
Ακόμη, η Σχολή Καλών Τεχνών και το Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών θα υλοποιήσει δράσεις με τίτλο: «100 Connecting dataB». Η θεματική των δράσεων αυτών αφορά στη σύνδεση βάσεων δεδομένων με τη δωρεά σύγχρονου καλλιτεχνικού υλικού στην Κ.Δ.Β.Κ..
Επίσης, δρομολογείται μία εκδήλωση αφιέρωμα στον κορυφαίο μαέστρο του 20ου αιώνα, Διευθυντή της Φιλαρμονικής του Βερολίνου, με καταγωγή από την Κοζάνη, του Χέρμπερτ φον Κάραγιαν.
Ακόμη, θα υλοποιηθούν «podcasts», με καλεσμένους σημαντικούς ιστορικούς-μελετητές, ανθρώπους της πόλης και προσωπικότητες, που σχετίζονται με τη βιβλιοθήκη, καθώς και άτομα που θα δράσουν ως πρεσβευτές της βιβλιοθήκης και έξω από τα σύνορα της πόλης και της ευρύτερης περιοχής.
Σημειώνεται πως έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δύο σημαντικές συνεργασίες:
Η πρώτη αφορά στο Ίδρυμα Λασκαρίδη. Η Κ.Δ.Β.Κ. συμμετείχε στο συνέδριο: «Αρχέτυπα στις Ελληνικές Βιβλιοθήκες», παρουσία της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, όπου δρομολογήθηκε η περαιτέρω συνεργασία των δύο φορέων, στο πλαίσιο του επετειακού έτους.
Επιπλέον, οι ιθύνοντες της Κοβενταρείου συνδιαλέγονται με τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και δρομολογούν συνεργασία, που αφορά στη σπάνια συλλογή χαρτών της Δημοτι