Εορτάστηκε η Ευρωπαϊκή Ημέρα Συντήρησης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς στο Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη

Ρεπορτάζ-Φωτογραφίες: Παναγιώτα Σούγια
Αρχικά, η κ. Κλεοπάτρα Κυρτάτα (ΜΑ) Φιλόλογος, Υπεύθυνη Επώνυμων Συλλογών Επιμελήτρια Παλαιού και Σπάνιου Υλικού του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη, καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους, συστήνοντας το Ίδρυμα σε όποιους βρέθηκαν για πρώτη φορά στον χώρο της Ιστορικής Βιβλιοθήκης, τονίζοντας μεταξύ άλλων πως: «Εδώ, στην Ιστορική Βιβλιοθήκη έχουμε συγκεντρώσει το υλικό που είναι μη δανειζόμενο. Και η ιδιαιτερότητα είναι ότι έχουμε ολόκληρες συλλογές, τις οποίες διατηρούμε όπως τις παραλάβαμε από δωρεές σημαντικών προσώπων των Γραμμάτων, των Τεχνών, των Επιστημών. Καταλογογραφούνται όλες στον ηλεκτρονικό μας κατάλογο και είναι διαθέσιμες για μελέτη επιτόπου στον χώρο μας, μέσω μιας απλής αίτησης, χωρίς κανένα κόστος.».

Στη συνέχεια, η κ. Αγγελική Παπαχαραλάμπους-Κρίτζαλη (MSc), Συντηρήτρια Χαρτιού & Βιβλίου, Υπεύθυνη Εργαστηρίου Συντήρησης του Ιδρύματος, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα του εορτασμού της Ευρωπαϊκής Ημέρας Συντήρησης της Πολιτιστικής Κληρονομίας, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων πως: «Θα επιδειχτούν κάποιες περιπτώσεις βιβλίων που έχουν φθορές, που έχουν συντηρηθεί στο Εργαστήριο Συντήρησης του Ιδρύματος, το οποίο λειτουργεί αποκλειστικά για την αποκατάσταση των συλλογών, και δεν αναλαμβάνει βιβλία από άλλους φορείς.».

Ακολούθως, η κ. Φρόσω Γανιάρη, Βιοβλιοδέτρια, Υπεύθυνη των Βιβλιοδεσιών Γανιάρη, ανέφερε μεταξύ άλλων πως: «Η βιβλιοδεσία μέσα από τους αιώνες χαρακτηρίζεται κυρίως από τον βιβλιοδέτη, γιατί είναι ένας τεχνίτης, που σχετίζεται πάρα πολύ με τα βιβλία. Αυτός καλείται σε κάθε περίπτωση να εξυπηρετήσει δύο σκοπούς: Ο ένας είναι να φτιάξει ένα βιβλίο λειτουργικό, δηλαδή, που θα μπορεί ο αναγνώστης να το διαβάζει εύκολα. Και ο άλλος σκοπός του είναι να κάνει ένα βιβλίο που θα αντέχει στη χρήση, κατ’ αρχάς, αλλά και στον χρόνο. Αυτό το «στον χρόνο» δεν το ξέρανε το 1500 και το 1600 και το 1700. Το μάθαμε εμείς πολύ αργότερα, όπου χρειάστηκε να κάνουμε επεμβάσεις και να εμβαθύνουμε στις φθορές που βλέπαμε από τον χρόνο.», προσθέτοντας πως: «Εκεί, λοιπόν, ήταν που γεννήθηκε αυτή η καταπληκτική επιστήμη, που λέγεται Συντήρηση. Γιατί η τεχνική είναι ένα θέμα, αλλά τα υλικά, τα συστατικά και πώς θα τους φερθούμε είναι καθαρά θέμα της συντήρησης. Οπότε, η συνεργασία είναι απαραίτητη. Υπάρχουν όρια από κάθε πλευρά, που οι συντηρητές δεν πρέπει να ξεπεράσουν και αντίστοιχα οι βιβλιοδέτες. Και μέσα από αυτή την αρμονία, πραγματικά ξαναβλέπουμε πώς γινόντουσαν οι βιβλιοδεσίες από τότε που γεννήθηκε η βιβλιοδεσία. Και γεννήθηκε όταν το βιβλίο πήρε το σχήμα, του να διπλωθούν δίφυλλα, να ενωθούν στη ράχη με κλωστή και να πάρουν αυτό το ορθογώνιο σχήμα, που διατηρείται ακόμη και μέχρι σήμερα και δεν θα χαθεί. Το υπογράφω.».

Ακολούθως, παρουσιάζοντας ενδεικτικά παλαιά βιβλία ως παραδείγματα, εξηγήθηκαν οι ιδιαιτερότητες του καθενός, οι φθορές του και το πώς γίνεται η αποκατάστασή τους, με ταυτόχρονη προβολή φωτογραφιών του πριν και του μετά, ώστε να γίνει ακόμη πιο κατανοητή η σχετική διαδικασία συντήρησης.

Αμέσως μετά από την αναλυτική παρουσίαση των αναπαλαιώσεων και των συντηρήσεων παλαιών βιβλίων, το κοινό ξεναγήθηκε στην υπάρχουσα περιοδική έκθεση, με τίτλο: «Η ελληνική γραμματεία στην πρώιμη τυπογραφία», και είχε την ευκαιρία να θαυμάσει αρχέτυπες εκδόσεις ελληνικών έργων στο πρωτότυπο και σε λατινική μετάφραση.