Εκδήλωση για το Μπλόκο των Προσφυγικών και τους εκτελεσμένους στο Κτήμα Μουρτζούχου στην Πάτρα

Το πρωί της Κυριακής 7 Δεκεμβρίου 2025, ο Δήμος Πατρέων, από κοινού με τον Παμμικρασιατικό Σύνδεσμο Πατρών και Περιχώρων και το Παράρτημα Πάτρας της Πανελλήνιας Ένωσης Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης και Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (Π.Ε.Α.Ε.Α.-Δ.Σ.Ε.), διοργάνωσε εκδήλωση τιμής και μνήμης στην πλατεία Ελευθερίας στα Προσφυγικά, με τους συγκεντρωμένους να φτάνουν στο Ανατολικό Διαμέρισμα και στο μνημείο των εκτελεσμένων οδοιπορώντας.
ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΙΜΗΣ
Στην Πλατεία Ελευθερίας, στα Προσφυγικά, πραγματοποιήθηκαν ομιλίες από την Πρόεδρο του Παμμικρασιατικού κ. Λυδία Καραθανασοπούλου, από τον Δήμαρχο Πατρέων κ. Κώστα Πελετίδη και από τη Γραμματέα της Π.Ε.Α.Ε.Α.-Δ.Σ.Ε. κ. Κική Λεβεντάκου, δρώμενο από το τμήμα του Πόντου και παιδιά του Συνδέσμου, σε ποίηση Ρίτσου και Λειβαδίτη, ενώ ακολούθησε κατάθεση στεφάνων.
Εκ μέρους του Δήμου Πατρέων στεφάνι κατάθεσε ο Δήμαρχος Πατρέων κ. Κώστας Πελετίδης. Επίσης, στεφάνι κατέθεσαν ο Παμμικρασιατικός Σύνδεσμος Πατρών και Περιχώρων, το Παράρτημα Πάτρας της Π.Ε.Α.Ε.Α.-Δ.Σ.Ε., εκ μέρους της Δημοτικής Παράταξης «Πάτρα Σπουδαία και Πάλι» ο κ. Βασίλης Αϊβαλής, δημοτικός σύμβουλος και επικεφαλής της, η Τομεακή Επιτροπή Αχαΐας του Κ.Κ.Ε., οι Οργανώσεις Αχαΐας της Κ.Ν.Ε., ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α.-Π.Σ. Αχαΐας, η Νέα Αριστερά, οι απόγονοι των Ιορδάνη Κοτινάκη και Μήτσου Σταματόπουλου και παιδιά.

Στην ομιλία του, ο Δήμαρχος Πατρέων, κ. Κώστας Πελετίδης, ανάφερε πως: «Αγαπητοί φίλοι και φίλες, βρισκόμαστε σήμερα εδώ για να τιμήσουμε όλες και όλους, που έδωσαν τη ζωή τους στον μεγάλο αγώνα για την απελευθέρωση της χώρας μας από τα χιτλεροναζιστικά στρατεύματα.
Το τίμημα, που πλήρωσε ο λαός την περίοδο της κατοχής, ήταν βαρύτατο. Πάνω από 500.000 οι νεκροί, από την εγκληματική δράση των κατακτητών. Οι ναζιστές σκόρπισαν τον τρόμο, έδειξαν το εγκληματικό τους πρόσωπο, μέσα από τα μπλόκα, τα ολοκαυτώματα, τις εκτελέσεις, την πείνα.
Τα Προσφυγικά, στις 27 Οκτώβρη του 1943, δοκίμασαν με μαζικό τρόπο την απανθρωπιά των Γερμανών ναζιστών κατακτητών στο μπλόκο που έστησαν και στο οποίο ξεπέρασαν τις 200 οι συλλήψεις που έγιναν, καθ’ υπόδειξη των κουκουλοφόρων συνεργατών τους. Νέα παιδιά, πρωτοπόροι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, συνελήφθησαν. Στις 4 του Δεκέμβρη, έγινε η εκτέλεση των 84 αγωνιστών, στο κτήμα Μουρτζούχου, από τους οποίους οι 63 ήταν από το μπλόκο. Νέα παιδιά της ΕΠΟΝ. Βλέπουμε τα ονόματα και τις ηλικίες τους στο Μνημείο.
Σήμερα, έχουμε χρέος να βγάλουμε συμπεράσματα. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, όπως και νωρίτερα ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, αλλά και δεκάδες τοπικοί πόλεμοι, ήταν και είναι ιμπεριαλιστικοί. Ήταν και είναι αποτέλεσμα ανταγωνισμών των καπιταλιστικών κρατών για το μοίρασμα των αγορών, για τα πετρέλαια, την ενέργεια.
Για τα συμφέροντα των καπιταλιστών θυσιάστηκαν και θυσιάζονται εκατομμύρια ανθρώπων. Σήμερα, οξύνονται και μεγαλώνουν οι αντιθέσεις ανάμεσα στους ιμπεριαλιστές. Τα τύμπανα του πολέμου ηχούν έντονα. Οι πόλεμοι στη γειτονιά μας είναι αποτέλεσμα αυτών των αντιθέσεων.
Σε παγκόσμιο επίπεδο εκφράζονται αγωνιώδη ερωτήματα για την ειρήνη, την πορεία της ανθρωπότητας, το μέλλον του πλανήτη μας.
Σ’ αυτούς τους ανταγωνισμούς είναι βαθιά μπλεγμένη και η χώρα μας, με ευθύνη της κυβέρνησης, αλλά και τη συναίνεση όλων των κομμάτων, που είναι υπέρ του καπιταλιστικού συστήματος, της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ. Οι εξοπλισμοί δισεκατομμυρίων που έγιναν, το σχέδιο διάθεσης 25 δισ. τα επόμενα χρόνια, δεν έχουν καμία σχέση με την άμυνα της χώρας μας. Οι κάτοχοι του πλούτου δεν διστάζουν, εν ονόματι των κερδών τους, να θυσιάσουν ανθρώπινες ζωές, να καταστρέψουν την ανθρωπότητα. Από κοντά τρέχουν και οι Έλληνες καπιταλιστές, θέλοντας και αυτοί το μερίδιό τους.
Αυτές τις μέρες συνεδριάζουν τα Επιμελητήρια Ελλάδας στην Πάτρα, και προχθές είχαν θέμα συζήτησης τις προοπτικές για τη συμμετοχή των ελληνικών επιχειρήσεων στα προγράμματα αμυντικού εξοπλισμού. Όλοι καταλαβαίνουμε γιατί όλοι αυτοί έχουν πέσει πάνω στον λαό και στη νεολαία μας, προκειμένου να τους πείσουν ότι πρέπει να κάνουν δική τους αγωνία το πόσο μεγάλο κομμάτι από την πίτα των εξοπλιστικών προγραμμάτων, των επενδύσεων στην Ουκρανία, θα καταλήξουν στους Έλληνες καπιταλιστές. Την ίδια ώρα οι εργαζόμενοι θα κληθούν να κάνουν θυσίες. Όταν λένε ότι το 5% του Α.Ε.Π. θα πάει για εξοπλισμούς, σημαίνει ότι θα το στερηθούν τα σχολεία μας, η υγεία και οι Δήμοι, δηλαδή, ο λαός και τα παιδιά μας.
Κάθε άνθρωπος καλής θέλησης, που αγωνίζεται για την επιβίωση, οφείλει να αναρωτηθεί: αυτόν τον δρόμο πρέπει να ακολουθήσουμε; Αυτό μας αξίζει;
Οι δυνατότητες τεχνικές και επιστημονικές είναι τεράστιες. Μήπως ήρθε η ώρα να σταματήσουμε για «του αφέντη το φαΐ» να χάνουμε τη ζωή μας;
Να τελειώνουμε με τη βαρβαρότητα;
Ν’ ανοίξουμε τον δρόμο της δημιουργίας μιας όμορφης ζωής;
Να κάνουν κουμάντο αυτοί που ιδρώνουν, που χτίζουν τα πάντα. Να τελειώνουμε με την εκμετάλλευση, μ’ έναν κεντρικό σχεδιασμό, βάσει του οποίου θα χτίσουμε το μέλλον των παιδιών μας.
Αγαπητές φίλες και φίλοι, η καλύτερη τιμή στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης, στους νεκρούς μας, είναι να βάλουμε τέλος στη βαρβαρότητα του καπιταλισμού, στους πολέμους, στην εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο, στην οικονομική κρίση, που έρχεται και ξανάρχεται, στη φτώχεια, στην ανεργία και στην καταπίεση.
Μπορούμε και πρέπει να προστατεύσουμε τα παιδιά μας, να μην είναι τα επόμενα θύματα του ανταγωνισμού των κεφαλαιοκρατών.
Μπορούμε να χτίσουμε μια δίκαιη, ανθρώπινη κοινωνία. Κανείς να μην λείψει από αυτόν τον ωραίο αγώνα.
Αθάνατοι οι νεκροί μας!
Συνεχίζουμε τον αγώνα για την προκοπή.».

ΔΡΟΜΟΣ ΘΥΣΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΚΤΗΜΑ ΜΟΥΡΤΖΟΥΧΟΥ
Ακολούθησε ο Δρόμος Θυσίας, από την πλατεία Ελευθερίας προς το κτήμα Μουρτζούχου, στον τόπο εκτελέσεων, όπου πραγματοποιήθηκε ομιλία από την Αντιδήμαρχο Παιδείας, κ. Κατερίνα Σίμου, και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων.

Εκ μέρους του Δήμου Πατρέων κατάθεσε στεφάνι ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Χρήστος Κορδάς, ενώ εκ μέρους του Ανατολικού Διαμερίσματος η Πρόεδρος κ. Ρένα Σκαρλάτου. Ακόμη, στεφάνι κατέθεσαν ο Παμμικρασιατικός Σύνδεσμος Πατρών και Περιχώρων, το Παράρτημα Πάτρας της Π.Ε.Α.Ε.Α.-Δ.Σ.Ε., η Τομεακή Επιτροπή Αχαΐας του Κ.Κ.Ε., οι Οργανώσεις Αχαΐας της Κ.Ν.Ε. και παιδιά.

Η Αντιδήμαρχος Παιδείας, κ. Κατερίνα Σίμου, ανάφερε στην ομιλία της πως: «Φίλοι και φίλες, 82 χρόνια συμπληρώθηκαν στις 4 του Δεκέμβρη από τη μέρα που εδώ, στο κτήμα Μουρτζούχου, εκτελέστηκαν, το 1943, 84 αγωνιστές, στην πλειοψηφία τους νέα παιδιά, που έδωσαν τα καλύτερά τους χρόνια στον αγώνα για τη λευτεριά. Οι 63 από αυτούς είχαν συλληφθεί στο Μπλόκο των Προσφυγικών, 39 μέρες πριν, όταν τα γερμανικά καμιόνια περικύκλωσαν την ανταρτομάνα συνοικία των Προσφυγικών, οι κατακτητές με τους ντόπιους συνεργάτες τους, διάλεξαν από τους συγκεντρωμένους αυτούς που έδειξαν οι ρουφιάνοι με τις κουκούλες…
Έδειξαν τον Σωτήρη 17 χρόνων, τον Γιάννη 15 χρονών, τον Αντώνη 14 χρονών… όλοι τους, 84 συνολικά εκτελέστηκαν εδώ…
Πάνω από 200 Προσφυγιώτες οδηγήθηκαν στις φυλακές Λυμπερόπουλου εκείνη την Τετάρτη στις 27 Οκτώβρη του 1943.
82 χρόνια μετά δεν ξεχνάμε τη μέρα, που τα Προσφυγικά πλήρωσαν βαρύ φόρο αίματος στον αγώνα για τη λευτεριά, κόντρα στον κατακτητή. Τιμάμε την ιστορία του τόπου μας, εμπνεόμαστε και διδασκόμαστε από τους αγώνες του λαού μας, κρατάμε γερά το νήμα της Ιστορίας, που δένει το χθες με το σήμερα, και συνεχίζουμε στον δρόμο του αγώνα, με πίστη στη δύναμη, που έχει ο λαός μας, όταν γίνεται πρωταγωνιστής των εξελίξεων.
Η ιστορία του τόπου μας, το ποτισμένο από το αίμα εκατοντάδων αγωνιστών χώμα, εδώ στο Κτήμα Μουρτζούχου, στα Ψηλά Αλώνια, στο Γηροκομειό, δεν μας επιτρέπει να ξεχνάμε.
Ούτε ξεχνάμε, ούτε επιτρέπουμε να ξαναγραφτεί η Ιστορία όπως επιθυμούν σήμερα διακαώς η Ε.Ε., οι κυβερνήσεις που την υπηρετούν, οι αστοί και όλοι όσοι θέλουν ο λαός να μην σηκώνει κεφάλι.
Το ΕΑΜ, ο ΕΛΑΣ, η ΕΠΟΝ, με κύριο αιμοδότη τους το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας, απέδειξαν πως η δύναμη της εργατικής λαϊκής οργάνωσης και πάλης για έναν καλύτερο κόσμο είναι αστείρευτη και μπορεί να έχει αποτελέσματα. Απέδειξε πως το ίδιο σύστημα, που γεννά πολέμους, φτώχεια και προσφυγιά, γεννά και τον φασισμό, που τον αξιοποιεί κόντρα στον οργανωμένο λαό και κύρια τη νεολαία, για να το υπερασπιστεί σε κάθε κλυδωνισμό, σε κάθε απειλή κόντρα στα συμφέροντα των λίγων, που αυτό το σύστημα υπερασπίζεται.
Σήμερα, 82 χρόνια μετά, οι λαοί του πλανήτη βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν κόσμο που φλέγεται από τις πολεμικές συγκρούσεις, με τη χώρα μας να εμπλέκεται καθημερινά όλο και περισσότερο, με ευθύνη όχι μόνο της σημερινής κυβέρνησης της Ν.Δ., αλλά όσων διαχρονικά κυβέρνησαν, του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και του ΠΑ.ΣΟ.Κ., που έβαλαν το λιθαράκι τους για να μετατραπεί η χώρα μας σε ένα απέραντο ορμητήριο πολέμου.
Δισεκατομμύρια ευρώ δαπανούνται για τους εξοπλισμούς και την πολεμική οικονομία, αντί να καλύψουν τις τεράστιες ανάγκες του λαού στην υγεία, στην παιδεία, σε υποδομές. Αντί να γίνουν σχολεία για τα παιδιά μας, νοσοκομεία για να καλύψουν τις τεράστιες ανάγκες των ασθενών, δρόμοι και υποδομές για φθηνές και ασφαλείς μεταφορές, γίνονται διάδρομοι μεταφοράς πολεμικού υλικού, όπλα και σφαίρες, που αύριο θα σκοτώνουν τα ίδια μας τα παιδιά.
Το σύστημα της εκμετάλλευσης συνεχίζει να καταδυναστεύει τους λαούς, να δολοφονεί, να διαμελίζει χώρες και να εκτοπίζει λαούς, όπως ο λαός της Παλαιστίνης, με τους πολέμους και τις στρατιωτικές επεμβάσεις.
Η Ιστορία, μας εμπνέει και μας διδάσκει ότι ο λαός μας και οι λαοί όλου του κόσμου μπορούν να βγουν στο προσκήνιο, και η δεκαετία του‘40, ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας και η ταξική σύγκρουση που ακολούθησε, φώτισαν τον δρόμο… πάντα ο ίδιος ο λαός ήταν μπροστά, αντάρτης, κλέφτης, παλικάρι.
Τιμάμε την ιστορία της πόλης μας, όλους όσοι πότισαν με το αίμα τους τον σπόρο της λευτεριάς, εμπνεόμαστε από τους αγώνες τους, στεκόμαστε στο πλευρό των λαών όλου του κόσμου, που αγωνίζονται για την ελευθερία, και παίρνουμε θέση απέναντι στο σύστημα της εκμετάλλευσης, των πολέμων, της φτώχειας, των ξεριζωμένων.
«Αυτοί που εκτελέστηκαν για μας,
Δεν μας άφησαν μόνο τη θυσία τους.
Μας άφησαν το δικαίωμα να παλέψουμε,
Μας άφησαν το χρέος να συνεχίσουμε.
Γιατί η ελευθερία δεν κερδίζεται από έναν,
αλλά από όλους τους λαούς μαζί!», έγραψε ο Μπρεχτ.
Τιμή και δόξα στους αγωνιστές και στους εκτελεσμένους του Μπλόκου, στους αγωνιστές του απελευθερωτικού αγώνα, που βάδισαν με περηφάνια στα εκτελεστικά αποσπάσματα, στις φυλακές και στις εξορίες, στη βίλα Λυμπερόπουλου, στις φυλακές Μαργαρίτη, στην έδρα των SS.
Τιμή και δόξα στους αγωνιστές του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ, τις χιλιάδες λαού που ψήλωσαν το μπόι μας.».
Επίσης, η μπάντα του Δήμου με το «Επέσατε Θύματα» και την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου έκλεισε τις εκδηλώσεις.