Δεκάδες δημοφιλή παιχνίδια του παρελθόντος αναβίωσαν στη διάρκεια των εκδηλώσεων των Ιωνικών Ημερών 2026 του Δήμου Νέας Ιωνίας Αττικής

Ρεπορτάζ-Φωτογραφίες-Βίντεο: Παναγιώτα Σούγια
Την υπέροχη αυτή νοσταλγική παρουσίαση δεκάδων αυτοσχέδιων παραδοσιακών παιδικών παιχνιδιών του παρελθόντος παρουσίασαν με ιδιαίτερα μεταδοτικό τρόπο οι κ.κ. Τάκης Κωστιδάκης, επίτιμος Πρόεδρος του Ιωνικού Συνδέσμου, Βαγγέλης Τελίδης, μέλος της Πολιτιστικής Ένωσης Μικρασιατών Νέας Ιωνίας «Η Καππαδοκία», και Κωνσταντίνος Τσαγκαράκης, Συγγραφέας και πρώην Πρόεδρος του Α.Γ.Σ. «ΑΝΑΤΟΛΗ», κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον των μικρών παιδιών και των συνοδών τους, που γέμισαν τον χώρο της παρουσίασης, και έφυγαν πλουσιότεροι σε γνώσεις για μια παλαιότερη Ελλάδα, δεδομένα φτωχή, μα συνάμα ελπιδοφόρα, στελεχωμένη από νέους ανθρώπους με εξαιρετικά δημιουργική φαντασία, που κατασκεύαζαν με πολλή αγάπη εποικοδομητικά και, ταυτόχρονα, ψυχαγωγικά αυτοσχέδια παιχνίδια, που διαμόρφωναν κοινωνικά τους μελλοντικούς ενήλικες.

Πριν από την έναρξη της παρουσίασης, οι κ.κ. Κωνσταντίνος Τσαγκαράκης και Βαγγέλης Τελίδης, μας έδωσαν μια σαφή εικόνα σχετικά με όλα όσα ακολούθησαν και παρουσιάστηκαν στο πολυπληθές κοινό, που παραβρέθηκε στο γήπεδο 5Χ5 της οδού Αγίου Γεωργίου, με πρώτο τον κ. Τσαγκαράκη να δηλώνει στην εφημερίδα μας πως: «Θα παρουσιάσουμε απόψε τα παραδοσιακά παιχνίδια, που εντάσσονται στο πρόγραμμα των Ιωνικών Ημερών. Είμαστε τρεις σύλλογοι: Ο Ιωνικός Σύνδεσμος, ο Σύλλογος Μικρασιατών «Η Καππαδοκία» και ο Αθλητικός Σύλλογος Στίβου «Η ΑΝΑΤΟΛΗ». Είμαστε ο «περιοδεύων θίασος.». Έτσι έχουμε ονομαστεί. Από το 2010 έχουμε ξεκινήσει την παρουσίαση παιχνιδιών και συνεχίζουμε, γιατί υπάρχει ενδιαφέρον. Όπου πηγαίνουμε τα παιδιά δείχνουν ενδιαφέρον.
Τι προσπαθούμε, τώρα, να κάνουμε: Δεν μπορούν να αναβιώσουν όλα τα παιχνίδια. Κάποια εξ αυτών. Γιατί, σήμερα, ο εκσυγχρονισμός τα έχει πλακώσει όλα και έχουν χαθεί τα πάντα.
Σήμερα, λοιπόν, εδώ επιδεικνύουμε τα παιχνίδια μιας άλλης εποχής και από ό,τι θα δείτε υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον από τα παιδιά.
Οι γονείς, οι γιαγιάδες και οι παππούδες, φέραν τα παιδιά τους εδώ, και η προσπάθεια είναι σε κάποια στιγμή, μα στο χωριό, μα στη γειτονιά, μα στο σπίτι, να τους επαναλαμβάνουν αυτά τα παιχνίδια.
Θα δείξουμε εδώ τα πατίνια, τα τσέρκια, το τσιλίκι, τα καλάμια (εξ ου βγήκε το απόφθεγμα: «Έχει καβαλήσει το καλάμι»), την καμήλα, το μαντίλι, τα στιλάκια, τις τσουβαλοδρομίες, το εφτάπετρο, τα βαρελάκια κ.ά..».

Ακολούθως, ο κ. Τσαγκαράκης ανάφερε πως: «Ο κ. Βαγγέλης (Τελίδης) είναι από τον Σύλλογο Καππαδοκών και μπορεί να μιλήσει, γιατί είναι και κατασκευαστής. Είναι δεξιοτέχνης και κατασκευάζει πολλά πράγματα.», δίνοντας πάσα στον κ. Βαγγέλη Τελίδη, ο οποίος είπε πως: «Τα χρόνια μετά τον πόλεμο ήτανε πολύ δύσκολα. Υπήρχε μεγάλη φτώχεια και αναγκαζόμασταν εμείς, σαν μικρά παιδιά, να βρίσκουμε κάποιους τρόπους να κάνουμε διάφορα παιχνίδια. Μεταξύ αυτών, ας πούμε, ήταν ο χαρταετός, ήταν τα πατίνια, ήταν τα αεροπλανάκια, ήταν τα τζιτζίλια, που λέγαμε, οι βόλοι, οι οποίοι ήταν κατασκευασμένοι από πηλό, που τους χρωματίζαμε, ήτανε τα καπάκια, που ήταν από τις γκαζόζες, τις μπίρες και διάφορα ποτά, ήτανε τα τόπια και άλλα πολλά, και με αυτά τα παιχνίδια παίζαμε και είχαμε μία εφευρετικότητα.
Έχουμε κατασκευάσει από το μυαλό μας με διάφορα σύρματα, που ήτανε εύκολα να τα βρούμε στη γειτονιά, τα «γκαζοζέν», που λέγαμε, με τέσσερις ρόδες ή και με οκτώ, που τραβούσαν ρυμούλκα.
Είχαμε φτιάξει το τσιλίκι. Βρίσκαμε ένα ξύλο από την οικοδομή και ένα ακόμη μικρότερο ξύλο και βάζαμε διάφορα νούμερα, και παίζαμε το πολύ γνωστό τσιλίκι, που αναφέρεται και σε κάποιο τραγούδι.
Είχαμε τα ποδοσφαιράκια, που βάζαμε καρφιά σε ένα ξύλο, τα βάζαμε σε διάσταση με τη σέντρα και τη μεγάλη περιοχή, και παίζανε τα παιδιά με αυτά τα καρφιά με ένα κέρμα. Παίζαμε ποιος θα βάλει γκολ.

Υπήρχανε πολλά ανακατασκευάσματα, που κάναμε. Μεταξύ αυτών ήταν το τόπι, το εφτάπετρο, που λέγαμε, το ρολόι, το σχοινάκι, που σήμερα ακόμη κάποια παιχνίδια παίζονται. Όπως το σχοινάκι, το εφτάπετρο στα σχολεία και πολλά άλλα, εν πάση περιπτώσει.
Είχαμε τον Καραγκιόζη, κάτω από ένα πανί, έναν μπερντέ, που λέγαμε εκείνα τα χρόνια. Είχαμε τις διάφορες φιγούρες και παίζαμε. Ο Βεληγκέκας, ο Καραγκιόζης, η Αγλαΐα, ο Κολλητήρης, ο Μορφονιός, ο Μπάρμπα-Γιώργης. Ήτανε πάρα πολλοί. Ήταν οι φιγούρες, που κάναμε διάφορα παιχνίδια, διάφορα σκετς. Όπως τον Αθανάσιο Διάκο, που παίζαμε, τον Καραγκιόζη Γιατρό, και διάφορα άλλα, τέλος πάντων.».

Στη συνέχεια, παρουσιάστηκαν, μεταξύ άλλων, διάφορα παραδοσιακά παιχνίδια, όπως τα «Κρόταλα», το «Φυσοκάλαμο», η «Λαμαρίνα με σύρμα».

Κατόπιν, παρουσιάστηκε ο τρόπος κατασκευής χαρταετών, με τον κ. Τάκη Κωστιδάκη να επισημαίνει, μεταξύ άλλων, πως: «Για τον χαρταετό, κάθε φορά ο Ιωνικός Σύνδεσμος, εδώ πέρα, με τον Βαγγέλη και με άλλους ανθρώπους, εγώ και άλλοι, βοηθάμε και μαθαίνουμε τα παιδιά να φτιάχνουνε χαρταετούς. Και στη Βιβλιοθήκη και στον Ιωνικό Σύνδεσμο και στην «ΑΝΑΤΟΛΗ» και όπου αλλού μας έχουνε καλέσει.».
Αμέσως μετά παρουσιάστηκαν ή «σβούρα» και το παιχνίδι: «Βεζύρης Βασιλιάς», που παίζεται με ένα κότσι από ζώο.

Η βραδιά συνεχίστηκε με την παρουσίαση ενός πολύ δημοφιλούς παιχνιδιού, που ήταν τα τζιτζίλια ή γκαζές, και στη συνέχεια οι παρουσιαστές έδειξαν πώς παίζονταν τα «σιδερένια κουρσούμια» από ρουλεμάν, ενώ ο κ. Κωστιδάκης αναφέρθηκε και σε ένα υπό έκδοση βιβλίο, το οποίο θα βγει πολύ σύντομα από τον Ιωνικό Σύνδεσμο, που θα εξηγεί αυτά τα παιχνίδια, τονίζοντας πως: «Θα προσπαθήσουμε να τα βιντεοσκοπήσουμε τα παιχνίδια, ούτως ώστε να μπορούμε να τα δείχνουμε και να τα εξηγούμε, να μπορούν τα παιδιά να παίξουνε.».
Επιπλέον, μεταξύ άλλων παραδοσιακών παιχνιδιών, επιδείχθηκαν και τα λεγόμενα «καπάκια», τα οποία παίζονταν σε συνδυασμό με τα «σιδερένια κουρσούμια», και ακόμη παρουσιάστηκε το παιχνίδι των «βόλων».

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με τις χαρακτηριστικές «τσουβαλοδρομίες», στις οποίες συμμετείχε και ο Δήμαρχος Νέας Ιωνίας Αττικής, κ. Παναγιώτης Μανούρης, και τα «καλάμια».

Την ξεχωριστή αυτή εκδήλωση παρακολούθησαν, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος του Ιωνικού Συνδέσμου, κ. Γιάννης Κοντίτσης, ο Πρόεδρος του Α.Γ.Σ. «ΑΝΑΤΟΛΗ» Νέας Ιωνίας, κ. Ευάγγελος Βασιλείου, ο οποίος βοήθησε πολύ στη διεξαγωγή της εκδήλωσης, όπως και η πρώην Αντιπρόεδρος του Ιωνικού Συνδέσμου, κ. Φωτεινή Παπαδοπούλου.