Απόδοση από την υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, του περίκεντρου ναού στη Μαξιμιανούπολη της Ροδόπης
Τη Ροδόπη επισκέπτεται η υπουργός Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, με αφορμή την απόδοση της αποκατάστασης του περίκεντρου επισκοπικού ναού στη Μαξιμιανούπολη. Μάλιστα, η κ. Λίνα Μενδώνη πραγματοποίησε αυτοψία σε εν εξελίξει έργα, που υλοποιεί η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων και προέδρευσε με τον Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, κ. Χριστόδουλο Τοψίδη, σε σύσκεψη αρμοδίων στελεχών για την πορεία των έργων, που εκτελεί το Υπουργείο Πολιτισμού στην Περιφέρεια, αλλά και για την προετοιμασία της επόμενης προγραμματικής περιόδου 2028-2034.
Επίσης, η υπουργός Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, στον χαιρετισμό της, στην τελετή της απόδοσης του ναού της Μαξιμιανούπολης, ανάφερε πως: «Αποδίδεται σήμερα, στην τοπική Εκκλησία και στην τοπική κοινωνία, ένα εξαιρετικά σημαντικό βυζαντινό μνημείο, σπάνιας αρχιτεκτονικής, ως επισκέψιμος χώρος. Το έργο υλοποιήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού, δια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης, με χρηματοδότηση 1.500.000 ευρώ, από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης. Το συγκεκριμένο μνημείο αποτελεί, ουσιαστικά, τη μόνη ορατή μαρτυρία, που διαθέτουμε για τη Μαξιμιανούπολη, ένα σημαντικό κέντρο του Βυζαντίου, σε θέση στρατηγικής σημασίας, στον άξονα της Εγνατίας Οδού. Για το Υπουργείο Πολιτισμού η αποκατάσταση και η απόδοση κάθε μνημείου αποτελεί πάντα χαρμόσυνο γεγονός, όπως, άλλωστε, και για τις τοπικές κοινότητες, στις οποίες ανήκει. Όταν, όμως, ένα μνημείο αποδίδεται στην αρχική του χρήση, εν προκειμένω στη λατρεία -καθώς θα μπορούν να τελούνται στο μνημείο ιερές ακολουθίες- σε συνεννόηση πάντα με την οικεία Εφορεία Αρχαιοτήτων, η χαρά και η ικανοποίησή μας είναι ακόμη μεγαλύτερη. Η τέλεση της ακολουθίας του Αγιασμού μέσα στο ιερό, μετά από αιώνες σιωπής, καθιστά τη στιγμή μοναδική. Η Θράκη είναι ένας τόπος ευλογημένος, προικισμένος με ένα εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον και ένα εξαιρετικά πλούσιο πολιτιστικό απόθεμα, με μείζονα μνημεία όλων των περιόδων. Είναι ένας μοναδικός τόπος, όπου η ορθόδοξη βυζαντινή παράδοση παραμένει ζωντανή. Αυτήν ακριβώς την παράδοση οφείλουμε όλοι να διατηρήσουμε και να την αναδείξουμε.».
Περίκεντρος ναός Μαξιμιανούπολης
Η Μαξιμιανούπολη, ένας από τους σημαντικότερους αστικούς σταθμούς της βυζαντινής Θράκης, ιδρύθηκε από τον Αυτοκράτορα Μαξιμιανό, στα τέλη του 3ου με αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., περίπου, επτά χιλιόμετρα δυτικά της Κομοτηνής. Κατά τη βυζαντινή περίοδο εξελίχθηκε σε σημαντικό διοικητικό και εκκλησιαστικό κέντρο της περιοχής. Ο περίκεντρος ναός, ο οποίος πιθανότατα αποτελούσε τον επισκοπικό ναό της πόλης, χρονολογείται μεταξύ του 11ου και του 13ου αιώνα, και ανήκει στον ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό τύπο των περίκεντρων ναών με εξαγωνική κάτοψη. Είναι το μοναδικό μέχρι σήμερα ανεσκαμμένο μνημείο στο εσωτερικό της οχύρωσης της αρχαίας πόλης.
Το έργο της αποκατάστασης και της ανάδειξης του ναού, καθώς και της συντήρησης των κονιαμάτων και των λίθινων στοιχείων του, υλοποιήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης και τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού. Οι εργασίες περιέλαβαν παρεμβάσεις στερέωσης, συντήρησης και αναστήλωσης του μνημείου, καθώς και τη διαμόρφωση των απαραίτητων υποδομών για τη βελτίωση της επισκεψιμότητας και της προσβασιμότητας του αρχαιολογικού χώρου, εξασφαλίζοντας την προστασία και την ανάδειξή του.
Την ακολουθία του Αγιασμού τέλεσε ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής κ.κ. Παντελεήμων, παρουσία του Περιφερειάρχη κ. Χριστόδουλου Τοψίδη και του Δημάρχου Ιάσμου κ. Ιμάμ Τζανέρ.
Την υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, συνόδευαν η Γενική Γραμματέας Πολιτισμού κ. Ολυμπία Βικάτου, ο Διευθυντής της Επιτελικής Δομής του Ε.Σ.Π.Α. του ΥΠ.ΠΟ. κ. Γιάννης Μυλωνάς, η αναπληρώτρια Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης κ. Δόμνα Τερζοπούλου και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠ.ΠΟ..
Αυτοψία στο Ιμαρέτ Κομοτηνής
Επίσης, η κ. Λίνα Μενδώνη πραγματοποίησε αυτοψία στο Ιμαρέτ Κομοτηνής, το παλαιότερο, πιθανόν, σωζόμενο οθωμανικό μνημείο της Ευρώπης, το οποίο χρονολογείται μεταξύ 1364 και 1382. Το μνημείο έχει αποκατασταθεί από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης με πόρους του Περιφερειακού Προγράμματος «Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης»-Ε.Σ.Π.Α. 2014-2020. Κατά την αυτοψία εξετάστηκαν τα επόμενα βήματα για την αξιοποίηση του ιστορικού συγκροτήματος ως εκθεσιακού χώρου.
Ακόμη, όπως ανάφερε η κ. Λίνα Μενδώνη: «Στόχος μας είναι έως το τέλος του έτους να έχουν εγκριθεί η μουσειολογική και η μουσειογραφική μελέτη για τις δύο αίθουσες του Ιμαρέτ, καθώς και για τον χώρο του Παγοποιείου. Στους δύο πρώτους χώρους προβλέπεται να φιλοξενηθεί η εκκλησιαστική συλλογή, ενώ στο Παγοποιείο σχεδιάζεται έκθεση αφιερωμένη στην Ιστορία και στην πολυπολιτισμικότητα της Κομοτηνής.».
Παράλληλα, το Υπουργείο Πολιτισμού είναι σε συνεννόηση με την ΕΤ.Α.Δ., για την οριστικοποίηση της παραχώρησης του παλιού Κινηματογράφου «Αστέρια», που βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με το Ιμαρέτ, ώστε να ξεκινήσουν οι μελέτες της αποκατάστασης του συγκεκριμένου κτηρίου, παράλληλα με τη μουσειολογική και τη μουσειογραφική μελέτη.
Στόχος είναι το κτήριο των «Αστεριών» να ανοίξει στο κοινό και να αποτελέσει συνέχεια της ιστορικής διαδρομής της πόλης, λειτουργώντας, παράλληλα, ως επισκέψιμος και λειτουργικός χώρος, ανοιχτός στο κοινό.
Σύσκεψη στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
Η επίσκεψη της υπουργού Πολιτισμού στην Π.Ε. Ροδόπης ολοκληρώθηκε με τη σύσκεψη στην έδρα της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Το επίκεντρο της σύσκεψης αποτέλεσαν τα έργα πολιτισμού, που υλοποιούνται στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, καθώς και η ανταλλαγή απόψεων για τον σχεδιασμό της επόμενης προγραμματικής περιόδου.
Στην σύσκεψη συμμετείχαν η Γενική Γραμματέας Πολιτισμού κ. Ολυμπία Βικάτου, ο Διευθυντής της ΕΔΕΠΟΛ κ. Γιάννης Μυλωνάς, ο Προϊστάμενος της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του Προγράμματος «Ανατολική Μακεδονία–Θράκη» κ. Παναγιώτης Κουδουμάκης, η Έφορος Αρχαιοτήτων κ. Δόμνα Τερζοπούλου, καθώς και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠ.ΠΟ. και της Περιφέρειας.