Ανοιχτό για το κοινό είναι πλέον το εντυπωσιακό Μουσείο της Ανασκαφής, στη βάση του κτηρίου του Μουσείου της Ακρόπολης

Ρεπορτάζ-Φωτογραφίες: Παναγιώτα Σούγια
Οδηγοί μας σε αυτό το ανεπανάληπτο οδοιπορικό στον χρόνο ήταν ο Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Μουσείου Ακρόπολης, Αρχαιολόγος κ. Νικόλαος Σταμπολίδης, και η Διευθύντρια Συλλογών και Εκθέσεων του Μουσείου της Ακρόπολης κ. Σταματία Ελευθεράτου, οι οποίοι με πολλή ευγένεια, υπομονή και άριστη επιστημονική γνώση, μας ξενάγησαν στο πρωτοποριακό αυτό Μουσείο.

Όπως, λοιπόν, εμείς, έτσι και οι επισκέπτες του συγκλονιστικού αυτού Μουσείου της Ανασκαφής, κυριολεκτικά ενός Μουσείου μέσα στο Μουσείο, το οποίο άνοιξε πλέον για το κοινό, θα μπορούν να απολαμβάνουν ένα μαγευτικό ταξίδι στον χρόνο και στην καθημερινότητα των ανθρώπων, που έζησαν στη σκιά του βράχου της Ακρόπολης, για περισσότερο από 4.500 χρόνια.

Το παγκοσμίως μοναδικό αυτό Μουσείο της Ανασκαφής στεγάζει 1.150 αντικείμενα, από τα χιλιάδες που άφησαν πίσω τους οι άνθρωποι, που έζησαν στον χώρο αυτόν στο διάβα των αιώνων.
Θυμίζουμε πως η συγκεκριμένη αθηναϊκή γειτονιά ανακαλύφθηκε κατά τις συστηματικές ανασκαφές, που διενεργήθηκαν στην περιοχή για την κατασκευή του Μουσείου και του Σταθμού «Ακρόπολη» του Μετρό της Αθήνας.
Έργα διαφορετικά από την Αρχιτεκτονική τελειότητα των μνημείων του Ιερού Βράχου και την παράδοση της ψυχής στην αισθητική εποπτεία των εκθεμάτων του Μουσείου της Ακρόπολης, το Μουσείο της Ανασκαφής αναδεικνύει και αναφέρεται σε πράγματα καθημερινά, που βρίσκονται κοντά και αγγίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη, συγκινώντας την με μοναδικό τρόπο.
Πρόκειται για τα καθημερινά αντικείμενα ανθρώπων μιας άλλης αρχαίας εποχής, κυρίως πολιτών της Αθήνας, αλλά και μετοίκων, δούλων και ξένων, οι οποίοι πέρασαν από την αθηναϊκή αυτή γειτονιά, κάποιοι εκ των οποίων δημιούργησαν τα μεγάλα έργα της Ακρόπολης και του Παρθενώνα, και εκείνων που στη συνέχεια τα διατήρησαν, όσο καλύτερα μπορούσαν.

Επίσης, ο πλούτος και η τεράστια ποικιλία των εκθεμάτων υποδηλώνουν ξεκάθαρα πως η συγκεκριμένη γειτονιά υπήρξε ένας ζωντανός οργανισμός, με κοινωνικές, οικονομικές, πολιτιστικές και πνευματικές λειτουργίες, καθώς για περισσότερα από 4.500 χρόνια Αθηναίοι και ξένοι, ελεύθεροι πολίτες, μέτοικοι και δούλοι, αξιωματούχοι, έμποροι και βιοτέχνες, γεωργοί και γαιοκτήμονες, άνθρωποι διαφορετικών εθνικών προελεύσεων και θρησκευτικών αντιλήψεων γεννιόνταν, ζούσαν και δημιουργούσαν σε αυτή την άρτια δομημένη γειτονιά.
Εκείνη τη ζωή, με τις ποικίλες εκδηλώσεις της, κατά κάποιον τρόπο μπορεί ο επισκέπτης του Μουσείου της Ανασκαφής μπορεί να αφουγκραστεί σε τεράστιο βαθμό, καθώς στα 35 μέτρα της κατάφωτης προθήκης ξεδιπλώνονται διαδοχικά όψεις της καθημερινότητας των κατοίκων, όπως η οργάνωση του νοικοκυριού, οι δραστηριότητες παιδιών, γυναικών και ανδρών, το εμπόριο και οι συναλλαγές κ.ά..
Ακόμη, στη μεγάλη ολοτοίχια βιτρίνα, η κατακερματισμένη οικοσκευή, που ανασύρθηκε από τη δεξαμενή ενός σπιτιού, θα λέγαμε πως σηματοδοτεί την καταστροφή της Αθήνας από τα στρατεύματα του Σύλλα, το 86 π.Χ., και, ταυτόχρονα, δίνει μια πανοραμική εικόνα του μη φθαρτού εξοπλισμού μιας κατοικίας της εποχής εκείνης.
Επιπλέον, στην περίκλειστη αίθουσα, που σχηματίζεται στο βάθος, οι διάφορες ενότητες συνδέονται περισσότερο με την πνευματική ζωή των κατοίκων, την πίστη και τις δοξασίες τους, τις φιλοσοφικές και θρησκευτικές αναζητήσεις τους, καθώς προβάλλεται η φύση θεοτήτων του ελληνικού πανθέου.

Επίσης, οι μορφές του Αριστοτέλη και του Πλάτωνα, καθώς και το πορτραίτο της αυτοκράτειρας Ευδοκίας, υπογραμμίζουν την πνευματική και αισθητική καλλιέργεια, την οικονομική επιφάνεια και την πολιτική επιρροή των ενοίκων των πολυτελών ρωμαϊκών σπιτιών και των εντυπωσιακών επαύλεων της ύστερης αρχαιότητας.

Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως πολύπλοκες μηχανολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις εξασφαλίζουν θερμική σταθερότητα και εγγυώνται τη διατήρηση και των πιο ευαίσθητων εκθεμάτων, πιστοποιημένα υλικά προσφέρουν πλήρη στεγανότητα και εκμηδενίζουν την εκπομπή επιβλαβών ρύπων, ενώ προηγμένα συστήματα ασφαλείας προστατεύουν το Μουσείο της Ανασκαφής από πιθανές κακόβουλες ενέργειες.
Ακόμη, το ερμηνευτικό και εποπτικό υλικό χαρακτηρίζεται από επιτηδευμένη λιτότητα ως προς τη μορφή, αλλά πλήρως κατατοπιστικό ως προς το περιεχόμενο, ενώ τα εισαγωγικά κείμενα και οι λεζάντες παρέχουν πληροφορίες, σχέδια και αναπαραστάσεις, αποδίδοντας κάθε λεπτομέρεια, επεξηγώντας ή συμπληρώνοντας στοιχεία.

Επίσης, αξίζει να σημειωθεί πως έως τον Σεπτέμβριο αναμένεται τα αναλυτικά λήμματα των 1.150 αντικειμένων να αναρτηθούν στην ιστοσελίδα του Μουσείου της Ακρόπολης, εμπλουτίζοντας την υπάρχουσα ψηφιακή συλλογή, ενός πραγματικά πρωτοπόρου Μουσείου, το οποίο έχει καταστήσει το σύνολο των εκθεμάτων του ανοιχτό και προσβάσιμο στην παγκόσμια κοινότητα.
Επιπλέον, την ίδια περίοδο πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία η εφαρμογή image recognition, όπου ο επισκέπτης θα μπορεί μέσω του κινητού του να έχει πρόσβαση σε αναλυτικές πληροφορίες για κάθε έκθεμα της ανασκαφής, σε 28 γλώσσες, ενώ προς το παρόν το Τμήμα Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων θα προσφέρει προγραμματισμένες περιηγήσεις, οι οποίες θα ξεκινήσουν από το Σάββατο 6 Ιουλίου 2024 και θα επαναλαμβάνονται κάθε Σάββατο.
Ακολουθεί ενδεικτικό φωτογραφικό υλικό, μικρό μόνο δείγμα από το τι περιμένει τον επισκέπτη να ανακαλύψει ευρισκόμενος δια ζώσης στο Μουσείο της Ανασκαφής: