Ανάδειξη του Διατειχίσματος στον αρχαιολογικό χώρο των Δυτικών Λόφων της Ακρόπολης – Αναβάθμιση του εκδοτηρίου στην είσοδο της Ακρόπολης
Το Υπουργείο Πολιτισμού, δια της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, προχωρεί στην ανάδειξη του Διατειχίσματος στον αρχαιολογικό χώρο των Δυτικών Λόφων (Μουσών, Πνύκας και Νυμφών) της Ακρόπολης και σε εργασίες διαμόρφωσης του εκδοτηρίου της κεντρικής εισόδου του αρχαιολογικού χώρου Ακρόπολης και Κλιτύων, προκειμένου να υποστηρίξει τον αναγκαίο εξοπλισμό για το έργο του Ο.Δ.Α.Π., για την εφαρμογή ψηφιακών διαδραστικών υπηρεσιών και περιεχομένου. Τα έργα εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο της αναβάθμισης των παρεχομένων υπηρεσιών στους επισκέπτες του αρχαιολογικού χώρου, με την εγκατάσταση νέου εξοπλισμού.
Η υπουργός Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, δήλωσε σχετικά πως: «Μετά τα εγκαίνια του νέου πωλητηρίου στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης, την αναβάθμιση του πλατώματος του Αρείου Πάγου και την απόδοση στο κοινό μιας νέας διαδρομής περιήγησης κατά μήκος της Βόρειας Κλιτύος, αλλά και τα εν εξελίξει έργα αποκατάστασης στο Παλαιό Μουσείο και στο μυκηναϊκό τείχος, στο ανατολικό πλάτωμα, συνεχίζουμε με συστηματικό ρυθμό τα έργα ανάδειξης και αναβάθμισης στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών υλοποιεί μια ολοκληρωμένη επέμβαση προστασίας και ανάδειξης των τμημάτων του Διατειχίσματος στους Δυτικούς Λόφους της Ακρόπολης, το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα της οχυρωματικής δραστηριότητας της αρχαίας Αθήνας, καλύπτοντας, περίπου, δεκαπέντε αιώνες Ιστορίας. Συγχρόνως, με χρηματοδότηση του Ο.Δ.Α.Π., η Εφορεία Αρχαιοτήτων προχωρά σε εργασίες ψηφιακής αναβάθμισης του εκδοτηρίου εισιτηρίων στην κεντρική πύλη της Ακρόπολης, ώστε να παρέχονται στους επισκέπτες σύγχρονες και ποιοτικές υπηρεσίες. Οι προβλεπόμενες επεμβάσεις αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των δομικών προβλημάτων και στην αποτροπή περαιτέρω φθορών, ώστε να αναδειχθεί και να ερμηνευτεί το μνημείο με γνώμονα τη μικρότερη δυνατή παρέμβαση στο αρχαιολογικό τοπίο.».
Εργασίες διαμόρφωσης στο εκδοτήριο της Ακρόπολης
Οι προτεινόμενες εργασίες διαμόρφωσης του εκδοτηρίου της κεντρικής εισόδου του αρχαιολογικού χώρου της Ακρόπολης προβλέπουν, μεταξύ άλλων, την εγκατάσταση πέντε αυτόματων σταθμών πληρωμής, εκ των οποίων τρεις για το κεντρικό εκδοτήριο και δύο για το εκδοτήριο στη Νότια Κλιτύ. Επίσης, προτείνεται η αναδιάταξη του εκδοτηρίου με τέσσερις θέσεις εξυπηρέτησης (μία για ΑμεΑ) των επισκεπτών. Προβλέπονται η κατασκευή νέου πάγκου με μεταλλικό σκελετό και η τοποθέτηση μεταλλικού σκιάστρου, εσωτερικές διαρρυθμίσεις, επέκταση του υπερυψωμένου δαπέδου και κατασκευή ράμπας ΑμεΑ για καλύτερη πρόσβαση και νέα ηλεκτρολογική εγκατάσταση. Σύμφωνα με την ισχύουσα Προγραμματική Σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Ο.Δ.Α.Π., που αφορά στο έργο, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών αναλαμβάνει την υλοποίηση των εργασιών διαμόρφωσης του χώρου εγκατάστασης Paypod και ο Ο.Δ.Α.Π. τη χρηματοδότηση των εργασιών διαμόρφωσης του υφιστάμενου εκδοτηρίου με περιορισμένες επεμβάσεις στον περιβάλλοντα χώρο του κτηρίου στην κατεύθυνση της βελτίωσης των προσφερόμενων υπηρεσιών και των συνθηκών εργασίας των εργαζομένων στο εκδοτήριο.
Ανάδειξη Διατειχίσματος
Το Διατείχισμα, κατασκευάστηκε για να ενισχύσει την οχύρωση της αρχαίας Αθήνας, συνδέοντας τον λόφο των Μουσών (Φιλοπάππου) με τον λόφο των Νυμφών (Αστεροσκοπείου), ενώνοντας επί της ουσίας δύο σημεία της περιφέρειας του Θεμιστόκλειου τείχους (479 π.Χ.) και δημιουργώντας νέο δυτικό όριο της πόλης. Το Διατείχισμα εκτείνεται σε μήκος 900 μ., στην κορυφογραμμή της λοφοσειράς. Από τον 4ο αιώνα π.Χ. έως το τέλος της αρχαιότητας υπέστη επισκευές και μετατροπές, αποτελώντας χαρακτηριστικό δείγμα αμυντικής αρχιτεκτονικής. Η πρώτη κατασκευαστική του φάση χαρακτηρίζεται από την έμπλεκτη τεχνική με χρήση κροκαλοπαγούς λίθου. Χρονολογήθηκε, αρχικά, στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ., η οποία αναφέρεται σε επισκευές των τειχών του άστεως, του Πειραιά και των Μακρών Τειχών. Το Διατείχισμα υπέστη σημαντικές επεμβάσεις στη μέση ελληνιστική περίοδο (200-166 π.Χ.), με εκτεταμένες επισκευές και προσθήκες, χρησιμοποιώντας λευκό πωρόλιθο. Η πιο σημαντική αλλαγή ήταν η μετατόπιση του τείχους προς τα δυτικά στην περιοχή της Πνύκας, με νέα συμπαγή κατασκευή. Επεμβάσεις υπήρξαν και στην ύστερη ελληνιστική περίοδο (μετά την επιδρομή του Σύλλα, το 86 π.Χ.), κατά τον 1ο και 2ο αιώνα μ.Χ., καθώς και στα χρόνια του Βαλεριανού (253-260 μ.Χ.). Μετά την επιδρομή των Ερούλων (267 μ.Χ.) και τις καταστροφές που υπέστη το Δίπυλο, το Διατείχισμα εγκαταλείφθηκε μαζί με όλη την περιοχή. Ωστόσο, στην εποχή του Ιουστινιανού (527-565 μ.Χ.) έγιναν εκτεταμένες επισκευές.
Στους νεότερους χρόνους, κατά τις δεκαετίες του ’50 και ’80, έγιναν ποικίλες επεμβάσεις (διαμορφώσεις μονοπατιών, δενδροφυτεύσεις, εγκαταστάσεις «Ήχος και Φως»), που αλλοίωσαν το τοπίο και κάλυψαν τμήματα του τείχους. Μετέπειτα, στο πλαίσιο του έργου της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων Αθηνών, στις αρχές του 2000, καθαιρέθηκαν οι εγκαταστάσεις του «Ήχος και Φως». Το 2021, εγκρίθηκε σχέδιο εργασιών για την ανάπλαση, αποκατάσταση και ανάδειξη των Λόφων Πνυκός, Νυμφών και Μουσών-Φιλοπάππου, το οποίο υλοποιείται μέσω της Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού, Δήμου Αθηναίων, Περιφέρειας Αττικής και της εταιρείας «Εθνικός Κήπος-Μητροπολιτικό Πράσινο Α.Ε.», που υπογράφηκε το 2022.
