Ανθεκτική, όχι τέλεια μαμά: Η μαμά στη σύγχρονη καθημερινότητα
11 Μαΐου 2025 σήμερα και όπως κάθε χρόνο τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου στις περισσότερες χώρες γιορτάζεται η Ημέρα της Μητέρας. Με αφορμή την ιδιαίτερη αυτή γιορτή φιλοξενούμε ένα επίκαιρο άρθρο της Κλινικής Ψυχολόγου-Συγγραφέα κ. Μαρίας Καπάνταη, το οποίο ασχολείται όχι με την «τέλεια μητέρα», αλλά με την ανθεκτική μαμά, η οποία παλεύει για να ανταπεξέλθει στη σύγχρονη καθημερινότητα, επιδεικνύοντας μια απαράμιλλη ψυχική ανθεκτικότητα, χάρη στην οποία πάρα πολλές φορές κάνει το αδύνατο δυνατό.
Η ψυχική ανθεκτικότητα στην καθημερινότητα της μητρότητας
της κ. Μαρίας Καμπάνταη – Κλινικής Ψυχολόγου-Συγγραφέα*
Μαμά… Ένας ρόλος γεμάτος αγάπη, αλλά και προκλήσεις. Ένας ρόλος που δεν παύει ποτέ, δεν κάνει διαλείμματα, δεν κρύβεται πίσω από τίτλους ή ωράρια. Καθημερινά καλείσαι να ανταποκριθείς σε πολλαπλές απαιτήσεις: να είσαι παρούσα στο μεγάλωμα του παιδιού σου, να διατηρείς σχέσεις με ισορροπία, να εργάζεσαι, να νοιάζεσαι, να φροντίζεις.
Μέσα σε όλα αυτά, συχνά ξεχνάμε τη μία θεμελιώδη ερώτηση: πώς είμαι εγώ; Πώς αντέχω;
Τι σημαίνει «αντέχω»;
Η αντοχή στην ψυχολογία δεν ταυτίζεται με την απουσία συναισθημάτων ή την άρνηση της δυσκολίας. Αντιθέτως, ψυχική ανθεκτικότητα σημαίνει πως, παρόλο που νιώθω πίεση, άγχος, θυμό ή απογοήτευση, βρίσκω τρόπους να προσαρμοστώ, να επανέλθω, και τελικά – πολλές φορές να εξελιχθώ.
Ας φανταστούμε την ψυχή σαν μια μπάλα του μπάσκετ: υπό την πίεση συμπιέζεται, αλλά όταν η πίεση απομακρύνεται, επανέρχεται στο αρχικό της σχήμα. Ίσως, μάλιστα, αναπηδήσει. Η ανθεκτικότητα δεν είναι στατικότητα· είναι κίνηση, επιστροφή, μεταμόρφωση.
Στη θεραπευτική πράξη συχνά συναντώ μητέρες, που περιγράφουν δύσκολες περιόδους ζωής ως σταθμούς προσωπικής αλλαγής. Όχι χωρίς πόνο, αλλά με αξία. Αυτό ονομάζεται μετατραυματική ανάπτυξη: η δυνατότητα να βγούμε από μια κρίση πιο συνειδητοποιημένοι, με άλλες προτεραιότητες και βαθύτερη σχέση με τον εαυτό μας.
Η πίεση της «τέλειας μαμάς»
Δεν χρειάζεται -και δεν γίνεται- να είσαι τέλεια. Αντιθέτως, η παραδοχή της ατέλειας όχι μόνο σε ελευθερώνει, αλλά λειτουργεί και ως πολύτιμο μάθημα για το παιδί σου. Μέσα από σένα μαθαίνει πώς να σχετίζεται με τους άλλους, πώς να αντιμετωπίζει τη ματαίωση, πώς να είναι συμπονετικός/ή και ανθρώπινος/η.
Πρακτικές συμβουλές για σένα:
- Δώσε προτεραιότητα: Αναγνώρισε τι αξίζει πραγματικά την προσοχή σου μέσα στην ημέρα.
- Δες τι έχεις καταφέρει: Εστίασε στα μικρά, καθημερινά βήματα. Τα λάθη δεν σε ορίζουν.
- Αναγνώρισε το δίκτυό σου: Οι σχέσεις είναι πηγή ανθεκτικότητας. Ευχαρίστησε όλους όσοι σε στηρίζουν.
- Φρόντισε τον εαυτό σου: Κάθε μέρα, έστω και για λίγο, φρόντισε το σώμα και την ψυχή σου.
- Βάλε ρεαλιστικούς στόχους: Απόφυγε την τελειοθηρία. Προτίμησε το εφικτό, όχι το ιδανικό.
Τι μπορείς να καλλιεργήσεις στο παιδί σου:
- Εκφράσου συναισθηματικά: Όταν μιλάς για τα συναισθήματά σου, μαθαίνεις στο παιδί να τα αναγνωρίζει και να τα διαχειρίζεται.
- Άκου με προσοχή: Μη σπεύδεις να λύσεις κάθε πρόβλημα. Δώσε χώρο στο παιδί να αναπτύξει πρωτοβουλία.
- Ενίσχυσε την αυτοεκτίμησή του: Δείξε του ότι αξίζει, όχι για ό,τι κάνει, αλλά για ό,τι είναι.
- Μάθε μαζί του την ευγνωμοσύνη: Αναζητήστε μαζί, στο τέλος της μέρας, τρία πράγματα, για τα οποία νιώθετε ευγνωμοσύνη. Ένα απλό, καθημερινό τελετουργικό, που καλλιεργεί σταθερότητα και νόημα.
Η ζωή όπως είναι…
Η ζωή δεν είναι μια ευθεία. Είναι ένα μείγμα γλυκού και πικρού, ευκολίας και δυσκολίας. Θυμίζει ένα… τιραμισού: στρώσεις εμπειρίας, με γλύκα, με πίκρα από τον espresso, αλλά και με το κακάο στο τέλος – το μικρό, απλό στοιχείο που κάνει τη διαφορά.
Αναζήτησε, λοιπόν, το δικό σου «κακάο». Μπορεί να είναι μια κουβέντα με το παιδί σου, που δεν έκανες ποτέ. Μια σιωπή. Μια πράξη φροντίδας για εσένα.
Μικρά πράγματα. Μα καθοριστικά.
* Η κ. Μαρία Καμπάνταη είναι Κλινική Ψυχολόγος και Συγγραφέας των βιβλίων ψυχολογίας-θεραπευτικής λογοτεχνίας: «Ανελκυστήρας» (ψηφίστηκε το 2022 στα δέκα καλύτερα βιβλία της κατηγορίας του στον διαγωνισμό κοινού Public) και «Μαμά… 20 αληθινές ιστορίες», εκδόσεις Αρμός.
