Εκδηλώσεις στη μνήμη του John Pendlebury διοργανώνουν η Περιφέρεια Κρήτης, η Βικελαία Βιβλιοθήκη και η Βρετανική Σχολή Αθηνών

Πρόκειται για μια μεγάλη Έκθεση Αρχειακών Τεκμηρίων και μια σημαντική επιστημονική Ημερίδα, οι οποίες υπενθυμίζουν στην Κρήτη την προσφορά και τη θυσία του για το νησί. Οι δύο εκδηλώσεις προγραμματίστηκαν στο πλαίσιο των εορτασμών της Μάχης της Κρήτης, με αφορμή τη συμπλήρωση των 120 χρόνων από την γέννηση του ήρωα. Οι πρώτες ημέρες, άλλωστε, της Μάχης αυτής, τον Μάιο του 1941, σηματοδότησαν και το ηρωικό τέλος του.
«Ο John Pendlebury, με την διπλή ιδιότητα του κρητολάτρη επιστήμονα και του ήρωα πολεμιστή καταλέγεται στη χορεία των μεγάλων προσωπικοτήτων, που έπαιξαν θετικό ρόλο στη διαμόρφωση της μακραίωνης και πολυκύμαντης ιστορίας του τόπου μας. Ιδίως, όμως, κατά τον πόλεμο συνέβαλε, ώστε να γραφτούν κάποιες από τις πιο ένδοξες σελίδες της κρητικής ιστορίας. Κάθε αναφορά, λοιπόν, στη μνήμη του John Pendlebury, αποτελεί για μας απόδοση οφειλόμενου χρέους. Συνιστά, παράλληλα και φόρο τιμής στον ίδιο τον Πολιτισμό της Κρήτης, αλλά και στη σύγχρονη ιστορία της. Στην ένδοξη Μάχη και στην ηρωική Αντίσταση. Είναι ακόμη και μια ειλικρινής ένδειξη ευγνωμοσύνης και απόδοσης χρέους απέναντι στην Κρητική Ψυχή, που υπήρξε, εν τέλει, ο πρωταγωνιστής των γεγονότων.», υπογράμμισε στον χαιρετισμό του ο Περιφερειάρχης Κρήτης, κ. Σταύρος Αρναουτάκης.

Επίσης, ο κ. Αρναουτάκης, αναφερόμενος στη ζωή και στη δράση του, επισήμανε πως: «Ήταν εξαιρετικά καρποφόρα, για ολόκληρη τη δεκαετία του 1930, που υπηρέτησε ως Αρχαιολόγος της Βρετανική Σχολής, αφήνοντας εξέχον επιστημονικό έργο για την Αρχαιολογία της Κρήτης. Παράλληλα, υπήρξε και ενθουσιώδης φωτογράφος, ενώ στο ξέσπασμα του Πολέμου ο καταξιωμένος Αρχαιολόγος υπηρέτησε ως Κατάσκοπος της Βρετανίας, προκειμένου να βοηθήσει στην άμυνα της Μεγαλονήσου, εν όψει της επικείμενης Μάχης της Κρήτης. Με τον ρόλο αυτόν συνέβαλε σημαντικά στη δημιουργία του ισχυρού αντιστασιακού δικτύου των ντόπιων Ανταρτών και Καπετάνιων. Αυτό το δίκτυο αποτέλεσε τον πυρήνα, από τον οποίο ξεπήδησε η Εποποιία της Μάχης της Κρήτης και της μετέπειτα Αντίστασης. Η έκθεση και η Ημερίδα θα φωτίσουν και αυτόν τον ρόλο του Τζων Πεντλεμπέρυ: Τη συμμετοχή του στη Μάχη, τον ηρωικό θάνατό του σε αυτήν και τη διατήρηση της μνήμης του στην πόλη του Ηρακλείου, όπου έζησε και θυσιάστηκε.».

Επίσης, ο Δήμαρχος Ηρακλείου Κρήτης, κ. Αλέξης Καλοκαιρινός, αναφέρθηκε στον χαιρετισμό του περιληπτικά στον άνθρωπο, Αρχαιολόγο και ήρωα, λέγοντας μεταξύ άλλων πως: «Ο Πεντλεμπέρυ ήταν ένας δρομέας Αρχαιολόγος, με τις σπουδές της Κλασικής Αρχαιολογίας, που αρνήθηκε την ακαδημαϊκή καριέρα και κάθε στατική θέση. Ήταν ένας αθλητήςΑαρχαιολόγος του πεδίου και συγγραφέας. Επίσης, πρόλαβε να φανεί πολύ χρήσιμος για την οργάνωση της Αντίστασης, και γνωρίζουμε τη φιλία του με τον Αντώνη Γρηγοράκη, τον Σατανά και άλλους. Ο θάνατος τον βρήκε στην πόλη, αλλά στον Κρουσώνα ήθελε να πάει.» και ακόμη ανέφερε πως: «Το τιμώμενο πρόσωπο, που λέγεται Πεντλεμπέρυ, και είναι κατοχυρωμένο, καθώς ένας δρόμος στα Καμίνια, που ξεκινά από τη Μάχη Κρήτης και τελειώνει στην Κανδάνου, είναι η οδός Πεντλεμπέρυ και είναι ο τόπος όπου εκτελέστηκε.».

Επιπλέον, ο κ. Καλοκαιρινός έκανε και έναν παραλληλισμό αναφορικά με την οδό Έβανς, που έχει πάρει το όνομά της από τον Βρετανό Αρχαιολόγο, λέγοντας πως: «Οι δύο δρόμοι είναι μακριά και δεν τέμνονται.», θέλοντας να θυμίσει ιστορικά τις διαφορές των δύο προσωπικοτήτων, ότι, δηλαδή και η σχέση τους δεν ήταν αμοιβαίας εκτίμησης, αν και ο Έβανς εκτιμούσε τον Πεντελμπέρυ, όπως είπε.
Όσον αφορά στην έκθεση, που εγκαινιάστηκε, ο κ. Καλοκαιρινός σημείωσε πως: «Μπορεί να είναι μικρή, αλλά είναι πυκνή έκθεση, σημαντική, από τα αρχεία της Βρετανικής Σχολής, τα αρχεία του Φράιμπουργκ και της γερμανικής διοίκησης, τα οποία είναι υλικό, που θα πρέπει στη συνέχεια να προβληθεί πολύ.» και ακόμη συνεχάρη τους οργανωτές και ευχαρίστησε τη Βρετανική Σχολή στο πρόσωπο της Διευθύντριάς της κ. Rebecca Sweetman, τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη, με τον οποίο συνοδοιπορούν, όπως είπε, σταθερά, και είναι αρωγός σε όλες αυτές τις προσπάθειες, τον τοπικό εκπρόσωπο της Βρετανικής Σχολής κ. Κωστή Χρηστάκη, την Αντιδήμαρχο Πολιτισμού κ. Ρένα Παπαδάκη και το ευάριθμο, αλλά ηρωικό προσωπικό της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης, ενώ ολοκληρώνοντας επισήμανε πως: «Ξεκινάμε σήμερα τον εορτασμό της Μάχης της Κρήτης και πέντε μέρες πριν από την επέτειο θανάτου του Πεντλεμπούρυ, και είναι πάρα πολύ σωστό, ώστε να θυμόμαστε ότι άνθρωποι από διαφορετικούς ορίζοντες βρέθηκαν μαζί γι’ αυτόν τον κοινό στόχο, την υπεράσπιση της ελευθερίας, που παραμένει πάντα υπέρτατος στόχος για όλους μας.».

Επίσης, στην έναρξη μίλησαν η Διευθύντρια της Βρετανικής Σχολής Αθηνών κ. Rebecca Sweetman και o κ. Gerald Gatogan, με θέμα: «Ο Τζων Πεντλεμπέρυ και η Κρήτη. Αγάπη – Γνώση – Θυσία».
Ακολούθησαν τα εγκαίνια της έκθεσης και η ξενάγηση των συμμετεχόντων από τους επιμελητές της.
Ακόμη, σήμερα, Σάββατο 18 Μαΐου 2024, το πρόγραμμα της επιστημονικής Ημερίδας ξεκίνησε από τις 10 το πρωί και θα ολοκληρωθεί αργά το απόγευμα, με εναρκτήρια ομιλία, πρωινή και απογευματινή συνεδρία με 11 επιμέρους ομιλίες και παρουσιάσεις. Στο ξεκίνημα απηύθυναν χαιρετισμό η Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού κ. Γεωργία Μηλάκη, η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού κ. Ρένα Παπαδάκη-Σκαλίδη, ο Προϊστάμενος της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης κ. Δημήτρης Σάββας, η Προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου κ. Βασιλική Συθιακάκη και η Γενική Διευθύντρια Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου κ. Στέλλα Χρυσουλάκη, ενώ στην εναρκτήρια ομιλία, που ξεκίνησε στις 11 το πρωί, ο κ. Γιάννης Σκαλιδάκης μίλησε για το θέμα: «Μάχη της Κρήτης, μια παγκόσμια μάχη. Διεθνείς και τοπικές διαστάσεις».