Επέκταση και Αναβάθμιση του Αρχαιολογικού Μουσείου Κιλκίς

Το έργο χρηματοδοτείται με 2.300.000 ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού, με 1.100.000 ευρώ από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία»-Ε.Σ.Π.Α. 2021-2027, ενώ από εθνικούς πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού χρηματοδοτείται και το σύνολο των αναγκαίων μελετών, συμπεριλαμβανομένων και αυτών της επέκτασης του Μουσείου. Ήδη, έχουν εγκριθεί οι προμελέτες -αρχιτεκτονική, ειδική αρχιτεκτονική διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου, στατική, ηλεκτρομηχανολογική- για το νέο κτήριο, και βρίσκεται σε εξέλιξη η επόμενη φάση τους. Στο πλαίσιο της επανέκθεσης του Μουσείου προωθούνται οι απαραίτητες παρεμβάσεις για την ασφάλεια των σημαντικών αρχαιολογικών εκθεμάτων του. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται ο Κούρος της Ευρωπού, ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα της συλλογής, για τον οποίο, προβλέπεται ειδική στατική μελέτη στήριξης και αντισεισμικής προστασίας για την ασφαλή έκθεσή του και προστασία του. Στόχος του συνολικού έργου είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου πολιτιστικού χώρου για ολόκληρη την περιοχή και η συνολική αναβάθμιση της εμπειρίας των επισκεπτών.
Επίσης, η υπουργός Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, δήλωσε πως: «Το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί στο Κιλκίς ένα συνεκτικό και πολυεπίπεδο σχέδιο για την αναβάθμιση του Αρχαιολογικού Μουσείου της πόλης και την ανάδειξη του σημαντικού πολιτιστικού αποθέματος της περιοχής. Με τον σχεδιασμό της επέκτασής του, τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου Μουσείου και την επανέκθεση των συλλογών του, δημιουργούμε ένα σύγχρονο Μουσείο, με αναβαθμισμένες υποδομές, νέους εκθεσιακούς και αποθηκευτικούς χώρους και σύγχρονες υπηρεσίες για το κοινό. Η συνολική αυτή παρέμβαση εντάσσεται στην πολιτική του Υπουργείου Πολιτισμού για τη δημιουργία σύγχρονων, βιώσιμων, προσβάσιμων και ενεργειακά αποδοτικών μουσείων, που να λειτουργούν αναζωογονητικά για τις τοπικές κοινωνίες. Στόχος μας είναι το Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς να αναδείξει, με σύγχρονο τρόπο, τον αρχαιολογικό πλούτο της περιοχής, να υποδέχεται περισσότερους επισκέπτες και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα, μεριμνούμε, με ιδιαίτερη προσοχή, για την προστασία των ίδιων των αρχαιολογικών τεκμηρίων, που επανεκτίθενται με την ολοκλήρωση του έργου αναβάθμισης του υφιστάμενου κτηρίου του Αρχαιολογικού Μουσείου. Ο Κούρος της Ευρωπού, ένα από τα σημαντικότερα και πλέον εμβληματικά εκθέματα του Μουσείου και το μοναδικό σχεδόν ακέραιο άγαλμα κούρου, που έχει βρεθεί στη Μακεδονία, απαιτεί ειδική αντιμετώπιση λόγω της ευαισθησίας των περιοχών στήριξής του. Η εγκεκριμένη λύση προβλέπει ένα σύγχρονο σύστημα σεισμικής μόνωσης και διακριτικής συγκράτησης, το οποίο προστατεύει το αυθεντικό γλυπτό, χωρίς επεμβάσεις στο μάρμαρο. Επενδύουμε όχι μόνο στην προστασία και στην ανάδειξη των αρχαιοτήτων, αλλά και στη δημιουργία των προϋποθέσεων, ώστε ο πολιτισμός να αποτελεί σταθερό παράγοντα ποιότητας ζωής, εξωστρέφειας και ανάπτυξης για την τοπική κοινωνία.».
Επέκταση Αρχαιολογικού Μουσείου Κιλκίς
Η μελέτη για την επέκταση του Αρχαιολογικού Μουσείου Κιλκίς αφορά στον σχεδιασμό ενός νέου κτηρίου, με το οποίο επιτυγχάνεται η επέκταση των χώρων, λειτουργώντας συμπληρωματικά σε αυτό, διατηρώντας, παράλληλα, την αυτοτέλειά του. Η επέκταση σχεδιάζεται στο όμορο οικόπεδο του Μουσείου, το οποίο παραχωρήθηκε κατά κυριότητα από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης στο Υπουργείο Πολιτισμού, εμβαδού 2.224 τ.μ.. Η μελέτη του νέου κτηρίου και του περιβάλλοντος χώρου του εκπονήθηκε λαμβάνοντας υπόψη το εγκεκριμένο κτηριολογικό πρόγραμμα για την επέκταση του Αρχαιολογικού Μουσείου Κιλκίς, τους όρους δόμησης, που ισχύουν για το ακίνητο, καθώς και το εν εξελίξει έργο της αναβάθμισης του όμορου υφιστάμενου κτηρίου του Μουσείου. Το νέο κτήριο, με μεικτό εμβαδόν, περίπου, 860 τ.μ., αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα. Οι χρήσεις, που περιλαμβάνονται και αναπτύσσονται σε αυτό, είναι οι εξής:
Υπόγειο: Αρχαιολογικές αποθήκες, data room, χώροι ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και μηχανοστασίων.
Ισόγειο: Χώρος υποδοχής, αίθουσα περιοδικών εκθέσεων, χώροι εξυπηρέτησης κοινού (αναψυκτήριο και χώροι υγιεινής συμπεριλαμβανομένου και του W.C. ΑμεΑ), Βιβλιοθήκη-Αναγνωστήριο-Αρχειοθήκη και γραφεία.
Όροφος: Γραφεία προσωπικού της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κιλκίς, με χώρο συνεδριάσεων και χώροι υγιεινής προσωπικού.

Ο Κούρος της Ευρωπού
Πρόκειται για ανδρόμορφο άγαλμα φυσικού μεγέθους, ύψους 1,86 μέτρων, σημαντικό δείγμα της ύστερης αρχαϊκής περιόδου, κατασκευασμένο από θασίτικο μάρμαρο. Απεικονίζει γυμνή ανδρική μορφή σε μετωπική στάση, με το αριστερό πόδι ελαφρώς προτεταμένο και απλοποιημένη απόδοση των ανατομικών χαρακτηριστικών του. Ανακαλύφθηκε, το 1968, στην Ευρωπό και εκτέθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς. Το 1978 αρχαιοκάπηλοι τεμάχισαν το άγαλμα για να το κλέψουν, αφαιρώντας, τελικά, μόνο την κεφαλή του. Η κεφαλή εντοπίστηκε αργότερα στο εξωτερικό και επαναπατρίστηκε το 1981, ενώ το άγαλμα αποκαταστάθηκε και επανεκτέθηκε στο Μουσείο.
Ο Κούρος της Ευρωπού διατηρεί καλή συνολικά δομική κατάσταση, παρά τις φθορές στις μαρμάρινες επιφάνειες και τις παλαιότερες επεμβάσεις αποκατάστασης. Τα σημαντικότερα προβλήματα εντοπίζονται στις περιοχές στήριξης, όπου παρουσιάζονται ρηγματώσεις και αποκολλήσεις, με αποτέλεσμα μειωμένη αντοχή σε πλευρικές και σεισμικές καταπονήσεις. Για τον λόγο αυτόν απαιτήθηκαν πρόσθετα μέτρα προστασίας. Η εγκεκριμένη λύση προβλέπει σεισμική μόνωση του βάθρου με επιφάνειες ολίσθησης και διακριτική, αντιστρέψιμη συγκράτηση του γλυπτού, χωρίς επέμβαση στο αυθεντικό υλικό. Στόχος είναι ο περιορισμός των σεισμικών καταπονήσεων, ιδιαίτερα στις ευάλωτες περιοχές των αστραγάλων, και η ασφαλής προστασία του Κούρου από νέες φθορές.