Στο επίκεντρο της Ημερίδας της Κ.Ε.Δ.Ε. ο ψηφιακός μετασχηματισμός των Δήμων και η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης προς όφελος των πολιτών

Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ψηφιακής Διακυβέρνησης της Κ.Ε.Δ.Ε., κ. Θανάσης Μαμάκος, λόγω της παρουσίας του Προέδρου της Κ.Ε.Δ.Ε. και Δημάρχου Αμπελοκήπων-Μενεμένης, κ. Λάζαρου Κυρίζογλου, στη Βουλή για τη συζήτηση του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, τον γραπτό χαιρετισμό του οποίου μετέφερε στους παρευρισκόμενους ο Α΄ Αντιπρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε. και Δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος.
Στο μήνυμά του, ο Πρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε., κ. Λάζαρος Κυρίζογλου, υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, πως: «Στρατηγικός μας στόχος δεν είναι απλώς η ψηφιοποίηση κάποιων υπηρεσιών, αλλά ο επανασχεδιασμός του τρόπου λειτουργίας, η ουσιαστική απλούστευση των διαδικασιών και οι βαθιές τομές στο Δημόσιο και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με γνώμονα τη διαφάνεια, τη συμμετοχικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Ένας σύγχρονος δήμος δεν κρατά τα δεδομένα του κλειδωμένα σε συρτάρια. Τα ανοίγει, με σεβασμό πάντα στα προσωπικά δεδομένα, και τα μετατρέπει σε εργαλείο διαφάνειας και ανάπτυξης. Όταν ο πολίτης μπορεί να δει πώς δαπανώνται τα χρήματά του, πού βρίσκεται ένα έργο και πόσο χρόνο απαιτεί μια διαδικασία, τότε η εμπιστοσύνη στους θεσμούς αναγεννιέται.».
Επίσης, στον χαιρετισμό του, ο εκπρόσωπος της διοργάνωσης της Beyond, κ. Ευάγγελος Χαραλάμπους, τόνισε πως: «Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για τη διοργάνωση η πραγματοποίηση της Ημερίδας της Κ.Ε.Δ.Ε..», επισημαίνοντας πως: «Οι Δήμοι αποτελούν το κέντρο της ελληνικής κοινωνίας και οφείλουν να πρωταγωνιστήσουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό.», και, παράλληλα, καλωσόρισε τους συμμετέχοντες στην έκθεση και ευχαρίστησε την Κ.Ε.Δ.Ε. για τη συνεργασία.
Από την πλευρά του, ο Α΄ Αντιπρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε., κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, σημείωσε πως: «Η Κ.Ε.Δ.Ε. προχωρά μεθοδικά, ανασυντάσσεται και οργανώνεται, ώστε μέσα από τα συμπεράσματα της έκθεσης, τις πρωτοβουλίες που θα ακολουθήσουν, τη θεσμική συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία και τον διάλογο με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, το ψηφιακό μέλλον της Αυτοδιοίκησης να εξελιχθεί σε μια επιτυχημένη διαδικασία προς όφελος των Δήμων και των πολιτών και όχι σε ένα ακόμη πείραμα που θα καταλήξει στις ελληνικές καλένδες.».

Επίσης, ο Γενικός Γραμματέας Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης του Υπουργείου Εσωτερικών, κ. Σάββας Χιονίδης, συνεχάρη την Κ.Ε.Δ.Ε. και τη Beyond για την πρωτοβουλία της Ημερίδας, επισήμανε πως: «Περισσότερες από 2.500 υπηρεσίες προσφέρονται μέσω του gov.gr», και ότι: «Όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς οφείλουν να συμβάλουν, ώστε οι δυνατότητες αυτές να αξιοποιηθούν από όλους τους Δήμους.», και υπογράμμισε πως: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί εργαλείο για καλύτερη οργάνωση και όχι υποκατάσταση του ανθρώπινου παράγοντα, με βασικό στόχο τη βέλτιστη εξυπηρέτηση του πολίτη.».
Επιπλέον, ο Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ. Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, ανάφερε, μεταξύ άλλων, πως: «Υπάρχει πλέον ξεκάθαρη αναγνώριση πως η χώρα μας σημειώνει σημαντική πρόοδο στον τομέα της ψηφιακής διακυβέρνησης.», ενώ αναφερόμενος στην Τοπική Αυτοδιοίκηση επισήμανε πως: «Το σύνολο των Δήμων έχει πρόσβαση στις ψηφιακές υπηρεσίες και εξυπηρετείται με τον ίδιο τρόπο μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας.».
Στο πρώτο πάνελ, με θέμα: «Ψηφιακή Διακυβέρνηση στους Δήμους: από το gov.gr στο govHUB.gr της Τοπικής Αυτοδιοίκησης», το οποίο συντόνισε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ψηφιακής Διακυβέρνησης της Κ.Ε.Δ.Ε., Δήμαρχος Λαρισαίων και μέλος του Δ.Σ. της Κ.Ε.Δ.Ε., κ. Αθανάσιος Μαμάκος, παρουσιάστηκε η πορεία της Αυτοδιοίκησης προς έναν ολοκληρωμένο ψηφιακό μετασχηματισμό. Ο κ. Μαμάκος αναφέρθηκε στις δυνατότητες του govHUB.gr, στη συνεχή εξέλιξη των ψηφιακών εφαρμογών και στην ανάγκη εκπαίδευσης των στελεχών των Δήμων, ενώ παρουσίασε και την καλή πρακτική της Λάρισας για την προστασία υποδομών προσβασιμότητας μέσω αισθητήρων και δεδομένων.

Ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Πληροφορικής και Ψηφιακού Μετασχηματισμού της Κ.Ε.Δ.Ε., κ. Γαβριήλ Κουγιανός, ανάδειξε το έργο της Κ.Ε.Δ.Ε. τα τελευταία επτά χρόνια σε ψηφιακές πλατφόρμες, υποδομές cloud, διαλειτουργικότητα και υποστήριξη των Δήμων αποδεικνύοντας πως η Κ.Ε.Δ.Ε. και η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορούν να είναι μπροστά στον ψηφιακό μετασχηματισμό και έχουν ήδη αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στον ψηφιακό χώρο.
Η Διευθύντρια Ανάπτυξης Εφαρμογών της ΕΓΚΡΙΤΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Α.Ε., κ. Μαρία Μάρκου, παρουσίασε τις νέες υπηρεσίες του govHUB.gr ως βασικού κόμβου διαλειτουργικότητας για τους Δήμους και τους εποπτευόμενους φορείς τους.
Ο Διευθυντής του Εθνικού Συστήματος Υγείας, κ. Κωνσταντίνος Μερκούρης, παρουσίασε την καλή πρακτική του Δήμου Ανωγείων στον τομέα της πρόληψης και της εξ αποστάσεως ιατρικής παρακολούθησης, με αξιοποίηση φορητών απινιδωτών και ψηφιακών εργαλείων.
Στο δεύτερο πάνελ, με θέμα: «Smart Cities σήμερα: έργα, δεδομένα και πραγματικός αντίκτυπος στις πόλεις», το οποίο συντόνισε ο Α΄ Αντιπρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε. και Δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, αναδείχθηκε η ανάγκη οι έξυπνες πόλεις να σχεδιάζονται με σοβαρή προετοιμασία, τεκμηριωμένη μελέτη, επαρκείς πόρους και μετρήσιμο όφελος για τις τοπικές κοινωνίες, αξιοποιώντας και τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η αναπληρώτρια Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και co-founder του τεχνοβλαστού «Άτλαντας», κ. Μαρία-Ελένη Αγοράκη, υπογράμμισε πως: «Η έξυπνη πόλη δεν είναι έργο ενός μόνο φορέα, αλλά αποτέλεσμα στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ Αυτοδιοίκησης, φορέων σχεδιασμού και χρηματοδότησης και του τεχνολογικού οικοσυστήματος.
Ο Πρόεδρος της Π.Ε.Δ. Θεσσαλίας και Δήμαρχος Τρικκαίων, κ. Νίκος Σακκάς, παρουσίασε την εμπειρία των Τρικάλων από την υλοποίηση του προγράμματος Smart City και το στρατηγικό πλάνο «RESTART mAI City», επισημαίνοντας πως: «Η τεχνολογία αποτελεί εργαλείο για τη βελτίωση του Δήμου και της κοινωνίας.».
Ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Διαχείρισης του Προγράμματος «Ψηφιακός Μετασχηματισμός» του Ε.Σ.Π.Α. 2021-2027, κ. Μανόλης Γιαμπουράς, αναφέρθηκε στη δράση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των Ο.Τ.Α., η οποία σχεδιάστηκε από το 2022, σε συνεργασία με την Κ.Ε.Δ.Ε..
Η Πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Πληροφορικής Ελλάδας, κ. Γιώτα Παπαρίδου, ανάδειξε τη συμβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης στη λειτουργία, στην επικοινωνία και στη διαχείριση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στο πλαίσιο της ανάπτυξης πιο έξυπνων και αποτελεσματικών πόλεων.
Στο τρίτο πάνελ, με θέμα: «Τεχνητή Νοημοσύνη στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: από τη θεωρία στην πράξη», το οποίο συντόνισε ο Β΄ Αντιπρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε. και Δήμαρχος Αγρινίου. κ. Γιώργος Παπαναστασίου, αναδείχθηκε ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης ως εργαλείου, που δεν ψηφιοποιεί απλώς διαδικασίες, αλλά αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οι Δήμοι σχεδιάζουν πολιτικές, διαχειρίζονται δεδομένα, οργανώνουν υπηρεσίες και αλληλεπιδρούν με τους πολίτες. Ο κ. Παπαναστασίου επισήμανε πως: «Η πρόκληση για την Αυτοδιοίκηση είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας με τρόπο ασφαλή, αξιόπιστο και χρήσιμο για τον πολίτη, με έμφαση στις δεξιότητες των εργαζομένων, στις πραγματικές εφαρμογές και στα μετρήσιμα αποτελέσματα στην καθημερινότητα των δημοτών.».
Ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου, κ. Γιάννης Χαραλαμπίδης, με εισήγηση για το «Μανιφέστο της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Δημόσια Διοίκηση», ανάδειξε τις δυνατότητες μετασχηματισμού του δημόσιου τομέα μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης και έθεσε κρίσιμα ερωτήματα για το μέλλον.
Η AI Workforce Sales Specialist της Microsoft Greece, Cyprus & Malta, κ. Τίνα Δαμάσκου, παρουσίασε τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές της Τεχνητής Νοημοσύνης μετατρέπονται σε εργαλεία και εφαρμογές χρήσιμες για τους Δήμους, υπογραμμίζοντας πως: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως υποδομή προόδου, εμπιστοσύνης και δικαιότερης πρόσβασης των πολιτών στις υπηρεσίες.
Ο Πρόεδρος της Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε., κ. Δημήτρης Μαραβέλιας, αναφέρθηκε στην ανάγκη κατάρτισης του ανθρώπινου δυναμικού των Δήμων στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης και των ψηφιακών τεχνολογιών, προτείνοντας τη δημιουργία συγκεκριμένου πλαισίου τεχνικής υποστήριξης για εργαζομένους και αιρετούς.
Ο κ. Νίκος Κανελλόπουλος, από τη Δικηγορική Εταιρεία «Ν. Κανελλόπουλος-Χαρά Ζέρβα», εστίασε στις προκλήσεις της νέας ψηφιακής εποχής, με έμφαση στην κυβερνοασφάλεια και στην προστασία προσωπικών δεδομένων, επισημαίνοντας πως: «Η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί να αναδειχθεί πρωτοπόρος στην ψηφιακή ανθεκτικότητα.».
Το τέταρτο πάνελ, με θέμα: «Ανοιχτά Δεδομένα στη Σύγχρονη Τοπική Αυτοδιοίκηση-Καλές Πρακτικές Δήμων», συντόνισε ο Αντιπρόεδρος της Επιτροπής Ψηφιακής Διακυβέρνησης της Κ.Ε.Δ.Ε. και Αντιδήμαρχος Ηρακλείου Κρήτης, κ. Νικόλαος Γιαλιτάκης, ο οποίος ανάδειξε την ανάγκη οι Ο.Τ.Α. να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην επόμενη ημέρα του ψηφιακού μετασχηματισμού, αξιοποιώντας τα ανοικτά δεδομένα, τις νέες τεχνολογίες και τις καλές πρακτικές προς όφελος των πολιτών.
Ο Πρόεδρος του Τμήματος Ψηφιακών Εφαρμογών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κ. Βασίλης Γερογιάννης, παρουσίασε το παράδειγμα της ανάλυσης δεδομένων διαβούλευσης δημοτών με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης για το Σ.Β.Α.Κ. του Δήμου Λαρισαίων.
Στο πλαίσιο της ανάδειξης καλών πρακτικών, ο Πρόεδρος του Δ.Σ. της Δ.Α.Ε.Μ. Α.Ε., κ. Βασίλειος Μπόκος, ανάπτυξε την ψηφιακή στρατηγική ανοικτών δεδομένων του Δήμου Αθηναίων για την καθημερινή εξυπηρέτηση του πολίτη.
Στη συνέχεια, ο Δήμαρχος Αστυπάλαιας, κ. Νικόλαος Κομηνέας, αναφέρθηκε στην υπηρεσία «astyMOVE», ως παράδειγμα έξυπνης και εύκολης μετακίνησης στο νησί.
Ο κ. Γεώργιος Καραγιαννάκης, στέλεχος πληροφορικής του Δήμου Ηρακλείου Κρήτης, παρουσίασε την πορεία ψηφιακού μετασχηματισμού των υπηρεσιών και τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του Δήμου Ηρακλείου Κρήτης.
Ο Τεχνικός Σύμβουλος του Δήμου Τρικκαίων, κ. Κωνσταντίνος Αβδελίδης, αναφέρθηκε στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Έξυπνης Πόλης «RESTART mAI City», αναδεικνύοντας τη σημασία της αξιοποίησης δεδομένων και τεχνολογικών εργαλείων για τη λειτουργία των σύγχρονων πόλεων.
Στο πέμπτο πάνελ, με θέμα: «Κυβερνοασφάλεια & Προστασία Δεδομένων στους Δήμους», το οποίο συντόνισε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε.. κ. Αναστάσιος Μπινίσκος, αναδείχθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας των ψηφιακών συστημάτων των Δήμων και της προστασίας των δεδομένων σε όλες τις δημοτικές υπηρεσίες.
Ο κ. Δημήτριος Ζαμπακόλας, στέλεχος της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, υπογράμμισε πως: «Όσο διευρύνεται το ψηφιακό αποτύπωμα των Δήμων τόσο πιο κρίσιμη γίνεται η εμπιστοσύνη των πολιτών, η οποία προϋποθέτει ασφαλή συστήματα και προστατευμένα δεδομένα.», ενώ αναφέρθηκε στο έργο της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας και στο μνημόνιο συνεργασίας με την Κ.Ε.Δ.Ε. για την ασφάλεια των Δήμων.
Η κ. Καλλιόπη Καρβέλη, Προϊσταμένη Τμήματος Καταγγελιών Α΄ της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, ανάδειξε τον ρόλο του Υπεύθυνου Προστασίας Δεδομένων (DPO) στη συμμόρφωση και στην ορθή διαχείριση προσωπικών δεδομένων από τους Ο.Τ.Α..
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών της Κ.Ε.Δ.Ε. και Δήμαρχος Καμένων Βούρλων, κ. Ηλίας Κυρμανίδης, τόνισε πως: «Η κυβερνοασφάλεια αποτελεί για τους Δήμους ζήτημα θεσμικής ευθύνης, διοικητικής συνέχειας και εμπιστοσύνης προς τον πολίτη, επισημαίνοντας την ανάγκη κεντρικής υποστήριξης, ενιαίου οδηγού για τους Δήμους, πρότυπων διαδικασιών διαχείρισης περιστατικών, τακτικής εκπαίδευσης και χρηματοδοτικών εργαλείων για τη βασική κυβερνοθωράκιση, ιδίως των μικρών και μεσαίων Δήμων.».
Επίσης, η Ημερίδα ανάδειξε πως ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν αποτελεί απλώς τεχνολογική πρόκληση, αλλά βασική προϋπόθεση για Δήμους πιο αποτελεσματικούς, πιο διαφανείς, πιο ασφαλείς και πιο κοντά στον πολίτη. Μέσα από τις εισηγήσεις και τη γόνιμη ανταλλαγή απόψεων, επιβεβαιώθηκε πως η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, των ανοικτών δεδομένων, των έξυπνων εφαρμογών και των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών, μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την ποιότητα των δημοτικών υπηρεσιών, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδεύεται από επαρκείς πόρους, εκπαίδευση, θεσμική υποστήριξη και σεβασμό στην προστασία των δεδομένων και των δικαιωμάτων των πολιτών.
Ακολουθεί ολόκληρος ο χαιρετισμός του Προέδρου της Κ.Ε.Δ.Ε. και Δημάρχου Αμπελοκήπων-Μενεμένης, κ. Λάζαρου Κυρίζογλου:
«Αγαπητοί προσκεκλημένοι, κυρίες και κύριοι, συνάδελφοι Δήμαρχοι και αιρετοί της Αυτοδιοίκησης, εκπρόσωποι της πολιτείας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και της τεχνολογικής αγοράς.
Είναι ιδιαίτερη χαρά και τιμή για μένα να σας καλωσορίζω εδώ, στο πλαίσιο της έκθεσης BEYOND 2026, σε μια Ημερίδα, που διοργανώνει η Κ.Ε.Δ.Ε. για τη μετάβαση των δήμων στην ψηφιακή πραγματικότητα. Η σημερινή συνάντηση δεν είναι μια ακόμη τυπική εκδήλωση. Είναι μια ευκαιρία να σκεφτούμε, με ειλικρίνεια και τόλμη, πώς θα μοιάζει ο δήμος του αύριο.
Σας ευχαριστώ όλους, που είστε σήμερα εδώ, γιατί η παρουσία σας δείχνει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις, αλλά θέλει να τις διαμορφώσει.
Η ΣΤΙΓΜΗ ΠΟΥ ΖΟΥΜΕ
Είναι γεγονός ότι βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας νέας εποχής και οι δήμοι καλούνται να αξιοποιήσουν τη δύναμη της Τεχνητής Νοημοσύνης και της Ψηφιακής Διακυβέρνησης για να γίνουν πιο αποτελεσματικοί και να έρθουν πιο κοντά στον πολίτη.
Η τεχνολογική αλλαγή, που ζούμε, δεν είναι γραμμική, είναι εκθετική. Όσα θεωρούσαμε επιστημονική φαντασία πριν από λίγα μόλις χρόνια, σήμερα είναι εργαλεία διαθέσιμα στο γραφείο κάθε υπαλλήλου και στο κινητό κάθε πολίτη. Η Τεχνητή Νοημοσύνη έπαψε να είναι υπόθεση των μεγάλων εργαστηρίων, έχει γίνει υποδομή, όπως κάποτε ο ηλεκτρισμός, όπως αργότερα το διαδίκτυο.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη ευθύνη μας. Γιατί η τεχνολογία, από μόνη της δεν είναι ούτε καλή ούτε κακή. Είναι ο τρόπος με τον οποίο θα τη χρησιμοποιήσουμε, που θα κρίνει αν θα γίνει μοχλός ισότητας ή πηγή νέων ανισοτήτων. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση, που βρίσκεται πιο κοντά από κάθε άλλη βαθμίδα του κράτους στον πολίτη, οφείλει να εγγυηθεί ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα είναι μετασχηματισμός για όλους και όχι προνόμιο των λίγων.
Αυτή είναι η αποστολή, που έχουμε μπροστά μας. Δεν είναι τεχνική, είναι βαθιά πολιτική και κοινωνική.
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΨΗΦΙΑΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
Στρατηγικός μας στόχος δεν είναι απλώς η ψηφιοποίηση κάποιων υπηρεσιών, αλλά ο επανασχεδιασμός του τρόπου λειτουργίας, η ουσιαστική απλούστευση των διαδικασιών και οι βαθιές τομές στο δημόσιο και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση με γνώμονα τη διαφάνεια, τη συμμετοχικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Το να μετατρέψουμε ένα έντυπο σε αρχείο PDF δεν είναι ψηφιακός μετασχηματισμός. Είναι, στην καλύτερη περίπτωση, ψηφιοποίηση της γραφειοκρατίας. Πραγματικός μετασχηματισμός σημαίνει να ξαναρωτήσουμε γιατί υπάρχει μια διαδικασία, αν εξυπηρετεί τον πολίτη, και αν μπορεί να γίνει απλούστερη, ταχύτερη και διαφανέστερη ή να καταργηθεί εντελώς.
Σημαίνει ένας πολίτης να μη χρειάζεται να προσκομίσει στον δήμο ένα στοιχείο, που το κράτος ήδη κατέχει. Σημαίνει οι υπηρεσίες να σχεδιάζονται γύρω από τις ανάγκες του ανθρώπου και όχι γύρω από το οργανόγραμμα της υπηρεσίας. Σημαίνει τα δεδομένα να ρέουν με ασφάλεια μεταξύ των φορέων, ώστε ο πολίτης να εξυπηρετείται μία φορά, σωστά.
Απαιτούνται, επομένως, θεσμικές αλλαγές, που θα άρουν τα γραφειοκρατικά εμπόδια, ενισχύοντας τη διαλειτουργικότητα μεταξύ των φορέων και επιτρέποντας την απρόσκοπτη χρήση σύγχρονων εργαλείων. Ο νέος δημοτικός κώδικας κινείται σε αυτή την κατεύθυνση και θα επανέλθω σε αυτόν.
ΑΝΟΙΧΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Ένας σύγχρονος δήμος δεν κρατά τα δεδομένα του κλειδωμένα σε συρτάρια. Τα ανοίγει, με σεβασμό πάντα στα προσωπικά δεδομένα, και τα μετατρέπει σε εργαλείο διαφάνειας και ανάπτυξης. Όταν ο πολίτης μπορεί να δει πώς δαπανώνται τα χρήματά του, πού βρίσκεται ένα έργο, πόσο χρόνο παίρνει μια διαδικασία, τότε η εμπιστοσύνη στους θεσμούς αναγεννιέται.
Η ψηφιακή τεχνολογία μάς δίνει, επιπλέον, τη δυνατότητα να ακούμε καλύτερα και πιο συστηματικά τους πολίτες. Οι ηλεκτρονικές διαβουλεύσεις, οι πλατφόρμες συμμετοχής, τα εργαλεία αναφοράς προβλημάτων δεν είναι διακοσμητικά. Είναι σύγχρονοι τρόποι να φέρουμε τον πολίτη στο τραπέζι των αποφάσεων, όχι ως θεατή, αλλά ως συμμέτοχο. Αυτό είναι, στην ουσία του, εμβάθυνση της δημοκρατίας.
Γιατί η τεχνολογία, στα χέρια της Αυτοδιοίκησης, δεν είναι μηχανισμός ελέγχου των πολιτών. Είναι μηχανισμός λογοδοσίας των θεσμών απέναντι στους πολίτες και αυτή τη διάκριση δεν πρέπει να την ξεχάσουμε ποτέ.
Η ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ
Πέρα από τις γενικές αρχές, ας γίνουμε συγκεκριμένοι. Οι δήμοι έχουν την ευκαιρία να αξιοποιήσουν τα εργαλεία της Τεχνητής Νοημοσύνης για να λύσουν πρακτικά, καθημερινά προβλήματα των πολιτών.
Σκεφτείτε τη διαχείριση της κυκλοφορίας με έξυπνα συστήματα, που προσαρμόζουν τη σηματοδότηση στην πραγματική ροή των οχημάτων και μειώνουν τον χρόνο, που χάνουμε καθημερινά στους δρόμους. Σκεφτείτε την πρόληψη βλαβών στα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, ώστε να εντοπίζεται μια διαρροή πριν αυτή γίνει ζημιά, για λιγότερη σπατάλη ενός πολύτιμου και ολοένα σπανιότερου πόρου, δηλαδή του νερού.
Σκεφτείτε τη βελτιστοποίηση της αποκομιδής των απορριμμάτων μέσω αισθητήρων πληρότητας, που στέλνουν τα απορριμματοφόρα εκεί που πραγματικά χρειάζεται, εξοικονομώντας καύσιμα, χρόνο και ρύπους.
Σκεφτείτε τον έλεγχο του δημόσιου φωτισμού με προσαρμογή της έντασης, που μειώνει το ενεργειακό κόστος χωρίς να θυσιάζει την αίσθηση ασφάλειας στις γειτονιές μας.
Και σκεφτείτε τη δημιουργία εικονικών βοηθών -των bots- που θα είναι διαθέσιμοι εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο, για να απαντούν στις ερωτήσεις των πολιτών, να τους καθοδηγούν στις υπηρεσίες και να δέχονται αναφορές προβλημάτων: μια λακκούβα, ένα σπασμένο φωτιστικό, έναν κάδο που ξεχείλισε. Ο πολίτης δεν θα περιμένει πια στην ουρά ούτε στο τηλέφωνο· θα εξυπηρετείται άμεσα.
Κανένα από αυτά δεν είναι ουτοπία. Είναι τεχνολογίες, που ήδη εφαρμόζονται σε πόλεις του εξωτερικού και δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην τις φέρουμε προσαρμοσμένες στις δικές μας ανάγκες, στους ελληνικούς δήμους.
ΕΞΥΠΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ
Η συζήτηση για τις έξυπνες πόλεις δεν είναι συζήτηση για γυαλιστερές οθόνες και εντυπωσιακά γραφήματα. Είναι συζήτηση για την ανθεκτικότητα των κοινωνιών μας απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και πρώτα από όλα, απέναντι στην κλιματική κρίση.
Οι δήμοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των φυσικών καταστροφών: των πυρκαγιών, των πλημμυρών, των ακραίων καιρικών φαινομένων. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μας βοηθήσει να προβλέπουμε τον κίνδυνο, να συντονίζουμε ταχύτερα την πολιτική προστασία και να ενημερώνουμε έγκαιρα τους πολίτες. Κάθε λεπτό, που κερδίζουμε στην πρόληψη και στην έγκαιρη προειδοποίηση, είναι ζωές και περιουσίες, που προστατεύονται.
Παράλληλα, η έξυπνη διαχείριση της ενέργειας, του νερού και των δημόσιων υποδομών, μας επιτρέπει να κάνουμε περισσότερα με λιγότερους πόρους, μειώνοντας, ταυτόχρονα, το περιβαλλοντικό μας αποτύπωμα. Η βιώσιμη ανάπτυξη και ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν είναι δύο ξεχωριστές ατζέντες, είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.
ΨΗΦΙΑΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΝΟΙΑ
Επιπλέον, η Τεχνητή Νοημοσύνη και η Ψηφιακή Διακυβέρνηση ενισχύουν την κοινωνική πρόνοια, παρέχοντας συστήματα τηλεϊατρικής και τηλεφροντίδας για τους ηλικιωμένους και τους ασθενείς, δημιουργώντας έτσι ένα δίχτυ ασφαλείας, που εξασφαλίζει την ποιότητα ζωής και την αξιοπρέπεια όλων.
Αυτή η διάσταση είναι πολύ σημαντική, γιατί η χώρα μας αντιμετωπίζει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης Ιστορίας της: τη δημογραφική συρρίκνωση και τη γήρανση του πληθυσμού, ιδίως στην περιφέρεια. Πολλοί μικροί και ορεινοί δήμοι παλεύουν να κρατήσουν ζωντανές τις κοινότητές τους.
Η τεχνολογία δεν θα λύσει από μόνη της το δημογραφικό, γιατί κανένα εργαλείο δεν αντικαθιστά μια ολοκληρωμένη εθνική πολιτική. Μπορεί, όμως, να κρατήσει τις υπηρεσίες προσβάσιμες, εκεί όπου η απόσταση και η έλλειψη προσωπικού δυσκολεύουν τα πράγματα: ένας ηλικιωμένος σε ένα απομακρυσμένο χωριό να συνδέεται με τον γιατρό του χωρίς να ταξιδέψει, μια οικογένεια να ολοκληρώνει μια συναλλαγή με τον δήμο χωρίς να διανύσει δεκάδες χιλιόμετρα. Αυτό είναι κοινωνική δικαιοσύνη στην πράξη.
ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ & ΟΙ ΜΙΚΡΟΙ ΔΗΜΟΙ
Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημάνουμε κάτι. Δεν έχουν όλοι οι δήμοι το ίδιο μέγεθος, ούτε τις ίδιες δυνατότητες. Ένας μεγάλος αστικός δήμος διαθέτει τμήμα πληροφορικής, εξειδικευμένο προσωπικό, πόρους. Ένας μικρός, ορεινός ή νησιωτικός δήμος συχνά παλεύει με ελάχιστο προσωπικό για να καλύψει τα στοιχειώδη.
Αν αφήσουμε τον ψηφιακό μετασχηματισμό στην τύχη του, ο κίνδυνος είναι προφανής. Να διευρυνθεί το χάσμα ανάμεσα στους ισχυρούς και στους αδύναμους δήμους. Και αυτό δεν μπορούμε να το επιτρέψουμε. Η λύση είναι η συνεργασία, κοινές πλατφόρμες, κοινές υποδομές, διαδημοτικά σχήματα, που μοιράζονται το κόστος και την τεχνογνωσία. Ό,τι αναπτύσσεται μία φορά, να μπορεί να το χρησιμοποιήσει κάθε δήμος της χώρας.
Εδώ, ακριβώς, βρίσκεται ο ρόλος της Κ.Ε.Δ.Ε.. Να είναι ο συντονιστής, ο εγγυητής ότι κανένας δήμος και κανένας πολίτης δεν θα μείνει πίσω. Η Ψηφιακή Ελλάδα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα είναι ενιαία.
Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ – ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Αναγνωρίζοντας ότι ο πραγματικός πλούτος των δήμων είναι οι άνθρωποί τους, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση και στη διαρκή αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων.
Καμία τεχνολογία δεν αποδίδει αν οι άνθρωποι, που θα τη χρησιμοποιήσουν, δεν την εμπιστεύονται και δεν τη γνωρίζουν. Γι’ αυτό η μεγαλύτερη επένδυση δεν είναι σε λογισμικό, παρά σε ανθρώπους. Στους υπαλλήλους των δήμων, που κάθε μέρα κρατούν όρθιες τις υπηρεσίες και που αξίζουν τα εργαλεία και τη γνώση για να κάνουν τη δουλειά τους καλύτερα και με λιγότερη πίεση.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έρχεται να αντικαταστήσει τον δημόσιο υπάλληλο. Έρχεται να τον απαλλάξει από την επαναλαμβανόμενη, χρονοβόρα εργασία, ώστε να αφιερώσει τον χρόνο του εκεί που πραγματικά μετράει, στην επαφή με τον πολίτη, στην κρίση, στη φροντίδα. Οφείλουμε να το πούμε αυτό καθαρά, για να διώξουμε τον φόβο και να καλλιεργήσουμε την εμπιστοσύνη.
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ: ΑΚΑΔΗΜΙΑ, ΝΕΟΦΥΕΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ, ΑΓΟΡΑ
Παράλληλα, η στενή συνεργασία με την ακαδημαϊκή κοινότητα και την αγορά της τεχνολογίας -κυρίως μέσω των startup εταιρειών- αποτελεί το κλειδί για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή λύσεων, που φέρνουν την καινοτομία στην πράξη.
Η χώρα μας διαθέτει εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό, ερευνητές παγκόσμιας κλάσης, νέους επιστήμονες, μια ανερχόμενη κοινότητα νεοφυών επιχειρήσεων με ιδέες, που διεκδικούν θέση στη διεθνή αγορά. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση μπορεί και πρέπει να γίνει ο φυσικός τους εταίρος, το πεδίο όπου οι ιδέες δοκιμάζονται, βελτιώνονται και κλιμακώνονται προς όφελος του πολίτη.
Όταν ένας δήμος ανοίγει τα δεδομένα του με ασφάλεια και υπευθυνότητα, όταν θέτει ένα πραγματικό πρόβλημα προς λύση, δίνει στους νέους δημιουργούς κάτι ανεκτίμητο, ένα πραγματικό πεδίο εφαρμογής. Έτσι κρατάμε τα μυαλά και τα ταλέντα στη χώρα μας, και χτίζουμε ένα οικοσύστημα καινοτομίας με ελληνική ταυτότητα και κοινωνικό αποτύπωμα.
ΠΟΡΟΙ & ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ
Ταυτόχρονα, εργαζόμαστε για την εξασφάλιση πόρων, ώστε να υλοποιηθούν αυτά τα μεγάλα ψηφιακά έργα χωρίς επιβάρυνση των πολιτών, όπως το πρόγραμμα των Smart Cities.
Γνωρίζουμε όλοι ότι η οικονομική αυτοτέλεια των δήμων παραμένει ζητούμενο. Δεν μπορούμε να ζητάμε από τους δήμους να πρωτοπορήσουν ψηφιακά και την ίδια στιγμή να τους αφήνουμε χωρίς τα μέσα. Γι’ αυτό διεκδικούμε σταθερή, προβλέψιμη χρηματοδότηση -από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους- και επιμένουμε ότι κάθε ευρώ, που επενδύεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό, επιστρέφει πολλαπλάσιο σε εξοικονόμηση, διαφάνεια και ποιότητα υπηρεσιών.
Η βιωσιμότητα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο στο αρχικό κόστος. Αφορά στη συντήρηση, στην επικαιροποίηση και στην ασφάλεια των συστημάτων μακροπρόθεσμα. Ένα έργο, που εγκαταλείπεται μετά την παράδοσή του, είναι χαμένος δημόσιος πόρος. Οφείλουμε να σχεδιάζουμε για τη διάρκεια και όχι για την εντύπωση.
ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ: ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ & ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ
Είναι, όμως, απαραίτητο, πέρα από την αποτελεσματικότητα, να διασφαλίσουμε την ψηφιακή προσβασιμότητα και την ασφάλεια σε όλους τους τομείς αρμοδιοτήτων, για κάθε πολίτη και κάθε επιχείρηση.
Η εμπιστοσύνη είναι το πολυτιμότερο κεφάλαιο μιας δημόσιας υπηρεσίας και χτίζεται με τρεις προϋποθέσεις. Πρώτον, με προσβασιμότητα. Καμία υπηρεσία δεν είναι πραγματικά ψηφιακή αν αποκλείει τον ηλικιωμένο, τον κάτοικο της περιφέρειας, το άτομο με αναπηρία ή όποιον δεν είναι εξοικειωμένος με την τεχνολογία. Το ψηφιακό δεν πρέπει ποτέ να γίνει συνώνυμο του αποκλεισμού, γι’ αυτό κρατάμε πάντα ανοιχτό και τον ανθρώπινο δίαυλο εξυπηρέτησης.
Δεύτερον, με ασφάλεια. Τα δεδομένα των πολιτών είναι ιερά. Η προστασία τους, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα προσωπικά δεδομένα, δεν είναι διεκπεραιωτική υποχρέωση, αλλά θεμελιώδης ευθύνη. Η κυβερνοασφάλεια των δήμων πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κρίσιμη υποδομή, με τη σοβαρότητα που της αξίζει.
Και τρίτον, με διαφάνεια και λογοδοσία. Όταν χρησιμοποιούμε αλγορίθμους για να λαμβάνουμε ή να υποστηρίζουμε αποφάσεις, που αφορούν στη ζωή των ανθρώπων, οφείλουμε να μπορούμε να εξηγήσουμε πώς και γιατί.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη στον δημόσιο τομέα πρέπει να είναι κατανοητή, ελέγξιμη και δίκαιη, απαλλαγμένη από προκαταλήψεις, που αναπαράγουν ανισότητες. Αυτή είναι η κατεύθυνση και του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου και εμείς οφείλουμε να την υπηρετήσουμε υποδειγματικά.
Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ & ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ
Δεν ξεκινάμε από το μηδέν, ούτε πορευόμαστε μόνοι. Η Ελλάδα είναι μέλος μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης, που έχει κάνει σαφή την επιλογή της. Μια τεχνολογία με ανθρωποκεντρικό πρόσημο, που υπηρετεί τον πολίτη και σέβεται τα δικαιώματά του. Αυτό μας δίνει πλαίσιο, χρηματοδοτικά εργαλεία και, κυρίως, μια κοινότητα εταίρων, με τους οποίους μπορούμε να ανταλλάσσουμε εμπειρίες.
Πόλεις σε όλη την Ευρώπη έχουν ήδη δοκιμάσει, με επιτυχίες και με λάθη, πολλά από όσα συζητάμε σήμερα. Έχουμε το προνόμιο να μάθουμε από αυτές. Να υιοθετήσουμε ό,τι λειτούργησε και να αποφύγουμε ό,τι απέτυχε. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση της Ελλάδας μπορεί όχι μόνο να ακολουθήσει, αλλά σε επιμέρους τομείς να πρωτοπορήσει και να γίνει η ίδια παράδειγμα προς μίμηση.
ΘΕΣΜΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ: Ο ΝΕΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
Προχωρώντας ακόμη περισσότερο, οφείλουμε να εστιάσουμε στον καθολικό ανασχεδιασμό των διοικητικών διαδικασιών, καταρρίπτοντας τον μύθο ότι η διοίκηση, δημόσια και τοπική, δεν αλλάζει, εξαλείφοντας τις αγκυλώσεις του παρελθόντος και καλλιεργώντας μια νέα, ψηφιακά ώριμη διοικητική κουλτούρα, που θα βασίζεται στην αξιοπιστία και στη διαφανή ανταλλαγή δεδομένων.
Η σύνδεση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τη θεσμική μεταρρύθμιση είναι κεφαλαιώδους σημασίας, καθώς θέτει το νομικό πλαίσιο για τον εκσυγχρονισμό του τρόπου λειτουργίας των δήμων.
Με την κωδικοποίηση και την απλοποίηση των διατάξεων στον νέο Κώδικα διευκολύνεται η διαλειτουργικότητα και η χρήση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων, στοιχεία απαραίτητα για την προώθηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και της διαφανούς διακυβέρνησης σε κάθε δήμο.
Ο νέος Κώδικας δεν είναι το τέλος της διαδρομής, είναι η αρχή της. Είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο θα χτίσουμε, και η Κ.Ε.Δ.Ε. θα συμμετέχει σε αυτή την προσπάθεια με προτάσεις, με τεκμηρίωση και με τη φωνή των δήμων όλης της χώρας.
ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ & ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ
Η επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση οφείλει να καθοδηγήσει και να οριοθετήσει το κανονιστικό πλαίσιο της Τεχνητής Νοημοσύνης, διασφαλίζοντας ότι η ψηφιακή τεχνολογία προστατεύει τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα αντί να τα καταστρατηγεί.
Η αναθεώρηση μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για μια ολοκληρωμένη Διοικητική Μεταρρύθμιση, επιτρέποντας στους Δήμους να αξιοποιήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη με στόχο την επιτάχυνση των λειτουργιών τους και τη συνεργασία όλων των διοικητικών επιπέδων και βαθμίδων της χώρας.
Ζητάμε η Τοπική Αυτοδιοίκηση να μην είναι παρατηρητής αυτής της συζήτησης, αλλά συνομιλητής. Γιατί κανένας δεν γνωρίζει καλύτερα τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας από τον δήμο, που τη ζει καθημερινά. Η ψηφιακή μεταρρύθμιση θα πετύχει μόνο αν σχεδιαστεί μαζί με αυτούς, που θα την εφαρμόσουν και όχι ερήμην τους.
Η ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΤΗΣ Κ.Ε.Δ.Ε.
Εκ μέρους της Κ.Ε.Δ.Ε. αναλαμβάνουμε συγκεκριμένες δεσμεύσεις απέναντι στους δήμους και στους πολίτες της χώρας.
Δεσμευόμαστε να στηρίξουμε κάθε δήμο -και ιδίως τους μικρότερους- με τεχνογνωσία, με τυποποιημένα εργαλεία και με καθοδήγηση, ώστε κανείς να μην μένει μόνος απέναντι στην πολυπλοκότητα της ψηφιακής μετάβασης.
Να διεκδικήσουμε με επιμονή σταθερούς και επαρκείς πόρους, εθνικούς και ευρωπαϊκούς, για τα έργα του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Να προωθήσουμε κοινές, διαλειτουργικές υποδομές, ώστε να μην ξοδεύει ο κάθε δήμος χωριστά για το ίδιο πράγμα.
Να επενδύσουμε στην κατάρτιση και στην υποστήριξη των στελεχών της Αυτοδιοίκησης, γιατί εκεί κρίνεται, τελικά, η επιτυχία.
Να είμαστε η φωνή των δήμων σε κάθε νομοθετική και θεσμική μεταρρύθμιση, που τους αφορά, με τεκμηρίωση, με συνέπεια και με μία και μόνη πυξίδα. Το συμφέρον του πολίτη.
Αυτές οι δεσμεύσεις δεν είναι λόγια μιας ημέρας. Είναι ο οδικός μας χάρτης για τα επόμενα χρόνια.
ΤΟ ΟΡΑΜΑ & Η ΕΥΘΥΝΗ ΜΑΣ
Ας κλείσουμε με μια σκέψη. Η τεχνολογία αλλάζει με ταχύτητα, που δύσκολα προλαβαίνουμε. Οι αξίες μας, όμως, οφείλουν να μένουν σταθερές. Ο σεβασμός στον άνθρωπο, η ισότητα στην πρόσβαση, η διαφάνεια, η δημοκρατία.
Το στοίχημα δεν είναι ποιος δήμος θα έχει τα πιο εντυπωσιακά συστήματα. Το στοίχημα είναι ποια κοινωνία θα χτίσουμε με αυτά τα συστήματα. Μια κοινωνία πιο δίκαιη, πιο ανθρώπινη, πιο κοντά στον πολίτη ή μια κοινωνία, που θα έχει απλώς ψηφιοποιήσει τις παλιές της αδυναμίες.
Η επιτυχία δεν είναι θέμα τεχνολογίας. Είναι θέμα οράματος, στρατηγικής και συνεργασίας. Ενωμένοι, Πολιτεία, Αυτοδιοίκηση, ακαδημαϊκή κοινότητα, αγορά και, πάνω απ’ όλα, οι πολίτες έχουμε όλα όσα χρειάζονται για να τα καταφέρουμε.
Με αυτές τις σκέψεις, εγκαινιάζω τις εργασίες αυτής της Ημερίδας. Και είμαι βέβαιος ότι τα συμπεράσματά της θα είναι καθοριστικά για το ψηφιακό μέλλον της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Καλή επιτυχία στις εργασίες μας. Σας ευχαριστώ θερμά για την προσοχή σας.».