Ολοκληρώθηκε με μεγάλη επιτυχία το 5ο Forum του Σ.Π.Α.Υ. «Υμηττός 2030: Πρόληψη, Ανθεκτικότητα & Διακυβέρνηση»

Ρεπορτάζ-Φωτογραφίες-Βίντεο: Παναγιώτα Σούγια
Στο επίκεντρο της δεύτερης ημέρας βρέθηκαν οι ανθεκτικές υποδομές, οι ασφαλείς πόλεις, η βιώσιμη διαχείριση, η πρόληψη, η πολιτική προστασία, η κλιματική προσαρμογή, ο συντονισμός υπηρεσιών και πόρων, η αντιπυρική περίοδος, η τεχνητή νοημοσύνη και ο ρόλος του εθελοντισμού στην προστασία του Υμηττού.
Την εκδήλωση προλόγισε και στη συνέχεια συντόνισε η Δημοσιογράφος, Σύμβουλος Επικοινωνίας και δημοτική σύμβουλος του Δήμου Παιανίας, κ. Μάρθα Λεκκάκου-Φρέσκου.

Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος του Σ.Π.Α.Υ. και Δήμαρχος Παιανίας, κ. Ισίδωρος Μάδης, ο οποίος αναφέρθηκε επιγραμματικά στα τεκταινόμενα κατά την πρώτη ημέρα του Forum και κήρυξε την έναρξη των εργασιών της δεύτερης ημέρας του SPAY FORUM 2026.

Αμέσως μετά, η δεύτερη ημέρα εργασιών του 5ου Forum του Σ.Π.Α.Υ. ξεκίνησε με το 1ο Πάνελ, με τίτλο: «Ανθεκτικές Υποδομές και Ασφαλείς Πόλεις», το οποίο συντόνισε ο Δήμαρχος Κρωπίας, κ. Δημήτριος Κιούσης, όπου αναδείχθηκε η ανάγκη οι πόλεις που βρίσκονται στις παρυφές του Υμηττού να θωρακιστούν απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.

Στη συζήτηση συμμετείχαν: ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ. κ. Ευθύμιος Μπακογιάννης, ο Πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας κ. Γιώργος Στασινός, ο Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων Κύπρου και Δήμαρχος Λάρνακας κ. Ανδρέας Βύρας και η Επικεφαλής του Γραφείου Αθηνών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων κ. Μαριάννα Ναθαναήλ.

Κεντρικό συμπέρασμα της συζήτησης ήταν πως η ανθεκτικότητα των πόλεων και η προστασία του Υμηττού αποτελούν μία αμφίδρομη σχέση, με τις πόλεις να πρέπει να προστατεύουν το βουνό, αλλά και το βουνό θα πρέπει να λειτουργεί ως φυσική ασπίδα για το αστικό περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό τονίστηκε η σημασία του καθαρισμού οικοπέδων, της δημιουργίας έξυπνων δεξαμενών και δικτύων πυρόσβεσης, της αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων, αισθητήρων, καμερών και τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και της θέσπισης σαφών κανόνων χρήσεων γης και ορίων δόμησης.
Επίσης, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στα πλημμυρικά φαινόμενα, με αναφορές στην ανάγκη ελέγχου των παρεμβάσεων, που αλλοιώνουν το φυσικό ανάγλυφο, όπως τα μπαζώματα σε ρέματα, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις στον οικιστικό ιστό. Παράλληλα, αναδείχθηκε η ανάγκη για master plan αντιπλημμυρικής προστασίας, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, ψηφιακά δίδυμα για κρίσιμες υποδομές, διαδημοτικό σχεδιασμό και ώριμα έργα, που μπορούν να αξιοποιήσουν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Ακόμη, το πάνελ ανάδειξε πως η ανθεκτικότητα δεν είναι μια θεωρητική έννοια, αλλά απαιτεί συγκεκριμένο σχεδιασμό, συνεργασία Κράτους, Αυτοδιοίκησης, επιστημονικών φορέων και χρηματοδοτικών οργανισμών, τεχνολογική καινοτομία και έργα με άμεσο αποτύπωμα στην ασφάλεια των πολιτών και στην προστασία του Υμηττού.
Χαρακτηριστικές ήταν οι παρεμβάσεις των συμμετεχόντων, με τον Δήμαρχο Κρωπίας και συντονιστή του πάνελ, κ. Δημήτριο Κιούση, να τονίζει πως: «Η ανθεκτικότητα των πόλεων κάτω από τον Υμηττό μπορεί να συμβάλει στην προστασία του.», επισημαίνοντας, παράλληλα, και την ανάγκη αντιμετώπισης των παρεμβάσεων στο φυσικό ανάγλυφο, όπως τα μπαζώματα σε ρέματα.

Κατόπιν, ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ., κ. Ευθύμιος Μπακογιάννης, στάθηκε στην ανάγκη για «θωράκιση του βουνού από κάτω προς τα πάνω», με καθαρά οικόπεδα, έξυπνες υποδομές πυρόσβεσης και ψηφιακή επιτήρηση, και τόνισε πως: «Η προστασία του Υμηττού ξεκινά από τις ίδιες τις πόλεις, με καθαρισμούς οικοπέδων, έξυπνες δεξαμενές νερού, ψηφιακή επιτήρηση και σαφή όρια δόμησης.».

Ακολούθως, ο Πρόεδρος του Τ.Ε.Ε., κ. Γιώργος Στασινός, υπογράμμισε πως: «Το σημαντικό είναι η ανθεκτικότητα από εδώ και πέρα στα πάντα.», δίνοντας έμφαση στα master plan, που θα παρουσιάσει το Τ.Ε.Ε. για τις πλημμύρες για όλες τις Περιφέρειες της χώρας, στα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και στα ψηφιακά δίδυμα, και ανάδειξε την ανάγκη αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης και ανάπτυξης «digital twins» για την παρακολούθηση των πόλεων σε πραγματικό χρόνο.

Επίσης, ο Πρόεδρος της Ένωσης Δήμων Κύπρου και Δήμαρχος Λάρνακας, κ. Ανδρέας Βύρας, μεταφέροντας την εμπειρία της Λάρνακας, σημείωσε πως: «Για την αντιπλημμυρική προστασία πρέπει να γίνει ένας συνολικός σχεδιασμός και χρηματοδότηση.», και υπογράμμισε πως: «Η Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην υλοποίηση κρίσιμων υποδομών.».

Ακόμη, η Επικεφαλής του Γραφείου Αθηνών της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, κ. Μαριάννα Ναθαναήλ, τόνισε πως: «Η ανθεκτικότητα είναι για εμάς προτεραιότητα εδώ και πάρα πολλά χρόνια.», αναδεικνύοντας τις δυνατότητες χρηματοδότησης ώριμων έργων πρόληψης και κλιματικής ανθεκτικότητας, και επισημαίνοντας πως: «Η ανθεκτικότητα αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα της Ε.Τ.Επ., με χρηματοδοτήσεις, που φτάνουν έως και το 75% για έργα πρόληψης και πολιτικής προστασίας.».

Αμέσως μετά τον λόγο έλαβε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, κ. Δημήτρης Παπαστεργίου, η ομιλία του οποίου είχε ως θέμα: «Μικροδορυφόροι και Τεχνητή Νοημοσύνη στην υπηρεσία της Αυτοδιοίκησης», αναδεικνύοντας τον ρόλο των ψηφιακών εργαλείων, της καινοτομίας και της τεχνητής νοημοσύνης στη σύγχρονη διακυβέρνηση, στην πολιτική προστασία και στην περιβαλλοντική θωράκιση των πόλεων.
Ο κ. Παπαστεργίου ξεκίνησε την ομιλία του κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, σημειώνοντας πως: «Βρίσκεται σε μια ομάδα ανθρώπων, στην οποία ανήκει.», λόγω της πολυετούς διαδρομής του στον χώρο, τόνισε πως: «Η Αυτοδιοίκηση με τέτοιες πρωτοβουλίες δείχνει ότι είναι μέσα σε όλα αυτά τα ζητήματα, τα οποία απασχολούν τις σύγχρονες πόλεις, αλλά και τους πολίτες.», και υπογράμμισε, μάλιστα, πως: «Η δουλειά της Αυτοδιοίκησης δεν είναι μόνο να φτιάξεις το αστικό περιβάλλον, αλλά και να είναι εκεί όταν προκύπτει ανάγκη, και, ακόμη περισσότερο, να προλάβει τις καταστάσεις πριν από αυτές.».

Επίσης, αναφερόμενος στα ακαθάριστα οικόπεδα, ο κ. Παπαστεργίου σημείωσε πως: «Μέσα από τη συνεργασία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και των δήμων, υπήρξε σαφής πρόοδος. Με το μάτι του Δημάρχου είδα τα τελευταία δύο χρόνια πρώτη φορά τόσα οικόπεδα καθαρισμένα.», επισημαίνοντας πως: «Ωστόσο το ζήτημα δεν εξαντλείται εκεί, καθώς απαιτείται καλύτερη οργάνωση, στήριξη των πολιτών και πρόληψη.».
Ακόμη, κεντρικό σημείο της ομιλίας του κ. Παπαστεργίου αποτέλεσε το εθνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων, το οποίο, όπως ανάφερε, δίνει πλέον στη χώρα ένα πολύ σημαντικό εργαλείο πολιτικής προστασίας, και ακόμη, αναφερόμενος στους 17 ελληνικούς micro και nano δορυφόρους, επισήμανε πως: «Η Ελλάδα φέτος έχει ακόμη ένα πολύ σημαντικό εργαλείο, το οποίο είναι ψηλά, περίπου, στα 500 χιλιόμετρα από το έδαφος., εξηγώντας πως: «Οι νέες τεχνολογίες μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά με τα drones, τους αισθητήρες και τα κέντρα ελέγχου, που ήδη αναπτύσσονται από δήμους και συνδέσμους, όπως ο Σ.Π.Α.Υ.. Τα drones υπάρχουν, δεν είναι κάτι πολύ εξεζητημένο και μπορούν να δώσουν λύσεις, αλλά σε περιοχές ή συνθήκες, όπου δεν μπορεί να πετάξει drone, υπάρχει κάτι πιο μεγάλο και πιο γενικό, που μπορεί να βοηθήσει την πολιτική προστασία: οι ελληνικοί μικροδορυφόροι.».
Επιπλέον, ο κ. Παπαστεργίου έκανε ιδιαίτερη αναφορά στους δορυφόρους ραντάρ SAR, οι οποίοι μπορούν να δίνουν εικόνα «μέρα και νύχτα, μέσα από σύννεφα ή σε καθαρό ουρανό», κάτι που, όπως υπογράμμισε, είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την πολιτική προστασία και ειδικά για τα πλημμυρικά φαινόμενα. Παράλληλα, ανακοίνωσε τη νέα πλατφόρμα ανοιχτών δεδομένων, τονίζοντας πως η πρόσβαση στα δεδομένα θα είναι κρίσιμη για την Αυτοδιοίκηση, αναφέροντας χαρακτηριστικά πως: «Γιατί είναι πολύ σημαντικά τα ανοιχτά δεδομένα; Γιατί πλέον μπορεί κάθε δήμος, ανάλογα με τις ανάγκες, τις οποίες έχει, να χτίσει και να στήσει προγράμματα βασισμένα στα ανοιχτά δωρεάν δεδομένα.», ενώ σημαντική είδηση αποτέλεσε και η αναφορά του στους τέσσερις θερμικούς μικροδορυφόρους, που εκτοξεύθηκαν πριν από λίγες ημέρες, λέγοντας πως: «Οι θερμικοί δορυφόροι είναι κομμένοι και ραμμένοι στις ανάγκες της κοινής προσπάθειας που κάνετε στον Σ.Π.Α.Υ., καθώς μπορούν να εντοπίζουν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο θερμικές νησίδες, είτε πρόκειται για πυρκαγιές είτε για αστικές θερμικές νησίδες.», προσθέτοντας πως: «Μπορούν να παρέχουν δεδομένα για τη θερμοκρασία του νερού, τις ποσότητες νερού και την καύσιμη ύλη στα δάση.».
Στη συνέχεια, ο κ. Παπαστεργίου έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός πως αυτή η πληροφορία θα είναι πλέον διαθέσιμη δωρεάν στους φορείς της Αυτοδιοίκησης, λέγοντας πως: «Αυτή είναι μια πληροφορία, η οποία μέχρι σήμερα υπήρχε, αλλά έπρεπε να την πληρώσουμε. Αυτή την πληροφορία ο Σ.Π.Α.Υ., οι δήμοι, όποιος φορέας Αυτοδιοίκησης θέλει, μπορεί να την πάρει δωρεάν.», ακόμη αναφέρθηκε στον εθνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλο», που κατασκευάζεται στο Λαύριο, επισημαίνοντας πως: «Θα δώσει νέες δυνατότητες στην επεξεργασία δεδομένων και στην αξιοποίηση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Οτιδήποτε έργο υπάρχει, το οποίο θέλει επεξεργασία δεδομένων, μοντέλα τα οποία θέλουν να εκπαιδευτούν και κόστος το οποίο μέχρι σήμερα υπάρχει, πλέον δεν υπάρχει, καθώς στον εθνικό μας υπερυπολογιστή, μέσω της «Φάρος», μπορούμε να τρέξουμε μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης δωρεάν για την Αυτοδιοίκηση.», ανακοίνωσε πως: «Μέσα στο καλοκαίρι αναμένεται η εκτόξευση ακόμη επτά οπτικών μικροδορυφόρων, οι οποίοι θα παρέχουν γεωχωρική πληροφορία υψηλής ακρίβειας, χρήσιμη για την πολεοδομία, τη χωροταξία και τον σχεδιασμό. Συνδυάζοντας όλα αυτά τα δεδομένα και δεδομένα από το διάστημα μπορούμε στην Αυτοδιοίκηση να έχουμε πολύ κρίσιμη πληροφορία όποτε τη θέλουμε και δωρεάν.», ενώ ολοκληρώνοντας τόνισε πως: «Τα νέα ψηφιακά εργαλεία, οι μικροδορυφόροι, τα ανοιχτά δεδομένα, οι έξυπνες πόλεις και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο, με τον οποίο οργανώνεται η πολιτική προστασία. Δημιουργούμε ένα πολύ πιο πυκνό δίκτυο δεδομένων και αισθητήρων σε όλη την Ελλάδα, προκειμένου η Πολιτική Προστασία να μην είναι μόνο αντικείμενο επέμβασης την ώρα που προκύπτει, αλλά να δουλέψουμε και προληπτικά.», και απευθυνόμενος στον Πρόεδρο του Σ.Π.Α.Υ. και Δήμαρχο Παιανίας, κ. Ισίδωρο Μάδη, εξέφρασε τη διάθεση του Υπουργείου να οργανωθεί ειδική Ημερίδα για τη χρήση των δεδομένων των ελληνικών μικροδορυφόρων από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ώστε, όπως είπε, «αυτοί να φτάσουν πλέον στους τελικούς χρήστες, που είναι και η Τοπική Αυτοδιοίκηση.».

Ακολούθησαν οι εργασίες του 2ου Πάνελ, με τίτλο: «Περιβάλλον, Βιώσιμη Διαχείριση και Πρόληψη», το οποίο συντόνισε ο αναπληρωτής Δημάρχου και Αντιδήμαρχος Καθαριότητας και Ανακύκλωσης του Δήμου Παπάγου-Χολαργού, κ. Μιχάλης Υφαντής, όπου αναδείχθηκε η ανάγκη η προστασία του περιβάλλοντος να αντιμετωπιστεί ως κοινή ευθύνη Πολιτείας, Αυτοδιοίκησης, επιχειρήσεων και πολιτών.

Αρχικά, ο κ. Μιχάλης Υφαντής έδωσε το στίγμα της συζήτησης, τονίζοντας πως: «Η προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι ευθύνη λίγων, αλλά υπόθεση όλων μας.».

Κατόπιν, ο Γενικός Γραμματέας Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υ.Π.ΕΝ., κ. Μανώλης Γραφάκος, αναφέρθηκε στην πορεία της χώρας προς την κυκλική οικονομία, σημειώνοντας πως: «Είμαστε πιο κοντά παρά ποτέ στο μοντέλο της κυκλικής οικονομίας, με τις νέες υποδομές επεξεργασίας αποβλήτων, την ενίσχυση της ανακύκλωσης και την ενεργειακή αξιοποίηση να αποτελούν κρίσιμους άξονες του σχεδιασμού.».

Επίσης, ο Πρόεδρος της ΤΕΧΑΝ Α.Β.Ε.Ε., κ. Απόστολος Μούργος, στάθηκε στην ανάγκη επενδύσεων, τεχνολογίας και κινήτρων για τους πολίτες, υπογραμμίζοντας πως: «Η ανακύκλωση αποτελεί την κορυφαία προτεραιότητα στη διαχείριση των αποβλήτων και τον βασικό κρίκο συμμετοχής των πολιτών.».

Ακολούθως, ο Α΄ Αντιπρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε. και Δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, έθεσε με ένταση το ζήτημα των αρμοδιοτήτων και των πόρων της Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας πως: «Η πρόληψη ξεκινάει από κάθε Δήμο ξεχωριστά, αλλά οι δήμοι δεν μπορούν να σηκώνουν διαρκώς ευθύνες χωρίς τα αντίστοιχα μέσα, τη χρηματοδότηση και το θεσμικό πλαίσιο.».

Στη συνέχεια, ο Σύμβουλος Δικτύων Μονοπατιών σε αυτοδιοικητικούς και κοινωνικούς φορείς, κ. Μάνος Κιτσέλλης, ανάδειξε τη σημασία της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, λέγοντας πως: «Η περιβαλλοντική εκπαίδευση είναι ένα καταπληκτικό εργαλείο, το οποίο δημιουργεί συνειδήσεις, καθώς διαμορφώνει έναν νέο τρόπο ζωής και ενεργοποιεί τους πολίτες από μικρή ηλικία.».

Από την πλευρά του, ο Environmental Services and Public Solutions Director του Ομίλου Επιχειρήσεων Σαρακάκη, κ. Φίλιππος Μενάγιας, εστίασε στον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού καθαριότητας, στα ψηφιακά εργαλεία και στην ανάγκη οι δήμοι να περάσουν από την αντίδραση στην πρόληψη, αναφέροντας χαρακτηριστικά πως: «Η βασική δυσκολία είναι ότι αντιδρούμε στα προβλήματα, αντί να προσπαθούμε να τα προλαμβάνουμε.».

Κοινή διαπίστωση του πάνελ ήταν πως η βιώσιμη διαχείριση δεν μπορεί να περιορίζεται στη θεωρία ή σε αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά απαιτεί ολοκληρωμένο σχεδιασμό, σύγχρονες υποδομές, χρηματοδότηση, τεχνολογία, καθαρούς ρόλους, συμμετοχή των πολιτών και ουσιαστική στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε η πρόληψη να γίνει καθημερινή πρακτική και όχι απλώς στόχος πολιτικής.

Αμέσως μετά παρουσιάστηκε από την κ. Άλκηστη Σκοπετέα, Creative Strategist των IDGC, η έρευνα της κοινής γνώμης με τίτλο: «Φωνή της Πόλης για τον Υμηττό 2026», την οποία σχολίασαν ο Δήμαρχος Ηλιούπολης κ. Στάθης Ψυρρόπουλος και ο Δήμαρχος Δάφνης Υμηττού κ. Νικόλαος Τσιλίφης, εξάγοντας χρήσιμα συμπεράσματα.

Ακολούθησε το 3ο Πάνελ, με θέμα: «Πολιτική Προστασία & Κλιματική Προσαρμογή – Σύγχρονες Στρατηγικές Πρόληψης», το οποίο συντόνισε ο Αντιπρόεδρος του Σ.Π.Α.Υ. και Δήμαρχος Αγίας Παρασκευής, κ. Γιάννης Μυλωνάκης, όπου αναδείχθηκε η ανάγκη για έναν νέο, πιο εξειδικευμένο και επιχειρησιακά εφαρμόσιμο σχεδιασμό απέναντι στις φυσικές καταστροφές, σε μια περίοδο όπου η κλιματική κρίση αλλάζει τα δεδομένα.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Δασών του Υ.ΠΕ.Ν., κ. Ευστάθιος Σταθόπουλος, ο Ομότιμος Καθηγητής Δυναμικής Τεκτονικής, Εφαρμοσμένης Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών του Ε.Κ.Π.Α. και Πρόεδρος του Ο.Α.Σ.Π., κ. Ευθύμιος Λέκκας, ο Υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος κ. Αναστάσιος Παππάς, και ο Καθηγητής του Α.Π.Θ., ειδικός σε θέματα περιαστικών πυρκαγιών και ζωνών μίξης δασών-οικισμών, κ. Γεώργιος Μαλλίνης.

Ο Αντιπρόεδρος του Σ.Π.Α.Υ. και Δήμαρχος Αγίας Παρασκευής, κ. Γιάννης Μυλωνάκης, ο οποίος συντόνισε τη συζήτηση, έθεσε από την αρχή το πλαίσιο της θεματικής, συνδέοντας την πολιτική προστασία και την κλιματική προσαρμογή με την καθημερινή σχέση των πολιτών με τον Υμηττό. Επίσης, τόνισε πως: «Είναι κρίσιμο, τόσο για τον Σ.Π.Α.Υ. όσο και για τους δήμους, που βρίσκονται γύρω από τον Υμηττό, να δημιουργήσουμε τις συνθήκες, έτσι ώστε ο κόσμος να έρχεται σε επαφή με το βουνό.». Παράλληλα, ο κ. Μυλωνάκης μετέφερε και την εμπειρία της Αυτοδιοίκησης από το πεδίο, επισημαίνοντας πως: «Στον Υμηττό έχει γίνει σημαντική δουλειά, ιδίως μέσα από το πρόγραμμα anti-nero και τη συνεργασία με το Δασαρχείο, αλλά παραμένει ανάγκη για καλύτερη εποπτεία, ενημέρωση των πολιτών και αποτελεσματικότερο συντονισμό μεταξύ δασικών υπηρεσιών και πολιτικής προστασίας.».

Από την πλευρά του, ο κ. Ευθύμιος Λέκκας υπογράμμισε πως: «Δεν έχουμε να κάνουμε με κλιματική αλλαγή, αλλά με κλιματική κρίση.», εξηγώντας πως τα φαινόμενα γίνονται πιο ακραία, πιο συχνά, πιο σύνθετα και με μεγαλύτερες επιπτώσεις σε υποδομές, περιβάλλον, υγεία και ανθρώπινες δραστηριότητες, και ακόμη τόνισε πως: «Απαιτούνται ειδικά σχέδια για κάθε δήμο και όχι γενικές προσεγγίσεις.», λέγοντας χαρακτηριστικά πως: «Δεν μπορεί να είναι τα σχέδια αυτά copy paste.», και σημειώνοντας πως: «Είμαστε περισσότερο έτοιμοι από κάθε άλλη φορά. Όμως, υπάρχει δρόμος.».

Κατόπιν, ο κ. Ευστάθιος Σταθόπουλος αναφέρθηκε στην ετοιμότητα του δασικού συστήματος διαχείρισης, σημειώνοντας πως: «Είναι πιο έτοιμο από ποτέ», χωρίς, όμως, αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει «μαγικός τρόπος» για την κατάργηση του φαινομένου της φωτιάς.», παρουσίασε το πρόγραμμα anti-nero ως το μεγαλύτερο πρόγραμμα πρόληψης στα δασικά οικοσυστήματα των τελευταίων δεκαετιών, επισημαίνοντας πως: «Στον Υμηττό έχουν διατεθεί χρηματοδοτικά εργαλεία εκατό φορές περισσότερα σε σχέση με τη δεκαετία 2010-2019.», και εστίασε στη στελέχωση των δασικών υπηρεσιών, στον νέο εξοπλισμό, στις διαχειριστικές μελέτες και στη βελτίωση του συντονισμού με την Πολιτική Προστασία.

Στη συνέχεια, ο Υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, κ. Αναστάσιος Παππάς, αναφέρθηκε στον νέο νόμο «Ενεργή Μάχη», τονίζοντας πως το βασικό του στοιχείο είναι πως έφερε όλον τον κόσμο γύρω από το τραπέζι.», προσθέτοντας πως: «Όλοι οι εμπλεκόμενοι αποκτούν διακριτό ρόλο και συμμετέχουν στον σχεδιασμό και στις αποφάσεις.», έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο νέο επιχειρησιακό δόγμα του Πυροσβεστικού Σώματος: «Όλα τα μέσα από την πρώτη στιγμή.», υπογραμμίζοντας πως: «Ο χρόνος εντοπισμού και πρώτης απόκρισης είναι καθοριστικός: Πρέπει να το προλάβεις στην αρχή. Αν δεν το προλάβεις στην αρχή, μετά είναι δύσκολο.».

Ακόμη, ο κ. Γεώργιος Μαλλίνης ανάλυσε τις ιδιαιτερότητες των πυρκαγιών στις ζώνες μίξης δάσους-οικισμών, επισημαίνοντας πως: «Πρόκειται για περιοχές με αυξημένη ανθρώπινη δραστηριότητα, μεγάλη εγγύτητα με δασικά οικοσυστήματα και υψηλή διακινδύνευση για ανθρώπινες ζωές, υποδομές και οικολογικούς πόρους. Οι περιοχές αυτές εμφανίζουν διαφορετική συμπεριφορά πυρκαγιάς, λόγω της συνύπαρξης φυσικής καύσιμης ύλης και τεχνητών υλικών, ενώ συχνά δημιουργούνται πρόσθετες δυσκολίες στην κατάσβεση, στις εκκενώσεις και στη χρήση του οδικού δικτύου.».
Κοινή διαπίστωση του πάνελ ήταν πως η Πολιτική Προστασία της νέας εποχής δεν μπορεί να στηρίζεται σε γενικά σχέδια ή αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά απαιτεί πρόληψη, εξειδικευμένο σχεδιασμό ανά περιοχή, επιστημονική γνώση, επιχειρησιακή ετοιμότητα, διαρκή συνεργασία όλων των φορέων και ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε ο Υμηττός και οι πόλεις γύρω του να θωρακιστούν απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.
Ακολούθησε το 4ο Πάνελ, με θέμα: «Πλαίσιο Πολιτικής Προστασίας: Εργαλεία Διακυβέρνησης και Αποτελεσματική Εφαρμογή», το οποίο συντόνισε ο Γενικός Γραμματέας του Σ.Π.Α.Υ. και Αντιδήμαρχος Καθαριότητας, Ανακύκλωσης και Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Παπάγου-Χολαργού, κ. Βασίλης Σιαμάνης, όπου αναδείχθηκε η ανάγκη η Πολιτική Προστασία να στηρίζεται σε σύγχρονα εργαλεία διακυβέρνησης, επιστημονική τεκμηρίωση, αξιόπιστα δεδομένα, θεσμική ευελιξία και ουσιαστική συνεργασία Κράτους, Αυτοδιοίκησης, επιστημονικής κοινότητας και κοινωνίας.
Ο κ. Βασίλης Σιαμάνης έθεσε το πλαίσιο της συζήτησης, επισημαίνοντας πως: «Η Πολιτική Προστασία δεν αφορά μόνο στην αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης τη στιγμή που αυτή εκδηλώνεται, αλλά, κυρίως, στην πρόληψη, στην προετοιμασία, στον σωστό συντονισμό και στη μετατροπή της γνώσης σε εφαρμόσιμες πολιτικές.».

Ακολούθως, η Καθηγήτρια του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του Πανεπιστημίου Cambridge, Ιδρύτρια και Διευθύντρια του AE4RIA Research Center και επικεφαλής της Παγκόσμιας Έκθεσης Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών, Δρ. Φοίβη Κουντούρη, ανάδειξε με συγκεκριμένα οικονομικά στοιχεία το κόστος της μη πρόληψης, τονίζοντας πως: «Κάθε δολάριο, που βάζω στην προσαρμογή, κερδίζω 10 δολάρια από το κόστος, που θα είχε η αντιμετώπιση μιας καταστροφής χωρίς προετοιμασία.», και υπογράμμισε πως: «Η προσαρμογή πρέπει να ξεκινά πριν από το ακραίο φαινόμενο, με επιστημονικά μοντέλα, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και ακριβή επιχειρησιακά σχέδια.».

Επίσης, η Χημικός Μηχανικός PhD και Διαχειρίστρια του έργου LIFE-IP AdaptInGR για το Πράσινο Ταμείο, κ. Σπυριδούλα Ντεμίρη, εστίασε στο κενό, που υπάρχει συχνά ανάμεσα στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση έργων κλιματικής προσαρμογής, σημείωσε πως: «Οι εξελίξεις έχουν γίνει πολύ πιο γρήγορα από ό,τι θα μπορούσε να προβλέψει ο σχεδιασμός.», φέρνοντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Θεσσαλία, όπου ο σχεδιασμός είχε εστιάσει, κυρίως, στους καύσωνες, αλλά η περιοχή βρέθηκε αντιμέτωπη με μεγάλες πλημμύρες, και έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη για αξιόπιστα και προσβάσιμα δεδομένα, θεσμική αρμοδιότητα επικαιροποίησης και μηχανισμούς παρακολούθησης, που θα εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των έργων.
Κατόπιν, ο Κύριος Ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, κ. Θοδωρής Γιάνναρος, αναφέρθηκε στη συνεργασία του Εθνικού Αστεροσκοπείου με τον Σ.Π.Α.Υ. και στην εγκατάσταση πυρομετεωρολογικού σταθμού στον Υμηττό, εξήγησε πως: «Η πυρομετεωρολογία δεν είναι απλώς πρόγνωση καιρού, αλλά η μετάφραση του τι καιρό έχω στο τι θα κάνει μια πυρκαγιά.», και έθεσε ως κρίσιμο παράγοντα την εμπιστοσύνη ανάμεσα στους επιστήμονες και στους επιχειρησιακούς φορείς, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως: «Κανένα σύστημα δεν θα δουλέψει χωρίς τον ανθρώπινο παράγοντα και το βασικό εργαλείο, που απαιτείται, είναι «εμπιστοσύνη».».
Ακόμη, η Νομική Σύμβουλος της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας του Υπερταμείου, Δρ. Έλλη Αναστοπούλου, παρουσίασε τον ρόλο του Υπερταμείου στην ωρίμανση και διενέργεια διαγωνιστικών διαδικασιών για έργα στρατηγικής σημασίας στην Πολιτική Προστασία, αναφέρθηκε στα προγράμματα: «Αιγίς», «Anti Nero» και στις διαχειριστικές μελέτες, επισημαίνοντας πως: «Το Υπερταμείο δεν είναι επιχειρησιακός φορέας της Πολιτικής Προστασίας, αλλά υποστηρίζει κρίσιμες διαδικασίες, που μετατρέπουν τον θεσμικό σχεδιασμό σε εφαρμόσιμα έργα, και τόνισε πως: «Το Υπερταμείο δεν λειτουργεί ως απλός επιταχυντής της Δημόσιας Διοίκησης, αλλά βλέπει τα έργα ολιστικά, από τη χρηματοδότηση και τον σχεδιασμό μέχρι την ανάθεση και την εκτέλεση.».
Κοινή διαπίστωση του πάνελ ήταν πως η Πολιτική Προστασία του σήμερα και του αύριο δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην καταστολή ή στη διαχείριση των συνεπειών μιας κρίσης, αλλά απαιτεί πρόληψη, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, οικονομική αποτίμηση του κινδύνου, αξιοποίηση αξιόπιστων δεδομένων, θεσμικά εργαλεία, διαφάνεια, εμπιστοσύνη και διαρκή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Αμέσως μετά, το 5ο Πάνελ παρουσίασε το θέμα: «Αντιπυρική Περίοδος 2026 – Πρόληψη, αποκατάσταση και φυσική αναγέννηση», το οποίο συντόνισε ο Α΄ Αντιπρόεδρος της Κ.Ε.Δ.Ε. και Δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, με τη συμμετοχή του υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Κώστα Κατσαφάδου, του Γενικού Γραμματέα Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υ.Π.ΕΝ. κ. Πέτρου Βαρελίδη, του Γενικού Γραμματέα Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής κ. Πέτρου Καμπούρη, του Γενικού Διευθυντή Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ. κ. Βαγγέλη Γκουντούφα, της Προϊσταμένης Μονάδας Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Πάρνηθας, Σχινιά και Προστατευόμενων Περιοχών Σαρωνικού Κόλπου του ΟΦΥΠΕΚΑ κ. Ελένης Κατσιρώδη, της Δασολόγου-Περιβαλλοντολόγου και αναπληρώτριας Προϊσταμένης της Τεχνικής Υπηρεσίας του Σ.Π.Α.Υ. κ. Βίκυς Δημητρίου και του Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εθελοντικών Οργανώσεων Δασοπροστασίας Πυρόσβεσης κ. Σταύρου Σαλαγιάννη.

Ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, κ. Κώστας Κατσαφάδος, αρχικά συνεχάρη τον Σ.Π.Α.Υ. για τη διοργάνωση του 5ου Forum, χαρακτηρίζοντάς το ως: «Μια πολύ ζωντανή πηγή διαλόγου, ιδεών και προτάσεων γύρω από την κλιματική κρίση και την προστασία του περιβάλλοντος.», ενώ αναφερόμενος στη φετινή αντιπυρική περίοδο τόνισε πως: «Η προετοιμασία δεν ξεκινάει την 1η Μαΐου, αλλά με τη λήξη της προηγούμενης αντιπυρικής περιόδου.», σημείωσε πως: «Φέτος, το Πυροσβεστικό Σώμα θα διαθέτει πάνω από 18.800 στελέχη, άνδρες και γυναίκες.», αριθμό που χαρακτήρισε ως «ρεκόρ» για την Πυροσβεστική Υπηρεσία, και υπογράμμισε πως: «Η προσπάθεια του Υπουργείου στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: επένδυση στον ανθρώπινο παράγοντα, ενίσχυση με μέσα και σύγχρονες τεχνολογίες και στενότερη συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα.».
Επίσης, σε ερώτηση για τη σχέση πρόληψης και καταστολής, ο κ. Κατσαφάδος σημείωσε πως: «Η προσπάθεια είναι «50-50», καθώς όλο το διάστημα, που μεσολαβεί μετά το τέλος της αντιπυρικής περιόδου, αποτελεί χρόνο προπαρασκευής.», επισήμανε ακόμη πως: «Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έχει πλέον δουλειά 12 μήνες τον χρόνο, καθώς η κλιματική κρίση δεν αφορά μόνο στις πυρκαγιές, αλλά και στα πλημμυρικά και άλλα ακραία φαινόμενα.», έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στο πρόγραμμα «Αιγίς», τονίζοντας πως: «Μέσα από την αναθεώρησή του προβλέπονται 72 εκ. ευρώ για την ανθεκτικότητα, ώστε η αποκατάσταση να μη γίνεται με λογική προσωρινής επιδιόρθωσης, αλλά με μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.».

Κατόπιν, ο συντονιστής του πάνελ, κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, έθεσε από την πλευρά της Αυτοδιοίκησης το ζήτημα των πόρων και των μέσων, επισημαίνοντας πως: «Η Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, αλλά χρειάζεται ουσιαστική στήριξη. Εμείς οι αυτοδιοικητικοί αγαπάμε την ευθύνη. Δεν την αποφεύγουμε, αλλά η ευθύνη πάει μαζί με μέσα.», και ακόμη υπογράμμισε την ανάγκη οι δήμοι να διαθέτουν τα εργαλεία, που απαιτούνται για να συνδράμουν αποτελεσματικά στην Πολιτική Προστασία, στην Πυροσβεστική και στους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς.

Ακολούθως, ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υ.Π.ΕΝ., κ. Πέτρος Βαρελίδης ανάδειξε την ανάγκη καλύτερης σύνδεσης της περιβαλλοντικής πολιτικής με την πολιτική προστασία, αναφέροντας πως: «Όταν πολιτικές ασκούνται από διαφορετικές υπηρεσίες, συχνά δημιουργούνται εντάσεις και απαιτείται συνεχής συντονισμός.», και εστίασε ιδιαίτερα στην ανάγκη ισορροπίας ανάμεσα στις παρεμβάσεις πρόληψης και στην προστασία της βιοποικιλότητας, σημειώνοντας πως: «Πρέπει να βρίσκεται κάθε φορά η σωστή ισορροπία, καθώς τα έργα καθαρισμού και διαχείρισης της βλάστησης πρέπει να γίνονται με τρόπο, που να προστατεύει τα δασικά οικοσυστήματα.».
Επίσης, ο Γενικός Γραμματέας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής, κ. Πέτρος Καμπούρης, στάθηκε στη σημασία της αποκατάστασης, επισημαίνοντας πως αποτελεί το μεγαλύτερο χρονικά μέρος της διαχείρισης μιας φυσικής καταστροφής, λέγοντας χαρακτηριστικά πως: «Οι φίλοι μας οι πυροσβέστες τρέχουν κατοστάρι, εμείς τρέχουμε από 800άρι μέχρι και μαραθώνιο.», και τονίζοντας πως: «Η αποκατάσταση ξεκινά πολύ πιο γρήγορα από όσο πιστεύεται, πολλές φορές ακόμη και πριν ολοκληρωθεί το φαινόμενο, με μηχανικούς στο πεδίο για την καταγραφή και αξιολόγηση βλαβών.», ενώ δεν παράλειψε να υπογραμμίσει πως: «Η ταχύτητα της αποκατάστασης εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεργασία με τους Ο.Τ.Α. Α΄ και Β΄ βαθμού, καθώς οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να μπορούν να καταγράφουν γρήγορα και τεχνικά τεκμηριωμένα τις ζημιές.».
Στη συνέχεια, ο Γενικός Διευθυντής Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του Υ.Π.ΕΝ., κ. Βαγγέλης Γκουντούφας, αναφέρθηκε στη μετάβαση από αποσπασματικές παρεμβάσεις σε μια πιο ολιστική και σχεδιασμένη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, τόνισε πως: «Βασική προτεραιότητα είναι να περάσουμε από μια αποσπασματική επέμβαση σε μια ολιστική, σχεδιασμένη διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων.», και παρουσίασε τη σημασία του προγράμματος Anti Nero, των στοχευμένων δασοτεχνικών παρεμβάσεων, της διαχείρισης της δασικής βιομάζας και των σύγχρονων αντιπυρικών και διαχειριστικών μελετών, με ιδιαίτερη έμφαση στα περιαστικά δάση, όπως ο Υμηττός.
Επιπλέον, η Προϊσταμένη της Μονάδας Διαχείρισης Εθνικών Πάρκων Πάρνηθας, Σχινιά και Προστατευόμενων Περιοχών Σαρωνικού Κόλπου του ΟΦΥΠΕΚΑ, κ. Ελένη Κατσιρώδη, ανάδειξε τις ιδιαιτερότητες των προστατευόμενων περιοχών, επισημαίνοντας πως: «Ο Υμηττός συνδυάζει χαρακτηριστικά περιαστικής περιοχής πρασίνου και περιοχής Natura. Είμαστε η μόνη ευρωπαϊκή μητρόπολη, που έχουμε τόσο κοντά από το κέντρο της πόλης μία περιοχή NATURA.», αναφέρθηκε σε εργαλεία πρόληψης, όπως: η διαχείριση βλάστησης, η συντήρηση μονοπατιών και αντιπυρικών ζωνών, οι επιλεκτικές αραιώσεις, η βόσκηση και η προδιαγεγραμμένη καύση, υπογραμμίζοντας πως: «Στις προστατευόμενες περιοχές όλα πρέπει να γίνονται με σαφώς καθορισμένο επιστημονικό τρόπο.», και έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις νέες τεχνολογικές δυνατότητες του ΟΦΥΠΕΚΑ, όπως η τοποθέτηση 460 καμερών πυρανίχνευσης σε κρίσιμες προστατευόμενες περιοχές της χώρας, εκ των οποίων δύο στον Υμηττό, καθώς και η αξιοποίηση drones.
Κατόπιν, η Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος και αναπληρώτρια Προϊσταμένη Τεχνικής Υπηρεσίας του Σ.Π.Α.Υ., κ. Βίκυ Δημητρίου, παρουσίασε τις βασικές παρεμβάσεις, που υλοποιεί ο Σύνδεσμος στον Υμηττό.», και ανάφερε πως: «Ο Σ.Π.Α.Υ. αντιμετωπίζει τον Υμηττό ως φυσικό περιβαλλοντικό κεφάλαιο» και η προστασία του βουνού είναι καθημερινή αποστολή όλον τον χρόνο. Η πρόληψη δεν μπορεί να μένει μόνον από 1η Μαΐου μέχρι 31 Οκτωβρίου.».
Επίσης, ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εθελοντικών Οργανώσεων Δασοπροστασίας Πυρόσβεσης, κ. Σταύρος Σαλαγιάννης, ανάδειξε τον καθοριστικό ρόλο των εθελοντών στην πρόληψη και στην πρώτη απόκριση, τόνισε πως: «Ο εθελοντισμός στην πολιτική προστασία δεν αποτελεί απλώς μία πράξη κοινωνικής προσφοράς, αλλά έναν θεσμό ουσιαστικής συμμετοχής του πολίτη στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, του φυσικού περιβάλλοντος και της κοινωνικής συνοχής», και επισήμανε πως: «Ο ρόλος των εθελοντών στη δασοπροστασία και στην πυρόσβεση είναι πολυδιάστατος, κρίσιμος και διαρκώς εξελισσόμενος.».
Κεντρικό συμπέρασμα του πάνελ ήταν ότι η αντιπυρική περίοδος του 2026 απαιτεί πρόληψη όλον τον χρόνο, σύγχρονα μέσα, επαρκή στελέχωση, καθαρές αρμοδιότητες, χρηματοδοτική στήριξη, αξιοποίηση της επιστήμης και της τεχνολογίας, αλλά και στενή συνεργασία Πολιτείας, Αυτοδιοίκησης, Δασικής Υπηρεσίας, Πυροσβεστικού Σώματος, ΟΦΥΠΕΚΑ και εθελοντικών οργανώσεων. Η προστασία του Υμηττού και των περιαστικών δασών δεν μπορεί να είναι αποσπασματική διαδικασία, αλλά διαρκής συλλογική ευθύνη.

Στο επόμενο, 6ο Πάνελ, με θέμα: «Συντονισμός Υπηρεσιών & Πόρων – Συνεργασία, Ετοιμότητα και Επιχειρησιακή Αποτελεσματικότητα», το οποίο συντόνισε ο Δήμαρχος Βύρωνα, κ. Αλέξιος Σωτηρόπουλος, τέθηκε στο επίκεντρο ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της Πολιτικής Προστασίας: ο συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων φορέων στο πεδίο, η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων και η ανάγκη να μειωθεί ο χρόνος απόκρισης σε κάθε περιστατικό.
Στη συζήτηση συμμετείχαν: ο Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, κ. Γρηγόριος Ζαφειρόπουλος, ο Διοικητής του Ενιαίου Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων, Υποστράτηγος κ. Αναστάσιος Μιχαλόπουλος, και ο Επικεφαλής της Εθελοντικής Δασοπροστασίας Παπάγου-Χολαργού, ΔΑ.ΠΑ.ΧΟ., κ. Στέλιος Φούρναρης.

Ο κ. Αλέξιος Σωτηρόπουλος, ανοίγοντας τη συζήτηση, σημείωσε πως: «Ο συντονισμός και η αλληλεπικάλυψη αρμοδιοτήτων αποτελούν ένα από τα δυσχερέστερα και διαχρονικότερα προβλήματα στη διαχείριση κρίσεων, και υπογράμμισε πως: «Η «Ενεργή Μάχη» επιχειρεί να αποσαφηνίσει ρόλους και ευθύνες, όμως, η αποτελεσματικότητα του νέου πλαισίου θα κριθεί στην πράξη, στο πεδίο και στη συνεργασία των φορέων.».

Στη συνέχεια ο κ. Γρηγόρης Ζαφειρόπουλος, μιλώντας και με την εμπειρία του από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τόνισε πως: «Σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες έχουν γίνει τεράστια βήματα στο θεσμικό πλαίσιο, στις διαδικασίες και στα εργαλεία πολιτικής προστασίας.», αναφέροντας πως: «Ο συντονισμός προϋποθέτει σαφείς απαντήσεις στα βασικά ερωτήματα: ποιος ενεργεί, τι θα ενεργήσει, πότε θα ενεργήσει, πού θα ενεργήσει, γιατί θα ενεργήσει.», επισήμανε πως: «Οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις έχουν υποστηρικτικό ρόλο, αλλά μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην επιτάχυνση κρίσιμων διαδικασιών.», και σημείωσε πως: «Οι δήμοι χρειάζονται περισσότερους πόρους, αλλά, ταυτόχρονα, απαιτείται σωστή και διαφανής διαχείριση, ώστε οι χρηματοδοτήσεις να πηγαίνουν πράγματι σε καθαρισμούς, εξοπλισμό και υποστηρικτικές δράσεις πολιτικής προστασίας.».
Κατόπιν, ο Υποστράτηγος κ. Αναστάσιος Μιχαλόπουλος ανάδειξε τον καθοριστικό ρόλο του πρώτου χρόνου απόκρισης, τονίζοντας πως: «Η αποτελεσματικότητα ενός μηχανισμού κρίνεται από το πόσο γρήγορα μπορεί να ενεργοποιηθεί, να ανιχνεύσει, να κινητοποιηθεί και να επέμβει. Όσο πιο γρήγορα ο μηχανισμός ενεργοποιείται και όσο πιο γρήγορα μεταφέρεται η πραγματική, η ειλικρινής εικόνα» από το πεδίο, τόσο καλύτερη και ταχύτερη είναι η κινητοποίηση.», υπογράμμισε πως: «Η διαχείριση κρίσεων δεν είναι ατομική υπόθεση, αλλά ομαδική προσπάθεια.», ενώ αναφέρθηκε στη σημασία της τεχνολογίας, των drones, των συστημάτων επιτήρησης, του 112, της διαχείρισης στόλου και των νέων επιχειρησιακών εργαλείων, ξεκαθαρίζοντας, όμως, πως: «Η τεχνολογία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την απόφαση στο πεδίο.».
Επίσης, ο κ. Στέλιος Φούρναρης ανάδειξε τον ρόλο των εθελοντικών ομάδων στην πρώτη φάση ενός περιστατικού, υπογραμμίζοντας πως: «Οι ομάδες του Υμηττού έχουν πλέον αποκτήσει τεχνογνωσία, εκπαίδευση και επιχειρησιακή εμπειρία.», σημειώνοντας πως: «Οι εθελοντικές ομάδες, που έχουν συγκεκριμένο τομέα ευθύνης, έχουν καθημερινή υποχρέωση να φυλάξουν Θερμοπύλες, γνωρίζοντας πολύ καλά το πεδίο στο οποίο επιχειρούν.», εστίασε ιδιαίτερα στο γεγονός πως τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί εμπιστοσύνη μεταξύ των εθελοντικών ομάδων, της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και των επιχειρησιακών κέντρων, και επισήμανε πως: «Στην πρώτη απόκριση οι εθελοντές έχουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα: γνωρίζουν πάρα πολύ καλά τον χώρο, γνωρίζουν πάρα πολύ καλά το πεδίο.».
Κοινή διαπίστωση του πάνελ ήταν πως η επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα δεν εξαρτάται μόνο από τα μέσα, αλλά, κυρίως, από τον συντονισμό, την κοινή γλώσσα, τις καθαρές αρμοδιότητες, την εκπαίδευση, τις επικοινωνίες, την εμπιστοσύνη και την κουλτούρα συνεργασίας. Ακόμη, επισημάνθηκε πως η Πολιτική Προστασία απαιτεί έναν μηχανισμό, στον οποίο Κράτος, Αυτοδιοίκηση, Πυροσβεστικό Σώμα, εθελοντές και πολίτες λειτουργούν με κοινό στόχο, ώστε η πρόληψη και η πρώτη απόκριση να μετατρέπονται σε πραγματική προστασία της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος.
Ακολούθησε το 7ο και τελευταίο Πάνελ, με θέμα: «Τεχνητή Νοημοσύνη & Περιβαλλοντική Προστασία – Ο Ψηφιακός Σύμμαχος του Υμηττού», το οποίο συντόνισε ο Αντιδήμαρχος Πρασίνου, Μηχανολογικού Εξοπλισμού, Πολιτικής Προστασίας, Πολιτικής Άμυνας και Αθλητισμού του Δήμου Ζωγράφου, κ. Γιώργος Γρίβας, όπου αναδείχθηκε ο καθοριστικός ρόλος των νέων τεχνολογιών, των δεδομένων, των έξυπνων υποδομών και της Τεχνητής Νοημοσύνης στην πρόληψη, στην παρακολούθηση και στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Καθηγητής και Αντιπρύτανης Έρευνας, Οικονομικών και Ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Θωμάς Μπαρτζάνας, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Έρευνας και Τεχνολογίας, ΕΔΥΤΕ, κ. Στέφανος Κόλλιας, και ο Project Manager της Nova ICT, κ. Άγγελος Κορωνιάς.
Ο κ. Γιώργος Γρίβας έθεσε από την αρχή το βασικό ερώτημα της συζήτησης: αν η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί πράγματι να αποτελέσει «σύμμαχο» και «φύλακα» του Υμηττού, αλλά και συνολικά του φυσικού περιβάλλοντος, σημειώνοντας πως: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αφορά κάτι αφηρημένο, αλλά μπορεί να συνδεθεί με πολύ πρακτικές ανάγκες των δήμων, όπως η παρακολούθηση του βουνού, η πρόληψη κινδύνων, η αποκατάσταση μετά από φυσικές καταστροφές και η εκπαίδευση των εργαζομένων της Αυτοδιοίκησης στη χρήση νέων τεχνολογιών.».

Κατόπιν, ο κ. Θωμάς Μπαρτζάνας ανάδειξε τη δυνατότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης να συνδυάζει δεδομένα από διαφορετικές πηγές, όπως: δορυφόρους, drones, IoT συστήματα, χρήσεις γης και ιστορικά δεδομένα, δημιουργώντας «έξυπνα οικοσυστημικά μοντέλα». Επίσης, εξήγησε πως: «Τα μοντέλα αυτά δεν περιορίζονται στην παρακολούθηση του παρόντος, αλλά μπορούν να λειτουργήσουν προβλεπτικά, βοηθώντας στην εκτίμηση του κινδύνου πυρκαγιάς, των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στη βιοποικιλότητα και της πίεσης, που ασκείται στους φυσικούς πόρους.», και έκανε ιδιαίτερη αναφορά στα «ψηφιακά δίδυμα», δηλαδή, στα ψηφιακά αντίγραφα φυσικών περιβαλλόντων, τα οποία επιτρέπουν καλύτερη παρακολούθηση, πρόβλεψη και λήψη αποφάσεων, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως η συγκολλητική κόλλα, που ενώνει διαφορετικές επιστήμες, όπως: τη γεωπονία, τη μηχανική, την πληροφορική και την οικονομία, ώστε η επιστημονική γνώση να μετατρέπεται σε χρήσιμο εργαλείο για την προστασία των οικοσυστημάτων.».
Ακόμη, ο κ. Στέφανος Κόλλιας παρουσίασε τις νέες εθνικές υποδομές, που μπορούν να στηρίξουν την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Πολιτική Προστασία και στην περιβαλλοντική διαχείριση, αναφέρθηκε στον υπερυπολογιστή «Δαίδαλο», ο οποίος εγκαθίσταται στο Λαύριο, λέγοντας πως: «Από τον Σεπτέμβριο θα αποτελεί ένα δημόσιο εργαλείο διαθέσιμο σε ερευνητές, επιχειρήσεις και φορείς, με δυνατότητα ανάλυσης μεγάλου όγκου δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.», και σημείωσε πως: «Τα δεδομένα από τους ελληνικούς μικροδορυφόρους, τις θερμικές κάμερες και άλλες πηγές θα μπορούν να αναλύονται μέσω του «Δαίδαλου», ώστε να υποστηρίζουν πιο γρήγορη και τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.».

Τέλος, ο κ. Άγγελος Κορωνιάς παρουσίασε συγκεκριμένα παραδείγματα έργων έξυπνων υποδομών, που έχουν ήδη υλοποιηθεί, με ιδιαίτερη αναφορά στο έργο «Smart Υμηττός», αναφέροντας πως: «Στον Υμηττό έχουν εγκατασταθεί δέκα κάμερες μεγάλης εμβέλειας περιμετρικά του βουνού, ογδόντα αισθητήρες σε σημεία όπου δεν υπάρχει κάλυψη από κάμερες, GPS και αισθητήρες στάθμης νερού σε οχήματα πολιτικής προστασίας των δήμων, καθώς και ψηφιακοί πομποδέκτες, μετατρέποντας το προηγούμενο αναλογικό περιβάλλον σε ψηφιακό.», εξήγησε πως: «Η αξία των τεχνολογιών αυτών δεν βρίσκεται μόνο στη μεμονωμένη λειτουργία τους, αλλά στη σύνδεσή τους μέσα από πλατφόρμες και αλγορίθμους Τεχνητής Νοημοσύνης.», και ακόμη τόνισε πως: «Το έργο «Smart Υμηττός» δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα πρόληψης, επιτήρησης και διαχείρισης περιστατικών, δίνοντας τη δυνατότητα για ταχύτερες και ακριβέστερες αποφάσεις στο πεδίο.».

Κοινή διαπίστωση του πάνελ ήταν πως η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα ψηφιακά δίδυμα, οι μικροδορυφόροι, οι αισθητήρες, οι κάμερες, τα drones και οι ψηφιακές πλατφόρμες μπορούν να αποτελέσουν έναν ουσιαστικό ψηφιακό σύμμαχο για τον Υμηττό και την Πολιτική Προστασία. Ωστόσο, όπως υπογραμμίστηκε, η τεχνολογία δεν μπορεί να λειτουργεί αποκομμένη από τον άνθρωπο. Χρειάζονται ανθρώπινη κρίση, εκπαίδευση, συνεργασία, θεσμικό πλαίσιο και σωστή αξιοποίηση, ώστε τα δεδομένα να μετατρέπονται σε έγκαιρες αποφάσεις και πραγματική προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.

Οι εργασίες του Forum ολοκληρώθηκαν με την τελετή βραβεύσεων, με τίτλο: «Οι Φύλακες του Υμηττού», κατά την οποία τιμήθηκαν εθελοντικές ομάδες πολιτικής προστασίας από Δημάρχους του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού.

Τέλος, ο Πρόεδρος του Σ.Π.Α.Υ. και Δήμαρχος Παιανίας, κ. Ισίδωρος Μάδης, ευχαρίστησε όλους όσοι συνετέλεσαν στην επιτυχία του Forum SPAY 2026.

Το 5ο Forum ΣΠΑΥ συνδιοργανώθηκε με την υποστήριξη της Περιφέρειας Αττικής, της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (Π.Ε.Δ.Α.), της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (Κ.Ε.Δ.Ε.) και τον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (Ε.Ο.ΑΝ.).