Παρουσιάστηκε στον Ιωνικό Σύνδεσμο το βιβλίο: «Απόλλων Σμύρνης – Η Ιστορία του Συλλόγου από το 1891 έως το 1922»

Ρεπορτάζ-Φωτογραφίες-Βίντεο: Παναγιώτα Σούγια
Την εκδήλωση προλόγισε ο κ. Τάσος Αδρασκέλας, Ειδικός Γραμματέας του Δ.Σ. του Ιωνικού Συνδέσμου, ο οποίος είπε, μεταξύ άλλων, πως: «Εκ μέρους της Διοίκησης του Ιωνικού Συνδέσμου σας καλωσορίζω στην αποψινή βραδιά. Σήμερα, παρουσιάζουμε το έργο του Γιώργου Αγγελάκη, που είναι το βιβλίο για την Ιστορία του Απόλλωνα Σμύρνης, στην περίοδο που ήτανε στη Σμύρνη.
Είναι ένα βιβλίο, που πραγματικά μας μεταφέρει νοητά στην περίοδο εκείνη. Και καταλαβαίνουμε όλοι πόσο διαφορετική ήταν η ζωή στη Σμύρνη από τη Μητροπολιτική Ελλάδα.
Όμως, τα περισσότερα θα τα πούνε οι ομιλητές μας.».

Αμέσως μετά τον λόγο έλαβε ο Εκδότης, Εκπαιδευτικός, Διδάκτωρ Ιστορίας, κ. Ανδρέας Μπαλτάς, ο οποίος, αφού ευχαρίστησε τον Ιωνικό Σύνδεσμο για την εκδήλωση, είπε, μεταξύ άλλων, πως: «Ήταν πολύ μεγάλη η χαρά μου να αναλάβω ως Εκδότης το εγχείρημα έκδοσης του βιβλίου του Γιώργου Αγγελάκη.
Τον Γιώργο Αγγελάκη τον γνωρίζω αρκετά χρόνια. Έχουμε κοινά ενδιαφέροντα. Και εμένα τα ενδιαφέροντά μου κινούνται στον χώρο του Αθλητισμού. Έτσι, λοιπόν, προέκυψε αυτή η συνεργασία. Και καρπός αυτής της συνεργασίας είναι η έκδοση του βιβλίου του Γιώργου για τον Απόλλωνα Σμύρνης, την Ιστορία του Συλλόγου από το 1891, έτος ίδρυσής του, μέχρι το 1922.
Ο Γιώργος Αγγελάκης συνέγραψε ένα βιβλίο, το οποίο δεν αφορά μόνο στην ιστορία του Αθλητισμού, αλλά αφορά ευρύτερα στην Ιστορία της Σμύρνης και του Μικρασιατικού Ελληνισμού.
Είναι ένα βασικό ανάγνωσμα, θα έλεγα, για την Ιστορία της πόλης της Σμύρνης, και μέσα από αυτό μπορούμε να δούμε τις συνθήκες και τη ζωή στην Ιωνική πρωτεύουσα.
Ο Γιώργος έκανε μια πολύ εξαντλητική έρευνα σε πρωτογενείς και δευτερογενείς πηγές. Μελέτησε αρχεία της Ενώσεως Σμυρναίων, του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών, στην Εστία Νέας Σμύρνης, στην Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή, στον Πανελλήνιο Γυμναστικό Σύλλογο, όπου υπάρχει όλη η αλληλογραφία των Μικρασιατικών Σωματείων με τον παλαιότατο αυτόν σύλλογο αθλητικό της Αθήνας. Και, βεβαίως, τα αρχεία της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων.
Όσον αφορά στις δευτερογενείς πηγές του, είναι πάρα πολλά βιβλία και άρθρα, που διαπραγματεύονται την Ιστορία της Σμύρνης.
Θεωρώ, λοιπόν, ότι ο Γιώργος έχει κάνει μία δουλειά, που, όπως είπα, δεν αφορά μόνο στον Αθλητισμό, αλλά, γενικότερα, στην Ιστορία της Σμύρνης.
Το βιβλίο του Γιώργου αποτελείται από 5 Κεφάλαια και το Παράρτημα.
Στο 1ο Κεφάλαιο, όπως θα δείτε, διαπραγματεύεται ο Γιώργος τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του Απόλλωνα και τα πρώτα χρόνια της δραστηριότητάς του.
Ο Γιώργος ξέρει πάρα πολύ καλή Ιστορία. Δηλαδή, το ιστορικό υπόβαθρο του βιβλίου του είναι πυκνό και, γενικώς, μας παραθέτει όλα τα γεγονότα του τελευταίου τετάρτου του 19ου αιώνα, περίοδος κατά την οποία ιδρύθηκε ο Απόλλων.
Παραθέτει, λοιπόν, το κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο της Σμύρνης, μέσα στο οποίο γεννήθηκε ο Απόλλων, και μετά από τις μεταρρυθμίσεις, που έγιναν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, και έτσι οι Ρωμιοί, οι Ελληνορθόδοξοι, απέκτησαν δικαιώματα και μπόρεσαν να αναπτύξουν και συλλογική δραστηριότητα.
Οι αστοί της Σμύρνης προοδεύουν οικονομικά, κοινωνικά και αναπτύσσουνε μία έντονη και εξωστρεφή κοινωνικότητα. Υιοθετούν τις αθλητικές πρακτικές των Λεβαντίνων της Σμύρνης, των εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής παροικίας της Σμύρνης, και αυτές τις πρακτικές τις ενσωματώνουν στα δικά τους σωματεία.
Έτσι, λοιπόν, μέσα από αυτές τις ζυμώσεις, που γίνονται στη Σμύρνη, προκύπτουν οι πρώτοι Γυμναστικοί Σύλλογοι των Ελλήνων της πόλης.».
Συνεχίζοντας, ο κ. Μπαλτάς είπε, μεταξύ άλλων, πως: «Στο 2ο Κεφάλαιο ο Γιώργος Αγγελάκης αφηγείται και αναλύει τη δραστηριότητα του Απόλλωνα, τη συμμετοχή του στους Πανελλήνιους Αγώνες, τη συμμετοχή στη Μεσολυμπιάδα του 1906, τις πρωτοβουλίες που παίρνει για τη διοργάνωση Παμμικρασιατών Αγώνων. Διότι ο Απόλλων θέλει να δημιουργήσει ένα αθλητικό πλαίσιο σε ολόκληρη τη Μικρά Ασία.
Νομίζω πως σε αυτό το σημείο ο Γιώργος θα μπορούσε να μας πει κάποια περισσότερα πράγματα γι’ αυτές τις πρωτοβουλίες και πώς, Γιώργο, ο Απόλλων προσπάθησε να ενοποιήσει αθλητικά της Μικρασιατικές κοινότητες και, βεβαίως, αν, τελικά, αυτή η προσπάθεια ευοδώθηκε ή όχι.».

Στο σημείο αυτό έλαβε τον λόγο ο Συγγραφέας του βιβλίου, κ. Γιώργος Αγγελάκης, λέγοντας πως: «Στο ερώτημα του Ανδρέα πρέπει να πούμε ότι υπάρχει εκείνη την εποχή και ένας μεγάλος ανταγωνισμός στη Σμύρνη. Αθλητικός ανταγωνισμός, αλλά και όχι μόνο. Υπάρχουν και κάποιες διαιρέσεις εντός της κοινότητας και υπάρχει και ο ανταγωνισμός ως προς τη διοργάνωση αγώνων.
Η μεγαλύτερη διοργάνωση εκείνη την εποχή είναι οι Πανιώνιοι Αγώνες, στους οποίους έρχονται Σωματεία από όλη την Ελλάδα, αλλά και από τα μεγάλα κέντρα της ελληνικής ομογένειας και συμμετέχουν. Από την Κωνσταντινούπολη, από την Αίγυπτο, από την Αλεξάνδρεια έρχονται.
Εκεί, λοιπόν, ο Απόλλωνας κάνει μία στροφή και αυτό το οποίο θέλει είναι την ανάπτυξη του Αθλητισμού στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας, η οποία μέχρι τότε είναι υποτυπώδης.
Κάνει, λοιπόν, αυτή την προσπάθεια, ζητάει από την Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή να βοηθήσει με υλικοτεχνικό εξοπλισμό, απευθύνει πολλές επιστολές και αυτό πιστεύω ότι εντάσσεται στον ανταγωνισμό μεταξύ των Σωματείων. Δηλαδή, Απόλλωνα και Πανιωνίου για το ποιος θα έχει τη μεγαλύτερη απήχηση να διοργανώσει μεγαλύτερους αγώνες. Αλλά όχι μόνο αυτό. Δείχνει και αυτή την τάση του Απόλλωνα να απευθυνθεί στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας και, ίσως, αντικατοπτρίζει και ευρύτερες διαιρέσεις, που υπάρχουνε μέσα στην κοινότητα της Σμύρνης.».
Στη συνέχεια, τον λόγο πήρε και πάλι ο κ. Μπαλτάς, λέγοντας πως: «Σε αυτό, λοιπόν, το πλαίσιο ανάπτυξης του Αθλητισμού στη Μικρά Ασία, ο Αθλητισμός συστηματοποιείται στη Σμύρνη και στις υπόλοιπες κοινότητες, και αποκτά ένα, θα λέγαμε, ημερολόγιο. Δηλαδή, ξέρουν τα Σωματεία ότι κάθε άνοιξη θα πάνε στην Αθήνα να συμμετάσχουν, ας πούμε στους Πανελλήνιους Αγώνες ή θα συμμετάσχουν στους Πανιώνιους Αγώνες του Πανιωνίου στη Σμύρνη.
Υπάρχει, λοιπόν, μια κανονικοποίηση, μια συστηματοποίηση του Αθλητισμού, και, βεβαίως, αναπτύσσονται και πάρα πολλά αθλήματα. Δηλαδή, πέρα από τον στίβο αρχίζει σιγά-σιγά να αναπτύσσεται το ποδόσφαιρο, έχουμε την ποδηλασία, έχουμε τη γυμναστική, έχουμε κάποια στιγμή και την υδατοσφαίριση, την κολύμβηση. Δηλαδή, στα παράλια της Σμύρνης λειτουργεί ένας στίβος υγρός και εκεί βλέπουμε Σωματεία, όπως τον Απόλλωνα, τον Πέλοπα, που ήταν το Σωματείο των Ωνάσηδων, τον Πανιώνιο κ.λπ., να διοργανώνουνε και τις πρώτες εκδηλώσεις κολυμβητικές, υδατοσφαίρισης κ.λπ..
Στο 3ο Κεφάλαιο, ο Γιώργος, το οποίο ξεκινά από το 1908, που έχουμε την Επανάσταση των Νεοτούρκων, αναφέρεται στις διεργασίες, που συμβαίνουν μετά από αυτές τις συγκλονιστικές αλλαγές, που συμβαίνουν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Αναδεικνύονται όλα στο κοινωνικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο κινούνται οι Σμυρνιοί και τα μέλη του Απόλλωνα. Και, βεβαίως, αρχίζει και αλλάζει η φυσιογνωμία και του Αθλητισμού, διότι έχουμε τους Βαλκανικούς Πολέμους, έχουμε πολύ σημαντικά γεγονότα και σιγά-σιγά έρχονται και τα πρώτα εμπόδια στην αθλητική δραστηριότητα των Ελληνορθοδόξων της πόλης.
Στο 4ο Κεφάλαιο έχουμε την περίοδο της ελληνικής Διοίκησης στη Σμύρνη. Τα ελληνικά στρατεύματα αποβιβάζονται στη Σμύρνη. Και εκεί βλέπουμε τα αθλητικά Σωματεία των Ελλήνων να γίνονται σιγά-σιγά αυτό που λέμε ακραιφνείς φορείς της ελληνικής εθνικής ιδεολογίας. Προσπαθούν να συνδράμουν και αυτά στην ευόδωση των ονείρων των Ελλήνων της Σμύρνης, οι οποίοι περίμεναν πάρα πολλά χρόνια την άφιξη του ελληνικού στρατού και, βεβαίως, την ελευθερία τους.
Και έχουμε πρωτοβουλίες του Απόλλωνα Σμύρνης, μαζί με άλλα Σωματεία της Σμύρνης, όπως, π.χ., ψηφίσματα προς τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Λόυδ Τζωρτζ, τον Κλεμανσό και τον Γουίλσον, με τα οποία διατρανώνουν την επιθυμία τους για την, ουσιαστικά, ένωση της Σμύρνης με τη Μητέρα Πατρίδα.».
Ακολούθως, ο κ. Αγγελάκης ανάφερε ορισμένα πράγματα για την περίοδο αυτή, 1919-1922, λέγοντας πως: «Εδώ πρέπει να πούμε ότι τον Απόλλωνα, όπως και τον Πανιώνιο και τα άλλα Σωματεία, δεν πρέπει να τα βλέπουμε ως καθαρά αθλητικά Σωματεία. Δηλαδή, η δράση, η οποία ανέπτυξαν, πρωτίστως ήτανε εθνική. Ο στόχος τους ήταν με την εκγύμναση της ελληνικής νεολαίας και την καλλιέργεια της εθνικής ιδεολογίας και του εθνικού φρονήματος, να συμβάλλουνε, όπως θεωρούσανε, στην απελευθέρωση της Σμύρνης και την ένταξή της και την ένωσή της με την Ελλάδα.
Όταν έρχεται, λοιπόν, αυτή η στιγμή, και επειδή όλοι ξέρουμε ότι η κατάσταση ήταν μία ρευστή κατάσταση, δηλαδή, γνωρίζουμε ότι με τη Συνθήκη των Σεβρών θα έπρεπε μετά από πέντε χρόνια να υπάρχει ένα δημοψήφισμα για την ένωση της περιοχής, η οποία θα χωριζότανε όπως περιγραφότανε στη Συνθήκη των Σεβρών με την Ελλάδα. Εκεί, λοιπόν, ο Απόλλωνας προσπαθεί με κάθε τρόπο να συμβάλλει σε αυτόν τον στόχο. Οι εκδηλώσεις, οι οποίες γίνονται, οι Απολλώνιοι Αγώνες, οι οποίοι γίνονται, γίνονται με συμμετοχή τμημάτων του στρατού. Πάρα πολλά από τα μέλη του Απόλλωνα όταν οι συνθήκες θα γίνουν από το 1920 και μετά δύσκολες και θα εμπλακούμε σε έναν φαύλο κύκλο πολεμικών συγκρούσεων, θα καταταγούν στον ελληνικό στρατό, και βλέπουμε, γενικά, μία πολιτική συγκρότηση των ανθρώπων του Απόλλωνα. Δηλαδή, δεν είναι τυχαίο ότι οι άνθρωποι του Απόλλωνα μετέχουν σε κινήσεις, όπως η Μικρασιατική Άμυνα, η οποία συγκροτήθηκε στα τέλη του 1921, και όταν άρχισε πλέον να φαίνεται ότι η Μικρασιατική εκστρατεία ήτανε σε ένα αδιέξοδο, βλέπουμε επικεφαλής τον Πρόεδρο του Απόλλωνα, τον Δημήτρη Μαρσέλλο, Πρόεδρος ξέρουμε ότι ήταν ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος, αλλά ο εκπρόσωπος των λαϊκών Σωματείων της Σμύρνης και των Συλλόγων της Σμύρνης ήταν ο Δημήτρης Μαρσέλλος, ο Πρόεδρος του Απόλλωνα.
Βλέπουμε πάρα πολλά από τα στελέχη του Απόλλωνα να συμμετέχουν ενεργά. Και εκεί μπορούμε να δούμε και μια διαφοροποίηση. Δηλαδή, ο Σύλλογος, και όπως όλοι ξέρουμε στη Σμύρνη όλοι ήτανε Βενιζελικοί εκείνη την εποχή και κρατούσανε για πολλά χρόνια αυτή την ταύτιση με τη Βενιζελική παράταξη, τα στελέχη του Απόλλωνα γίνονται και εκείνη την εποχή και μετά, κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, πολιτεύονται με το κόμμα των Φιλελευθέρων.».
Κατόπιν, τον λόγο έλαβε πάλι ο κ. Μπαλτάς, ο οποίος συνεχίζοντας είπε, μεταξύ άλλων, πως: «Την περίοδο αυτή επιστρατεύονται πολλοί Έλληνες υπήκοοι, οι οποίοι ζουν και δραστηριοποιούνται στη Σμύρνη. Κάποιοι εξ αυτών είναι και μέλη αθλητικών Σωματείων.
Αρκετά μέλη του Απόλλωνα, ελληνικής υπηκοότητας, επιστρατεύτηκαν και συμμετείχαν στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο, στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Υπήρξαν και αθλητές άλλων Σωματείων, όπως ο Εμμανουήλ Μαρσέλλος, ας πούμε, του Πέλοπα, οι οποίοι πολέμησαν, όντες Έλληνες υπήκοοι. Βεβαίως, υπήρξαν και πολλοί Μικρασιάτες εθελοντές, οι οποίοι πολέμησαν. Σε κάθε περίπτωση τα Σωματεία αυτά συμμετέχουν, όπως ανέφερε και ο Γιώργος.
Εκείνη την περίοδο, βέβαια, έχουμε και μία έντονη δραστηριότητα ποδοσφαιρική. Ο Απόλλων, όπως γνωρίζετε, είναι μια παραδοσιακή ποδοσφαιρική δύναμη από τα χρόνια της Σμύρνης. Αν δεν κάνω λάθος πήρε πέντε πρωταθλήματα στη σειρά, πέντε συνεχόμενα πρωταθλήματα Σμύρνης. Πολύ μεγάλη ποδοσφαιρική δύναμη. Με την κεκτημένη ταχύτητα της Σμύρνης ήρθε και στην Αθήνα ο Απόλλων, πρέπει να πούμε, και γι’ αυτό θεωρείται μια από τις πολύ μεγάλες ποδοσφαιρικές δυνάμεις και του Μεσοπολέμου, με κατάκτηση πρωταθλήματος Αθηνών κ.λπ..
Πολύ μεγάλη, λοιπόν, ποδοσφαιρική ομάδα ο Απόλλων. Και δεν είναι τυχαίο ότι το 1920, στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αμβέρσας, ποδοσφαιριστές του Απόλλωνα, 4 παίκτες του, συμμετέχουν στην Εθνική Ομάδα, που εκπροσώπησε τη χώρα.
Στο Κεφάλαιο αυτό ο Γιώργος αναφέρεται ιδιαίτερα και στον ηγέτη του Απόλλωνα, τον Δημήτριο Μαρσέλλο, ο οποίος συνέχισε να ηγείται του συλλόγου και κατά τα Μεσοπολεμικά χρόνια. Μια πολύ σπουδαία προσωπικότητα, που πραγματικά νομίζω μέσα από το βιβλίο του Γιώργου αναδεικνύονται αρκετές πτυχές για αυτήν.».
Ακολούθως, και πάλι έλαβε τον λόγο ο κ. Αγγελάκης αναφέρθηκε σε περισσότερες λεπτομέρειες για τον Δημήτριο Μαρσέλλο, και στη συνέχεια, παίρνοντας και πάλι τον λόγο, ο κ. Μπαλτάς ανάφερε πως: «Πάμε στο 5ο και τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου, όπου έχουμε μία σύνοψη και παραλειπόμενα. Εδώ ο Γιώργος Αγγελάκης κάνει μία ιστορική αναδρομή, που περιλαμβάνει πρόσθετα στοιχεία: κατάλογοι αθλητών και συμβούλων, αναλύει σύμβολα και εμβλήματα, που χρησιμοποίησε στη διάρκεια αυτών των ετών ο Απόλλων.
Μια και αναφερόμαστε στα σύμβολα, πρέπει να πούμε ότι έντονη ήταν η αρχαιολατρία των Απολλωνιστών. Και δεν είναι, βεβαίως, και τυχαία η επωνυμία του Συλλόγου και η σύνδεσή του με τον Θεό της Μουσικής και του Φωτός.
Υπάρχουν πλείστες αναφορές σε διανοούμενους της Σμύρνης και στα γραπτά τους για τις αρχαιοπρεπείς εκδηλώσεις του Απόλλωνα στη Σμύρνη.», προσθέτοντας πως: «Και αυτό συνεχίστηκε και μετά. Και σήμερα αν πάει κάποιος στην αίθουσα τροπαίων στη Ριζούπολη θα δει την προτομή του Απόλλωνα, θα δει στοιχεία, δηλαδή, έτσι αρχαιοπρεπή και ελληνοπρεπή, όπως λέμε.», με τον κ. Αγγελάκη να συμπληρώνει με πληροφορίες σχετικές για αυτή την αρχαιοπρεπή στάση του Συλλόγου.

Στη συνέχεια, ο κ. Μπαλτάς έκανε μια σύνοψη, αναφέροντας, μεταξύ άλλων, πως: «Συνοψίζοντας θα έλεγα ότι το βιβλίο του Γιώργου Αγγελάκη αποτελεί οπωσδήποτε μια πληρέστατη ιστορική μονογραφία, για τον Απόλλωνα Σμύρνης,. Εγώ τολμώ να πω ότι είναι η πληρέστερη ιστορική μονογραφία, που έχει γραφεί για τον Απόλλωνα για τα γεγονότα πριν από το 1922. Και, βέβαια, επαναλαμβάνω ότι δεν είναι ένα ανάγνωσμα μόνο για τον Απόλλωνα. Είναι ένα βασικότατο ανάγνωσμα για την Ιστορία της πόλης της Σμύρνης. Μέσα από τον Αθλητισμό, δηλαδή, βλέπουμε το κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό πλαίσιο δράσης των Ελλήνων της Σμύρνης.».

Ακολούθως, ο κ. Αγγελάκης παρουσίασε μέσω διαφανειών σημαντικά κομμάτια του βιβλίου του, με εξαιρετικά ενδιαφέρουσες πληροφορίες, όπως μπορείτε να παρακολουθήσετε στο βίντεο που ακολουθεί, όπου και ο κ. Μπαλτάς παρενέβη προσθέτοντας πως: «Θα ήθελα μόνο να προσθέσω κάτι που έχει να κάνει με τη σχέση του Απόλλωνα με τη Νέα Ιωνία. Έχουμε εκδώσει τρία βιβλία του κ. Αρχάγγελου Γαβριήλ και τα έχουμε παρουσιάσει στη Νέα Ιωνία. Σε ένα εξ αυτών, αν θυμάμαι καλά, στον «Αετό της Καππαδοκίας», που αναφέρεται στον παππού του, τον Ντοκτόρ Αρχάγγελο, τον πολύ σπουδαίο γιατρό στο Νέφσεχιρ της Καππαδοκίας, και γιατρό, επίσης, στους Οθωμανικούς Σιδηροδρόμους, γίνεται μια αναφορά εκεί, στο Κυριακίδειο Γυμναστήριο, που ιδρύθηκε στο Νέφσεχιρ. Και αναφέρει ο κ. Γαβριήλ ότι ο Γυμναστής, που είχε προσλάβει η Ελληνορθόδοξη Κοινότητα του Νέφσεχιρ ήταν ένας αθλητής του Απόλλωνα. Δεν αναφέρει το όνομά του. Μου είχε κάνει τρομερή εντύπωση. Αυτό, προφανώς, το είχε βρει απ’ τα στοιχεία του οικογενειακού του αρχείου. Σε μια συζήτηση, που είχαμε με τον κ. Τσολακίδη, έμαθα ότι ο Γυμναστής αυτός μετά ήρθε στη Νέα Ιωνία, εγκαταστάθηκε στην Ελευθερούπολη. Το όνομά του δεν το θυμάμαι.», ενώ συμπληρώνοντας ανάφερε πως: «Βλέπετε, λοιπόν, πως έγινε ένας τεράστιος κύκλος. Ο άνθρωπος αυτός έφυγε από τη Σμύρνη, πήγε στο Νέφσεχιρ, δούλεψε στο Κυριακίδειο Γυμναστήριο, τον πλήρωσαν εκεί οι άνθρωποι της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας και μετά ως πρόσφυγας γύρισε στη Νέα Ιωνία και πιθανότατα ίδρυσε έναν καινούργιο Απόλλωνα Ελευθερουπόλεως. Αυτό, έτσι, ως μια μικρή αναφορά με τη σχέση του Απόλλωνα με τη Νέα Ιωνία.».

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την υποβολή ερωτήσεων από το κοινό, στις οποίες απάντησαν οι εκλεκτοί ομιλητές.
Επίσης, οφείλουμε να αναφέρουμε πως στην εκδήλωση παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος του Ιωνικού Συνδέσμου κ. Γιάννης Κοντίτσης, η Αντιπρόεδρος κ. Φωτεινή Παπαδοπούλου, η Κοσμήτορας κ. Σοφία Τζώρτσου, ο κ. Βασίλης Χριστοδούλου, επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Αλλαγή για τη Νέα Ιωνία» και Μέλος του Δ.Σ. του Ερασιτέχνη Απόλλωνα, επικεφαλής του Τμήματος Μπάσκετ, η κ. Ξένια Παλλιόγλου, Ειδική Γραμματέας της Ένωσης Σπάρτης Μικράς Ασίας, και ο κ. Κωνσταντίνος Τσαγκαράκης από τον Α.Γ.Σ. «Ανατολή» Νέας Ιωνίας.