Ατομική έκθεση χαρακτικής: «Ο Κύκλος», του κ. Παναγιώτη Φερεντίνου | Πολιτιστικός Πολυχώρος «Δ. Χατζής» (Παλαιά Σφαγεία Ιωαννίνων) | Εγκαίνια Τετάρτη 22/4, ώρα 8 μ.μ.

Η σειρά χαρακτικών «Ο Κύκλος» εδράζεται σε μια επαναλαμβανόμενη χειρονομία: την εγγραφή μιας κυκλικής ή ελλειψοειδούς μορφής, που επανέρχεται με εμμονική περιοδικότητα. Ο κύκλος εδώ δεν προσεγγίζεται ως ένα έτοιμο μορφολογικά καθαρό σχήμα, αλλά ανακύπτει μέσα από μια ατέρμονα διαδικασία: τη συσσώρευση γραμμών, διορθώσεων και επεμβάσεων τόσο επάνω στην επιφάνεια χάραξης όσο και στο τύπωμα.
Οι κυκλικές και ελλειψοειδείς μορφές διαμορφώνονται σταδιακά μέσα από πυκνώσεις, σβησίματα και επαναχαράξεις, όπου η εικόνα προκύπτει από την επιμονή της εκ νέου εγγραφής και, εν τέλει, από τη φθορά της ίδιας της τυπωμένης επιφάνειας. Με αυτόν τον τρόπο κάθε έργο καταγράφει μια διαδικασία οργανικής ζύμωσης, σχεδόν συμπαντικής, υπερβαίνοντας την απλή απεικόνιση μιας άρτιας γεωμετρικής μορφής.
Η αναζήτηση αυτή λαμβάνει μορφή μέσα από δύο διακριτές καλλιτεχνικές περιόδους: της περιόδου 2008-2009 και της περιόδου 2025-2026. Από την πρώτη φάση παρουσιάζονται έργα βαθυτυπίας, κυρίως οξυγραφίας, όπου μεγάλες επιφάνειες μετάλλου (τσίγκου) λειτουργούν συνδυαστικά, τυπώνοντας αλλεπάλληλα τα ίχνη τους επάνω στο χαρτί. Εδώ αποδίδονται μοτίβα στροβίλων, που παραπέμπουν σε πυκνά πλέγματα ή ενεργειακά κέντρα, που ενίοτε μοιάζουν με κουκούλια νέας ζωής ή χώρους άμυνας και εσωτερικής πάλης.
Αντίθετα, η δεύτερη φάση, αποτελώντας μια πρόσφατη επανεξέταση του μοτίβου του κύκλου, αξιοποιεί μεν την οξυγραφία σε αλουμίνιο, δίνει δε πρωταγωνιστικό ρόλο στις μικτές τεχνικές. Αδιαμφισβήτητα εδώ η πρότερη επιλογή της οξυγραφίας αναδεικνύεται πλήρως με βαθυτυπικές και υψιτυπικές πρακτικές: ανοιχτές και τονικές οξειδώσεις (open-bite, spit bite), η γραμμική (etching), η ξηρή (dry point), το μελάνι-ζάχαρη (sugar lift), το μαλακό βερνίκι (soft ground). Εντούτοις, είναι οι μικτές τεχνικές, που διευρύνουν την πρακτική, η οποία εμφανίζεται εμπλουτισμένη με πειραματισμούς σε υλικά, όπως το PVC, το χαρτόνι, το λινόλεουμ. Καταλυτική δε είναι η επιλογή των μεγάλων διαστάσεων, δίνοντας έμφαση στην ζωγραφική χειρονομία, καθώς και στην ανάγλυφη, οργανική φύση της μήτρας (ακρυλικοί στόκοι, carborundum, ετερόκλητα στοιχεία).
Η ελευθερία της χειρονομίας, ως έννοια απελευθέρωσης ή διεύρυνσης των ορίων, μεταβάλλει σταδιακά την επιφάνεια του χαρτιού, αφήνοντας διαστρωματώσεις και ίχνη, που δεν αναιρούνται πλήρως: κάθε στάδιο παραμένει παρόν μέσα στο επόμενο. Μέσα από αυτή την επαναληπτική πράξη της εγγραφής νέων ιχνών και πορειών ο κύκλος μετατρέπεται σε έναν μηχανισμό οργάνωσης της εικόνας από το κέντρο προς τα έξω. Αλλά και αντίθετα, καθώς μπορεί να ερμηνευτεί και ως μια διαρκής επιστροφή στην πηγή αυτής της ύπαρξης: το κέντρο. Το στοιχείο αυτό προσδίδει μια υπαρξιακή διάσταση, ενώ οι εξωτερικές εντάσεις (το «όλον») στρέφουν το βλέμμα μας (ο «ένας») προς τα έξω, η μορφή του κύκλου οδηγεί την κίνηση πίσω στο κέντρο, ως ένα συμβολικό όχημα ατομικής ενδοσκόπησης.
Παναγιώτης Φερεντίνος
Ο Δρ. Παναγιώτης Φερεντίνος είναι Εικαστικός καλλιτέχνης, που ζει και εργάζεται στην Ελλάδα. Η καλλιτεχνική του πρακτική συνδυάζει αναλογικές και ψηφιακές μεθόδους, εκτεινόμενη στη χαρακτική, στο σχέδιο, στη ζωγραφική, στην εγκατάσταση, στην performance, στο street art, στη φωτογραφία και στο κείμενο. Η ερευνητική του προσέγγιση, βασισμένη στην εικαστική πράξη (practice-based), επικεντρώνεται στον δημόσιο χώρο και στα ίχνη της ανθρώπινης παρουσίας στο αστικό περιβάλλον, διερευνώντας τη σχέση της Εικαστικής Τέχνης με την πόλη μέσα από διεπιστημονικές προσεγγίσεις. Οι έρευνές του έχουν παρουσιαστεί σε επιστημονικές δημοσιεύσεις και διεθνή συνέδρια. Είναι Διδάκτωρ Καλών Τεχνών από το Winchester School of Art του University of Southampton. Από το 2023 έως το 2026 διδάσκει ως Εντεταλμένος Διδάσκοντας στο Τμήμα Εικαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με αντικείμενο τη Ζωγραφική και τη Χαρακτική. Είναι, επίσης, κάτοχος MFA από το Slade School of Fine Art (UCL) και πτυχίων Χαρακτικής και Ζωγραφικής από την Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών. Το έργο του έχει παρουσιαστεί σε οκτώ ατομικές και σε περισσότερες από ενενήντα ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.