Συγκινητικές ομιλίες στην εσπερίδα του Δήμου Ηρακλείου Κρήτης για τον έναν αιώνα από την ανταλλαγή πληθυσμών

Η εκδήλωση ξεκίνησε με έναν σύντομο χαιρετισμό που απηύθυνε ο Δήμαρχος Ηρακλείου Κρήτης, κ. Βασίλης Λαμπρινός, ο οποίος ανέφερε μεταξύ άλλων πως: «Η ανταλλαγή των πληθυσμών, που συμφωνήθηκε με τη Συνθήκη της Λοζάνης, δημιούργησε νέα δεδομένα στις κοινωνίες της Ελλάδας και της Τουρκίας. Ο Μικρασιατικός Ελληνισμός, αντιμετώπισε στις καινούργιες εστίες του, και για πολλά χρόνια, πολυμέτωπες δυσκολίες. Εντούτοις, κατόρθωσε να ενταχθεί στο νέο περιβάλλον, να κρατήσει το ύφος ζωής, τα ήθη και τα έθιμά του, να προκόψει, και να προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στην σύγχρονη Ελλάδα. Το Ηράκλειο και η ευρύτερη περιοχή του ήταν από τους τόπους που έζησαν την τραγωδία του ξεριζωμού: με την εγκατάσταση και την προσαρμογή των προσφύγων. Τη δύσκολη διαδρομή, η οποία συνέβαλε ουσιαστικά στη φυσιογνωμία και στη σημερινή ταυτότητα της πόλης. Με την παρουσία, τις εκδηλώσεις και τις δράσεις τους, οι Μικρασιατικοί Σύλλογοι σε όλη την Κρήτη, διασώζουν και σήμερα αλώβητες τις μνήμες των πατρογονικών τους εστιών και κρατούν ακέραιο το χρέος μας: να διατηρήσουμε την ιστορική μας Μνήμη, να διδασκόμαστε από τα ολέθρια σφάλματα και τις δοκιμασίες που έχουμε υποστεί ως λαός, και να προχωρήσουμε στο μέλλον με σύνεση, ομοψυχία, και πίστη στις δυνατότητές μας.».

Ακολούθως, ο Εντεταλμένος Σύμβουλος Πολιτισμού και Απόδημου Ελληνισμού της Περιφέρειας Κρήτης, κ. Κώστας Φασουλάκης, επισήμανε τη σημασία της εσπερίδας, αλλά και της Έκθεσης στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου, για την οποία συνεχάρη τους διοργανωτές και τους συλλόγους των Μικρασιατών, των Ποντίων, των Θρακιωτών, καθώς και τους μεμονωμένους πολίτες προσφυγικής καταγωγής, την Εκκλησία και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, για την παραχώρηση των πολύτιμων κειμηλίων που εκτίθενται, τονίζοντας πως: «Τα κειμήλια αυτά διδάσκουν στους νέους την Ιστορία του τόπου, πράγμα ιδιαίτερα σημαντικό.».

Κατόπιν, η Αντιδήμαρχος Εθελοντισμού και Νεολαίας, κ. Δέσποινα Συγγελάκη, αφού θυμήθηκε συγκινημένη τον πατέρα της και τις δικές του εμπειρίες ως δασκάλου στην ενδοχώρα της Κρήτης με τα παιδιά των προσφύγων, μίλησε για τους στόχους της Έκθεσης και των παράλληλων εκδηλώσεων αυτής της εβδομάδας, λέγοντας μεταξύ άλλων πως: «Μέλημά μας ήταν να φέρουμε τους νέους σε επαφή με τη νεότερη Ιστορία του τόπου, να δημιουργήσουμε ένα εκπαιδευτικό εργαλείο για να εξοικειωθούν με πιο απτό, πιο βιωματικό τρόπο με τα κειμήλια και τα πρόσωπα, αλλά και τα γεγονότα πίσω από αυτά. Προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση δημιουργήσαμε την ιστοσελίδα https://lausanne100years.heraklion.gr, η οποία θα συμβάλλει ώστε να παραμείνουν το σύνολο των κειμηλίων και των δράσεων διαθέσιμα για τους ενδιαφερόμενους και στο μέλλον. Ιδιαίτερη σημασία για εμάς έχει και το γεγονός ότι όλα όσα έγιναν και θα γίνουν αυτήν την εβδομάδα είναι αποτέλεσμα εθελοντικής συμμετοχής και συνεργασίας συλλόγων και ατόμων για τη διάσωση της ιστορικής μνήμης.».

Ακολούθως, εξαιρετικά ενδιαφέρουσες και ιδιαίτερα συγκινητικές ομιλίες πραγματοποίησαν οι κ.κ.:
• Τάσος Σακελλαρόπουλος, Διδάκτορας Ιστορίας Πανεπιστημίου Κρήτης, Υπεύθυνος Ιστορικών Αρχείων Μουσείου Μπενάκη, με θέμα: «Η ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ, ΜΙΑ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ».
• Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Κνωσού π. Μεθόδιος, με θέμα: «Η ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ».
• Γρηγόρης Πασπάτης, Ιατρός, Πρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου Κρήτης, με θέμα: «Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΑ ΚΑΙ Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ».
• Γιάννης Μπρίμης, Συνταξιούχος Τραπεζικός Υπάλληλος, Αλατσατιανός 3ης Γενιάς, ο οποίος ανέγνωσε κείμενα στο γλωσσικό Ιδίωμα της Ιωνίας.
• Νεκτάριος Μωυσάκης, Γενικός Γραμματέας Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου Κρήτης, με θέμα: «1923-2023: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΟ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ».
• Γιώργος Μιμίκος, Δημοσιογράφος, με θέμα: «ΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΣΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ».